wzrost ciśnienia śródgałkowego

Wzrost ciśnienia śródgałkowego to stan, w którym dochodzi do podwyższenia ciśnienia płynu wewnątrzgałkowego (cieczy wodnistej) powyżej wartości prawidłowych, które wynoszą 10-21 mmHg. Jest to kluczowy czynnik ryzyka rozwoju jaskry, która prowadzi do uszkodzenia nerwu wzrokowego i postępującej utraty widzenia.

Przyczyny wzrostu ciśnienia śródgałkowego mogą być różnorodne i obejmują: zaburzenia odpływu cieczy wodnistej przez beleczkowanie utkania korneoskleralnego, blokadę kąta przesączania, nadmierną produkcję cieczy wodnistej, a także czynniki jatrogenne, takie jak stosowanie niektórych leków (np. kortykosteroidów). Do innych przyczyn należą urazy oka, stany zapalne, choroby naczyniowe czy nowotwory wewnątrzgałkowe.

Diagnostyka wzrostu ciśnienia śródgałkowego opiera się na tonometrii (pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego), gonioskopii (ocena kąta przesączania), pachymetrii (pomiar grubości rogówki) oraz badaniach obrazowych. Kliniczne objawy podwyższonego ciśnienia to bóle gałek ocznych, bóle głowy, zaburzenia widzenia, przekrwienie spojówek, a w przypadkach ostrego wzrostu – nudności, wymioty i znaczne pogorszenie widzenia.

Leczenie wzrostu ciśnienia śródgałkowego zależy od przyczyny i obejmuje terapię farmakologiczną (krople obniżające ciśnienie, takie jak beta-blokery, analogi prostaglandyn, inhibitory anhydrazy węglanowej), laseroterapię (trabekuloplastyka laserowa) oraz metody chirurgiczne (trabekulektomia, głęboką sklerektomię, implantację zastawek). Wczesne wykrycie i leczenie jest kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom nerwu wzrokowego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Daivobet, stosowany miejscowo w terapii łuszczycy, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz monitoringu spontanicznego. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest świąd skóry (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne działania niepożądane obejmują m.in. złuszczanie się skóry, atrofia skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie skóry, rumień, wysypkę, plamicę, uczucie pieczenia, podrażnienie, trądzik, suchość skóry oraz zmiany pigmentacji w miejscu aplikacji (częstość od ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się zakażenia skóry, czyrak, nadwrażliwość, hiperkalcemię, nieostre widzenie, łuszczycę krostkową, rozstępy skórne, reakcje nadwrażliwości na światło oraz efekt z odbicia po zakończeniu leczenia (częstość ≥1/10 000 do <1/1000). W badaniu pediatrycznym (33 dzieci, 12-17 lat, dawka do 56 g/tydzień przez 4 tygodnie) nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych ani objawów ogólnoustrojowych.
atrofia skóry, betametazon, czyrak, efekt z odbicia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jaskra, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, łuszczyca zwyczajna, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, plamica, prosak koloidowy, rozstęp, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik, uogólniona łuszczyca krostkowa, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie grudek chłonnych, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne, złuszczanie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Psotriol w formie maści zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g) i wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, który wymaga uważnej obserwacji. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, takie jak świąd i złuszczanie się skóry, występujące często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zakażenia skóry (≥1/1000 do <1/100), czyraki (≥1/10 000 do <1/1000), nadwrażliwość, hiperkalcemię (≥1/10 000 do <1/1000) oraz poważne powikłania, takie jak łuszczyca krostkowa (≥1/10 000 do <1/1000). Długotrwałe stosowanie betametazonu może prowadzić do atrofii skóry, rozstępów, teleangiektazji i innych zmian skórnych, a także do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy, zaćmy i wzrostu ciśnienia śródgałkowego, szczególnie przy stosowaniu na duże powierzchnie lub pod okluzją.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, czyrak, efekt z odbicia, gronkowiec złocisty, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hirsutyzm, jaskra, kalcypotriol i betametazon, klasyfikacja MedDRA, łuszczenie skóry, łuszczyca krostkowa, łuszczyca pospolita, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, plamica, prosak koloidowy, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazje, trądzik, uogólniona łuszczyca krostkowa, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaburzenia metaboliczne, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lotemax 0,5% 5 mg/ml (0,5%)

Lotemax 0,5% (loteprednolu etabonian) to kortykosteroid okulistyczny w postaci zawiesiny o stężeniu 5 mg/ml, stosowany miejscowo w leczeniu stanów zapalnych oka. Charakterystyczne dla tej grupy leków działania niepożądane obejmują ryzyko podwyższenia ciśnienia śródgałkowego, które w badaniach klinicznych wystąpiło u 2% pacjentów (wzrost ≥10 mm Hg), co jest istotnie niższym odsetkiem niż w przypadku octanu prednizolonu 1% (7%). Inne poważne powikłania to zaćma podtorebkowa tylna, wtórne infekcje, w tym wirusowe (np. opryszczka zwykła), oraz ryzyko perforacji gałki ocznej w miejscach ścieńczenia rogówki lub twardówki. W trakcie terapii obserwowano często występujące objawy miejscowe, takie jak uszkodzenie rogówki, wydzielina, dyskomfort, suchość, łzawienie, przekrwienie spojówek i świąd, a także mniej częste zapalenia i zaburzenia widzenia.
astenia, ciśnienie śródgałkowe, film łzowy, fotofobia, kortykosteroid, loteprednol etabonian, łzawienie patologiczne, migrena, nieostre widzenie, nieżyt nosa, obrzęk twarzy, octan prednizolonu, parestezja, perforacja gałki ocznej, pokrzywka, przekrwienie spojówek, szumy uszne, uszkodzenie rogówki, wirus opryszczki zwykłej, wyprysk, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma podtorebkowa, zaćma podtorebkowa tylna, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie cewki moczowej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówki, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Celestone 4 mg/ml

Betametazon w postaci roztworu do wstrzykiwań (4 mg/ml) wykazuje działania niepożądane typowe dla kortykosteroidów, zależne od dawki i czasu terapii. Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne, zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, cukrzyca), zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, zatrzymanie sodu i płynów, zasadowica hipokaliemiczna), neuropsychiatryczne (euforia, depresja, psychozy), neurologiczne (drgawki, wzrost ciśnienia śródczaszkowego z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego), okulistyczne (zaćma, jaskra, wzrost ciśnienia śródgałkowego, ślepota), sercowo-naczyniowe (zastoinowa niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze), żołądkowo-jelitowe (owrzodzenia, perforacje, zapalenie trzustki), skórne (zaburzenia gojenia, ścieńczenie skóry, wybroczyny), mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia, martwica aseptyczna kości) oraz zaburzenia rozrodcze (nieregularne miesiączki, hamowanie wzrostu płodu). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest nieznana, jednak ich potencjalna ciężkość wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza przy długotrwałej terapii.
artropatia Charcota, betametazon, drgawka, euforia, guz rzekomy mózgu, hipokaliemia, jałowy ropień, jaskra, kortykosteroid, martwica aseptyczna, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, owrzodzenie żołądka i jelit, perforacja i krwawienie, reakcja anafilaktyczna, wrzodziejące zapalenie przełyku, wstrząs anafilaktyczny, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma, zanik tkanki podskórnej, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Gramicydyna – Działania niepożądane

Gramicydyna, stosowana miejscowo w preparacie Dicortineff w dawce 25 j.m./ml, w połączeniu z neomycyną (2500 j.m./ml) oraz fludrokortyzonu octanem (1 mg/ml), wykazuje potencjał do wywoływania działań niepożądanych, głównie o charakterze reakcji nadwrażliwości typu opóźnionego. Objawy te obejmują podrażnienie, pieczenie, kłucie, świąd oraz zapalenie skóry, a ich częstość występowania jest trudna do określenia. W obrębie oka mogą pojawić się niespecyficzne zapalenie spojówek oraz reakcje uczuleniowe (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a także świąd, pieczenie spojówek i nieostre widzenie (częstość nieznana). Monitorowanie pacjentów pod kątem tych objawów jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i odpowiedniego zarządzania działaniami niepożądanymi.
antybiotyk polipeptydowy, ciśnienie śródgałkowe, Dicortineff, fludrokortyzonu octan, gramicydyna, kontrola okulistyczna, krople do oczu i uszu, neomycyna, nieostre widzenie, perforacja, perforacja rogówki, przejrzystość soczewki, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, rozrzedzenie rogówki, sterydy miejscowe, świąd spojówek, ubytek w polu widzenia, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie okulistyczne, zaćma podtorebkowa, zapalenie skóry, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Betacal w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest świąd skóry (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne działania niepożądane obejmują zakażenia skóry (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100), zapalenie mieszków włosowych (niezbyt często), podrażnienie oka (niezbyt często), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości. Kalcypotriol może wywoływać miejscowe reakcje takie jak świąd, pieczenie, suchość skóry, rumień, wysypkę, a także bardzo rzadko hiperkalcemię i hiperkalciurię. Betametazon natomiast, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, może powodować miejscowe zmiany skórne, takie jak zanik skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, a także reakcje układowe, w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaćmę, wzrost ciśnienia śródgałkowego oraz ryzyko uogólnionej łuszczycy krostkowej.
betametazon, efekt z odbicia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hirsutyzm, infekcja skórna, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, nadwrażliwość, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie oka, podrażnienie skóry, prosak koloidowy, przebarwienie włosów, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma, zahamowanie kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zapalenie skóry, złuszczanie skóry

wzrost ciśnienia śródgałkowego

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g

Działania niepożądane – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Działania niepożądane – Lotemax 0,5% 5 mg/ml (0,5%)

Działania niepożądane – Celestone 4 mg/ml

Gramicydyna – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g