Przedawkowanie
Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy 5 mg/ml

Przedawkowanie bupiwakainy, szczególnie przy podaniu donaczyniowym, może prowadzić do poważnych powikłań toksycznych obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i układ krążenia. W znieczuleniu podpajęczynówkowym stosuje się dawki nie przekraczające 20% dawek zewnątrzoponowych, co zwykle zapobiega toksycznym stężeniom w surowicy. Objawy toksyczności obejmują drętwienie języka, zawroty głowy, drżenie mięśniowe, a w cięższych przypadkach drgawki i niewydolność krążenia. Całkowite znieczulenie rdzeniowe (wysoki poziom znieczulenia) manifestuje się zatrzymaniem oddechu i niedociśnieniem tętniczym, wymagając natychmiastowej interwencji. W przypadku niedociśnienia stosuje się efedrynę w dawce 10-15 mg i.v., powtarzając w razie potrzeby, oraz szybki wlew dożylny płynów wieloelektrolitowych lub koloidów.

Przedawkowanie leku Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy

Przedawkowanie bupiwakainy może prowadzić do poważnych powikłań związanych z działaniem toksycznym na ośrodkowy układ nerwowy i układ krążenia. Należy podkreślić, że przy stosowaniu zalecanych dawek w znieczuleniu podpajęczynówkowym (które stanowią nie więcej niż 20% dawek używanych w znieczuleniu zewnątrzoponowym) zwykle nie obserwuje się wzrostu stężenia bupiwakainy w surowicy do poziomu wywołującego objawy toksyczności1.

Istotne jest, że przy jednoczesnym stosowaniu różnych środków miejscowo znieczulających może dojść do sumowania ich działań toksycznych, co zwiększa ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych. Bupiwakaina podana w dużych dawkach, szczególnie jeśli zostanie podana donaczyniowo, może wywołać ostre objawy toksyczności2.

Objawy przedawkowania i toksyczności

W przypadku przedawkowania bupiwakainy, mogą wystąpić dwa główne typy powikłań: ogólne objawy toksyczności oraz całkowite znieczulenie rdzeniowe. Ogólne objawy toksyczności rzadko związane są z podaniem podpajęczynówkowym produktu, lecz mogą wystąpić po przypadkowym podaniu donaczyniowym i obejmują: drętwienie języka, wrażenie pustki w głowie, zawroty głowy oraz drżenie mięśniowe. W następnej fazie mogą pojawić się drgawki i niewydolność krążenia3.

Całkowite znieczulenie rdzeniowe

Innym poważnym powikłaniem związanym ze znieczuleniem podpajęczynówkowym jest całkowite znieczulenie rdzeniowe lub tzw. wysoki poziom znieczulenia. Objawami tego stanu mogą być zatrzymanie oddechu i/lub niedociśnienie tętnicze, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej4.

Postępowanie w przypadku całkowitego znieczulenia rdzeniowego

W przypadku rozpoznania całkowitego znieczulenia rdzeniowego należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Priorytetem jest zapewnienie właściwej wentylacji i utlenowania krwi poprzez podanie tlenu oraz zastosowanie oddechu wspomaganego lub kontrolowanego5.

W przypadku wystąpienia niedociśnienia tętniczego, należy zastosować leki obkurczające naczynia, takie jak efedryna w dawce od 10 mg do 15 mg podawanej dożylnie, powtarzając wstrzyknięcia w razie potrzeby, aż do osiągnięcia pożądanej wartości ciśnienia tętniczego. Alternatywnie można podnieść ciśnienie tętnicze poprzez szybki wlew dożylny płynów wieloelektrolitowych lub koloidów6.

Postępowanie w przypadku ogólnych objawów toksyczności

Łagodniejsze objawy toksyczności zwykle nie wymagają natychmiastowego leczenia, jednak w przypadku wystąpienia drgawek konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań terapeutycznych. Głównym celem jest przerwanie napadu drgawkowego oraz zapewnienie odpowiedniego utlenowania krwi poprzez podaż tlenu i zastosowanie w razie potrzeby wentylacji wspomaganej lub kontrolowanej7.

Jeśli drgawki nie ustąpią samoistnie w ciągu 15-30 sekund, należy podać:

  • Tiopental w dawce od 100 do 150 mg dożylnie lub
  • Diazepam w dawce od 5 do 10 mg dożylnie

Alternatywną metodą jest podanie sukcynylocholiny w dawce od 50 do 100 mg dożylnie, jednak w takim przypadku konieczna jest intubacja dotchawicza i wdrożenie pełnego leczenia jak u pacjenta po zwiotczeniu mięśni8.

W każdym przypadku przedawkowania bupiwakainy należy zapewnić właściwe natlenowanie, oddech i krążenie oraz wdrożyć leczenie ewentualnej kwasicy9.

Dawkowanie leków w przedawkowaniu u dzieci

W przypadku konieczności zastosowania leków w leczeniu przedawkowania bupiwakainy u dzieci, wszystkie dawki powinny być odpowiednio dostosowane do wieku i masy ciała pacjenta10.

Tabela objawów przedawkowania leku Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy

Rodzaj objawów Objawy kliniczne Mechanizm Postępowanie
Ogólne objawy toksyczności (najczęściej po przypadkowym podaniu donaczyniowym) Drętwienie języka Toksyczne działanie bupiwakainy na ośrodkowy układ nerwowy • Przerwanie podawania leku
• W przypadku łagodnych objawów – obserwacja
• Zapewnienie odpowiedniego utlenowania
• W przypadku drgawek: tiopental 100-150 mg i.v. lub diazepam 5-10 mg i.v.
Wrażenie pustki w głowie
Zawroty głowy
Drżenie mięśniowe
Ciężkie objawy toksyczności Drgawki Zaawansowane działanie toksyczne na OUN i układ krążenia • Tiopental 100-150 mg i.v. lub diazepam 5-10 mg i.v.
• Alternatywnie: sukcynylocholina 50-100 mg i.v. z intubacją
• Leczenie objawowe niewydolności krążenia
Niewydolność krążenia
Całkowite znieczulenie rdzeniowe Zatrzymanie oddechu Blokada przewodnictwa nerwowego na wysokim poziomie rdzenia kręgowego • Zapewnienie drożności dróg oddechowych
• Wentylacja wspomagana lub kontrolowana
• Podaż tlenu
Niedociśnienie tętnicze • Efedryna 10-15 mg i.v. (powtarzać w razie potrzeby)
• Szybki wlew dożylny płynów wieloelektrolitowych lub koloidów

W przypadku wystąpienia objawów toksyczności lub objawów całkowitego znieczulenia rdzeniowego należy natychmiast przerwać podawanie leku miejscowo znieczulającego i wdrożyć odpowiednie leczenie dostosowane do występujących objawów11.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl