Działania niepożądane
Flucinar 0,25 mg/g
Flucinolon acetonid, składnik leku Flucinar, może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych miejscowych działań należą zanik i rozstępy skóry, teleangiektazje, hipertrichoza, zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, świąd, pieczenie, wysypka, łysienie oraz odbarwienia skóry. Stosowanie na powieki może prowadzić do jaskry i zaćmy. Zakażenia wtórne, w tym zapalenie mieszków włosowych, są możliwe wskutek obniżenia miejscowej odporności skóry. Ogólnoustrojowe działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci, obejmują zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemię, nadciśnienie tętnicze, opóźnienie wzrostu u dzieci oraz obrzęki.
Działania niepożądane leku Flucinar (0,25 mg/g, żel)
Flucinolon acetonid zawarty w leku Flucinar może wywoływać szereg działań niepożądanych, które dotyczą różnych układów i narządów. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania tego leku kortykosteroidowego.1
Działania niepożądane miejscowe
Miejscowe działania niepożądane mogą pojawić się w miejscu aplikacji żelu Flucinar i obejmują przede wszystkim zaburzenia skóry i tkanki podskórnej.2 Do najczęściej raportowanych należą:
- Zanik i rozstępy skóry – występujące niezbyt często, manifestują się ścieńczeniem skóry i pojawieniem się charakterystycznych prążkowatych zmian
- Teleangiektazje (rozszerzenie naczyń krwionośnych) – niezbyt często, widoczne jako czerwone pająkowate zmiany na skórze
- Hipertrichoza (nadmierne owłosienie) – występuje rzadko3
Z nieokreśloną częstością występowania mogą pojawić się również:4
- Zmiany trądzikopodobne – charakteryzujące się powstawaniem grudek i krostek
- Plamica posteroidowa – pojawiająca się jako czerwone lub fioletowe plamki na skórze
- Zahamowanie wzrostu naskórka – prowadzące do ścieńczenia i zwiększonej wrażliwości skóry
- Pieczenie, świąd, podrażnienie – odczuwalne jako dyskomfort w miejscu aplikacji
- Wysypka – różnorodne zmiany skórne
- Zaniki tkanki podskórnej – prowadzące do zapadnięć i nierówności skóry
- Suchość skóry – manifestująca się łuszczeniem i szorstkością
- Łysienie – utrata włosów w miejscu aplikacji
- Odbarwienie lub przebarwienie skóry – zmiany w pigmentacji
- Stan zapalny skóry dookoła ust (zapalenie okołoustne)
- Wykwity wtórne – dodatkowe zmiany skórne pojawiające się w wyniku leczenia
Niekiedy obserwuje się również:5
- Pokrzywkę – swędzące, obrzękowe zmiany na skórze
- Wysypkę plamisto-grudkową – charakteryzującą się plamami i grudkami
- Zaostrzenie istniejących zmian chorobowych – pogorszenie stanu dermatologicznego
Zaburzenia oka
Przy stosowaniu Flucinaru mogą wystąpić zaburzenia dotyczące narządu wzroku:6
- Nieostre widzenie – występuje niezbyt często
Przy aplikacji żelu na skórę powiek mogą dodatkowo pojawić się:7
- Jaskra – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
- Zaćma – zmętnienie soczewki oka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Stosowanie fluocinolonu acetonidu może prowadzić do obniżenia miejscowej odporności skóry, co sprzyja rozwojowi zakażeń:8
- Zakażenia wtórne – niezbyt często
- Zapalenie mieszków włosowych skóry – częstość występowania nieznana
Działania ogólnoustrojowe
W wyniku wchłaniania fluocinolonu acetonidu do krwioobiegu mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy:9
- Długotrwałym stosowaniu preparatu
- Aplikacji na dużą powierzchnię skóry
- Stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym
- Podawaniu leku dzieciom
Do ogólnoustrojowych działań niepożądanych należą:
- Zaburzenia układu odpornościowego – zmniejszenie odporności10
- Zaburzenia endokrynologiczne – zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga11
- Zaburzenia metabolizmu – hiperglikemia12
- Zaburzenia naczyniowe – nadciśnienie tętnicze13
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – opóźnienie wzrostu u dzieci14
- Zaburzenia ogólne – obrzęki15
U dzieci mogą dodatkowo wystąpić:16
- Hamowanie wzrostu i rozwoju
- Hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi
- Cukromocz – obecność glukozy w moczu
Tabela działań niepożądanych leku Flucinar 0,25 mg/g, żel
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zakażenia wtórne | Infekcje bakteryjne, grzybicze lub wirusowe powstające wskutek obniżonej odporności skóry |
| Nieznana | Zapalenie mieszków włosowych skóry | Stan zapalny mieszków włosowych spowodowany infekcją bakteryjną | |
| Zaburzenia układu odpornościowego | Nieznana | Zmniejszenie odporności | Ogólnoustrojowe osłabienie funkcji układu immunologicznego |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza | Upośledzenie wydzielania naturalnych hormonów steroidowych |
| Nieznana | Zespół Cushinga | Charakteryzuje się otyłością twarzy i tułowia, rozstępami, osłabieniem mięśni, osteoporozą | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Nieznana | Hiperglikemia | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Zaburzenia naczyniowe | Nieznana | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone ciśnienie krwi |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zanik i rozstępy skóry | Ścieńczenie i osłabienie struktury skóry, pojawianie się linijnych zmian |
| Teleangiektazje | Rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych widocznych jako czerwone nitkowate zmiany | ||
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Hipertrichoza | Nadmierne owłosienie w miejscu aplikacji | |
| Nieznana | Zmiany trądzikopodobne | Grudki i krosty przypominające trądzik | |
| Plamica posteroidowa | Czerwone lub fioletowe plamki na skórze | ||
| Zahamowanie wzrostu naskórka | Spowolnienie naturalnej regeneracji skóry | ||
| Pieczenie, świąd, podrażnienie | Miejscowe objawy dyskomfortu | ||
| Suchość skóry, łysienie | Utrata naturalnego nawilżenia skóry, wypadanie włosów | ||
| Odbarwienie lub przebarwienie skóry | Zmiany w pigmentacji skóry | ||
| Stan zapalny skóry dookoła ust | Zapalenie okołoustne | ||
| Pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa | Reakcje alergiczne skóry | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Nieostre widzenie | Przejściowe lub trwałe zaburzenia ostrości widzenia |
| Nieznana | Jaskra | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego przy stosowaniu na powieki | |
| Zaćma | Zmętnienie soczewki oka przy stosowaniu na powieki | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Nieznana | Opóźnienie wzrostu | Hamowanie wzrostu u dzieci w przypadku wchłaniania ogólnoustrojowego |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Nieznana | Obrzęki | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ogólnoustrojowych, zwiększa się w następujących przypadkach:17
- Długotrwałe stosowanie leku – wielotygodniowe lub wielomiesięczne terapie
- Aplikacja na dużą powierzchnię skóry – im większy obszar aplikacji, tym większe wchłanianie
- Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym – zwiększa penetrację leku przez skórę
- Stosowanie u dzieci – zwiększone wchłanianie przez cieńszą skórę
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.18
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania