Działania niepożądane
Hydrocort CHEMA 5 mg/g

Działania niepożądane leku Hydrocort CHEMA

Hydrokortyzon octan, główna substancja czynna leku Hydrocort CHEMA w dawce 5 mg/g w postaci maści, może wywoływać szereg działań niepożądanych podczas terapii dermatologicznej. Działania te są szczególnie istotne do monitorowania w praktyce klinicznej, gdyż mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia pacjentów.¹

Lokalne działania niepożądane

Stosowanie leku Hydrocort CHEMA przez okres przekraczający zalecane 14 dni może prowadzić do istotnych zmian skórnych, które są charakterystyczne dla miejscowej terapii kortykosteroidowej. Należą do nich przede wszystkim zanikowe zapalenie skóry, rozstępy skórne oraz opóźnione tworzenie się blizny. Są to konsekwencje oddziaływania hydrokortyzonu na strukturę skóry właściwej.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie leku na skórę twarzy, gdzie relatywnie szybko może dojść do rozwoju dermatitis perioralis (zapalenia okołoustnego), zanikowego zapalenia skóry oraz utrwalonego rozszerzenia naczyń krwionośnych. W miejscu aplikacji mogą również wystąpić objawy podrażnienia skóry manifestujące się jako pieczenie, zaczerwienienie i nadmierna suchość.³

Do lokalnych działań niepożądanych zaliczamy również zanik skóry, teleangiektazje (rozszerzone naczynia krwionośne widoczne pod skórą) oraz odbarwienia skóry. W rzadkich przypadkach może wystąpić zaostrzenie istniejących zmian chorobowych, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do leczenia hydrokortyzonem.⁴

Powikłania infekcyjne

Istotnym problemem związanym ze stosowaniem Hydrocort CHEMA są nadkażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze. Ryzyko ich wystąpienia wzrasta znacząco przy stosowaniu opatrunków zamkniętych, które tworzą sprzyjające warunki dla namnażania się patogenów. Hydrokortyzon, działając immunosupresyjnie miejscowo, obniża lokalną odporność skóry, co ułatwia rozwój zakażeń. Dodatkowo kortykosteroidy mogą powodować opóźnione gojenie się ran i owrzodzeń, co również predysponuje do powikłań infekcyjnych.⁵

Reakcje alergiczne

U pacjentów stosujących lek Hydrocort CHEMA mogą wystąpić reakcje alergiczne, które zwykle nie są związane z samą substancją czynną (hydrokortyzonem), lecz z substancjami pomocniczymi zawartymi w preparacie. Warto zaznaczyć, że lek zawiera potencjalnie uczulające konserwanty: propylu parahydroksybenzoesan (E 216) oraz metylu parahydroksybenzoesan (E 218), które mogą być odpowiedzialne za miejscowe reakcje nadwrażliwości.⁶

Działania ogólnoustrojowe

Mimo że Hydrocort CHEMA jest lekiem do stosowania miejscowego, w określonych warunkach może dochodzić do wchłaniania hydrokortyzonu octanu do krwiobiegu, co prowadzi do ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów. Szczególnie narażeni są pacjenci stosujący lek:

• długotrwale
• na dużą powierzchnię skóry
• pod opatrunkiem zamkniętym
• dzieci (ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy)

Wśród ogólnoustrojowych działań niepożądanych wymienić należy zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, zespół Cushinga oraz hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci.⁷

U wcześniaków terapia hydrokortyzonem może wiązać się z ryzykiem rozwoju kardiomiopatii przerostowej, choć częstość występowania tego powikłania nie jest dokładnie określona.⁸

Monitoring pacjentów leczonych przewlekle powinien uwzględniać badania masy ciała, gdyż odnotowano przypadki jej zwiększenia, choć częstość występowania tego zjawiska pozostaje nieznana.⁹

Komplikacje okulistyczne

Stosowanie Hydrocort CHEMA na skórę powiek może w niektórych przypadkach prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych, takich jak jaskra lub zaćma. Mechanizm tych działań niepożądanych związany jest z przenikaniem hydrokortyzonu przez cienką skórę powiek i jego oddziaływaniem na struktury oka.¹⁰

Tabela działań niepożądanych leku Hydrocort CHEMA

Częstotliwość działań niepożądanych

Zgodnie z klasyfikacją częstości występowania działań niepożądanych, mogą one występować:¹¹

• Bardzo często (≥ 1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 leczonych pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 leczonych pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 leczonych pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 leczonych pacjentów
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 leczonych pacjentów
• Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Hydrocort CHEMA do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹²