Przewlekłe pokrzywki
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła pokrzywka spontaniczna (CSU) cechuje się dużą heterogennością w zakresie aktywności choroby, przebiegu oraz odpowiedzi na leczenie. Remisję lub dobrą kontrolę choroby uzyskuje około 39% pacjentów po 6 miesiącach leczenia, przy czym całkowita remisja występuje jedynie u 3,4%. Po 12 i 36 miesiącach wskaźniki remisji wzrastają odpowiednio do 32,7% i 48,1%. Negatywne rokowanie wiąże się z czynnikami takimi jak wielokrotne epizody CSU (19,2%), późny początek choroby (>45 lat u 63,6% pacjentów), współistnienie pokrzywki indukowanej (20,2%) oraz obecność funkcjonalnej autoreaktywności surowicy. Standardowa terapia obejmuje stopniową eskalację od leków przeciwhistaminowych II generacji (sgAHs), przez omalizumab, do cyklosporyny.
- Przewidywanie przebiegu i rokowania w pokrzywce przewlekłej
- Wskaźniki remisji i kontroli choroby
- Czynniki wskazujące na niekorzystne rokowanie
- Czynniki prognostyczne odpowiedzi na leczenie
- Wartość diagnostyczna testu skórnego z autologiczną surowicą
- Wpływ na jakość życia i znaczenie miar wyników
- Podsumowanie czynników prognostycznych
Przewidywanie przebiegu i rokowania w pokrzywce przewlekłej
Przewlekła pokrzywka spontaniczna (CSU) charakteryzuje się znaczącą heterogennością w zakresie aktywności, przebiegu choroby, współistniejących chorób oraz odpowiedzi na leczenie. Rokowanie i czas trwania choroby mogą być zróżnicowane, co wymaga identyfikacji czynników prognostycznych pomocnych w przewidywaniu przebiegu choroby oraz odpowiedzi na standardowe metody leczenia.12
Wskaźniki remisji i kontroli choroby
Badania prospektywne wykazały, że odsetek pacjentów z przewlekłą pokrzywką spontaniczną osiągających remisję lub stan dobrej kontroli choroby wynosi około 39% w ciągu 6 miesięcy stopniowego leczenia zgodnego z aktualnymi wytycznymi. Całkowita remisja w tym okresie obserwowana jest jednak jedynie u 3,4% pacjentów.3 W dłuższej perspektywie czasowej, wskaźniki remisji wzrastają – badania wykazują, że po 12 miesiącach remisję osiąga 32,7% pacjentów, a po 36 miesiącach – 48,1%.4
Czynniki wskazujące na niekorzystne rokowanie
Zidentyfikowano szereg czynników związanych z gorszym rokowaniem w zakresie czasu trwania i/lub aktywności przewlekłej pokrzywki spontanicznej:15
- Wielokrotne epizody CSU – u 19,2% pacjentów obserwuje się więcej niż jeden epizod CSU w ciągu życia
- Późny początek choroby – 63,6% pacjentów rozwija pierwsze objawy CSU po 45. roku życia
- Współwystępowanie pokrzywki indukowanej (CIndU) – dotyczy 20,2% pacjentów
- Funkcjonalna autoreaktywność surowicy – związana z obecnością autoprzeciwciał
Czynniki prognostyczne odpowiedzi na leczenie
Aktualne wytyczne leczenia przewlekłej pokrzywki spontanicznej zalecają stopniową eskalację terapii – od leków przeciwhistaminowych drugiej generacji (sgAHs), przez omalizumab, do cyklosporyny, aż do osiągnięcia pełnej kontroli objawów. Zidentyfikowano kilka czynników pozwalających przewidzieć odpowiedź na poszczególne opcje terapeutyczne:6
Leki przeciwhistaminowe
Słabą lub brak odpowiedzi na leki przeciwhistaminowe drugiej generacji można przewidzieć na podstawie:61
- Wysokiej aktywności choroby – wyjściowy UAS7 ≥16 (Urticaria Activity Score przez 7 dni) – około 90% pacjentów z takim wynikiem wymaga dodatkowego leczenia cyklosporyną lub omalizumabem
- Podwyższonego poziomu białka C-reaktywnego
- Podwyższonego poziomu D-dimeru
Z drugiej strony, pokrzywka kontrolowana standardową dawką leków przeciwhistaminowych może wskazywać na dobre rokowanie, niezależnie od czasu trwania choroby przed pierwszą wizytą. Badania wykazują, że wskaźnik remisji u pacjentów leczonych standardową dawką leków przeciwhistaminowych jest wyższy niż u pacjentów wymagających wysokich dawek lub terapii skojarzonej.4
Omalizumab
Słabą odpowiedź na omalizumab można przewidzieć na podstawie:6
- Niskiego poziomu całkowitego IgE w surowicy
Cyklosporyna
Dobrą odpowiedź na cyklosporynę można przewidzieć na podstawie:6
- Pozytywnego wyniku testu uwalniania histaminy z bazofilów
- Niskiego poziomu całkowitego IgE (czynnik wyłaniający się w badaniach)
Wartość diagnostyczna testu skórnego z autologiczną surowicą
Test skórny z autologiczną surowicą (ASST) jest potencjalnie użytecznym parametrem do przewidywania lepszej odpowiedzi na leczenie. Analiza wieloczynnikowa wykazała, że pozytywny wynik ASST jest istotnym niezależnym predyktorem kontroli pokrzywki w ciągu 6-miesięcznego okresu stopniowego leczenia.3
Wpływ na jakość życia i znaczenie miar wyników
Przewlekła pokrzywka może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów. Choroba może negatywnie oddziaływać na pracę, szkołę, aktywności społeczne, dietę i sen.7 Miary aktywności choroby, takie jak UAS (Urticaria Activity Score), wykazały skuteczność w przewidywaniu wyników leczenia i rokowania.8
Badania wykazały korelacje między wynikiem aktywności pokrzywki a różnymi aspektami przewlekłej pokrzywki, dostarczając cennych informacji na temat przewidywania odpowiedzi na leczenie i wyników choroby. Integracja tych miar zarówno w badaniach klinicznych, jak i codziennej praktyce jest niezbędna do holistycznej oceny pacjentów z pokrzywką.8
Podsumowanie czynników prognostycznych
Odpowiedź na leczenie przewlekłej pokrzywki spontanicznej może być przewidywana przy użyciu markerów, które są łatwo dostępne w rutynowej praktyce klinicznej. Czynniki takie jak wyjściowy wynik UAS7, poziom całkowitego IgE, wynik testu ASST oraz poziomy białka C-reaktywnego i D-dimeru mogą dostarczyć cennych informacji prognostycznych.61
Najważniejszym czynnikiem prognostycznym oporności na leczenie lekami przeciwhistaminowymi okazuje się być wyjściowa aktywność choroby mierzona skalą UAS7. Niemal 90% pacjentów z CSU z wyjściowym UAS7 ≥16 wymaga dodania cyklosporyny lub omalizumabu do leków przeciwhistaminowych w celu kontroli objawów.5
Konieczne są dalsze badania w celu potwierdzenia tych czynników predykcyjnych oraz dłuższe obserwacje, aby dokładniej ocenić rokowanie w przewlekłej pokrzywce spontanicznej.63
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Clinical Features of Chronic Spontaneous Urticaria that Predict Disease Prognosis and Refractoriness to Standard Treatment | HTML | Acta Dermato-Venereologicahttps://www.medicaljournals.se/acta/content/html/10.2340/00015555-2941
Chronic spontaneous urticaria (CSU) is characterized by heterogeneous activity, evolution, associated comorbidities and response to treatment. The aim of this study was to identify prognostic factors in patients with CSU that predict disease course and response to standard treatments. […] The factors associated with a worse prognosis in terms of duration and/or CSU activity and its episodes were: multiple episodes of CSU (19.2% had more than one lifetime episode of CSU), late-onset (63.6% of patients developed first onset of CSU after the age of 45 years), concomitant CIndU (20.2%) and functional serum auto-reactivity. […] Baseline CSU activity is the only factor found to be predictive for refractoriness to treatment with H1-antihistamines. […] More than 75% of patients were refractory to first-line treatment with licensed doses of H1-antihistamines. The baseline UAS7 has been demonstrated to be the unique parameter able to predict refractoriness to H1-antihistamines.
- #2 Urticaria and angioedema | Allergy, Asthma & Clinical Immunology | Full Texthttps://aacijournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13223-018-0288-z
Urticaria is generally classified as acute or chronic, depending on the duration of symptoms and the presence or absence of inducing stimuli. […] Although acute urticaria can generally be easily managed and is associated with a good prognosis, chronic, severe urticaria is often associated with significant morbidity and diminished quality of life (QOL). […] The prevalence of chronic urticaria has been estimated to be 0.55%. […] In CSU, an external trigger cannot usually be identified. […] In approximately 45% of these patients, circulating immunoglobulin G (IgG) autoantibodies recognize IgE antibodies or the alpha subunit of the high-affinity IgE receptor on dermal mast cells and basophils, leading to chronic stimulation of these cells and the release of histamine and other inflammatory mediators that cause urticaria and angioedema.
- #3 Prognostic Factors for Chronic Spontaneous Urticaria: A 6-Month Prospective Observational Studyhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4713874/
Chronic urticaria (CU) has a substantial impact on the quality of life. Little clinical data on the prognosis of CU has been reported. This study aimed to investigate the control status and remission rate of CU and to explore potential predictors of good responses to the treatment during a 6-month treatment period. […] The proportion of CSU patients that achieved remission or a well-controlled state was 39% for the 6 months of stepwise treatment. Longer observations are necessary to assess the exact prognosis of CSU. ASST results may be a useful parameter for predicting a better response to treatment and both UAS and CU-QoL are helpful to monitor therapeutic response. […] The CU remission rate within 6 months of stepwise treatment based on recent guidelines was 3.4% in the 59 patients. Regardless of their urticaria duration before enrollment in this study, 39% of the patients achieved at least well-controlled CU after 6 months. […] This study suggests a potential use of ASST to predict the control status of CU over a 6-month period of stepwise treatment. […] Multivariate regression analysis revealed that a positive ASST was a significant independent predictor of urticaria control over 6 months of stepwise treatment.
- #4 The predictive factors for remission of chronic spontaneous urticaria in childhood: Outcome from a prospective study | Allergologia et Immunopathologiahttps://www.elsevier.es/en-revista-allergologia-et-immunopathologia-105-articulo-the-predictive-factors-for-remission-S0301054616300738
The remission rates at 12 months and 36 months were 32.7% and 48.1%. […] Our study indicates that urticaria controlled by a standard dose of antihistamine can predict a good prognosis independently from disease duration at first visit. […] The remission rate was 32.7% (n:17) at one year of their follow-up in the 52 patients. The cumulative remission rate was 46.1% at three years (at the end of study). […] The remission rate of the patients who had taken standard dose antihistamine was higher than that of patients who had been treated with high-dose antihistamine or combination medications in logistic regression analysis. […] This finding may help to increase patient compliance with treatment. Thus, further studies about treatment response and the natural course of CSU in childhood should be performed.
- #5 Clinical Features of Chronic Spontaneous Urticaria that Predict Disease Prognosis and Refractoriness to Standard Treatment | HTML | Acta Dermato-Venereologicahttps://www.medicaljournals.se/acta/content/html/10.2340/00015555-2941
Baseline UAS7 has been shown to be the only parameter able to predict refractoriness to H1-antihistamines. Almost 90% of patients with CSU with a baseline UAS7 16 needed CyA or omalizumab combined with antihistamines in order to control their symptoms. […] Despite some limitations based on the retrospective and single-centre character of this study, we conclude that the following factors indicate the worst prognosis, in terms of duration and/or activity of the disease and its episodes: multiple episodes of CSU; late-onset; concomitant CIndU; and functional serum autoreactivity.
- #6 Predictors of treatment response in chronic spontaneous urticaria – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33539587/
The current therapeutic algorithm for chronic spontaneous urticaria (CSU), endorsed by the international guideline, entails treatment escalation from second-generation H1-antihistamines (sgAHs) to omalizumab and cyclosporine until complete response is achieved. Recently, several predictors of response to these treatment options have been described. […] High disease activity, high levels of C-reactive protein and D-dimer are robust predictors for a poor or no response to sgAHs. Poor or no response to omalizumab is robustly predicted by low serum levels of total IgE. A good response to cyclosporine is robustly predicted by a positive basophil histamine release assay, whereas low total IgE is an emerging predictor. The response to treatment with sgAHs, omalizumab and cyclosporine can be predicted by the use of markers that are readily available in routine clinical practice. Further studies are needed to confirm these predictors.
- #7 Urticaria and angioedema | Allergy, Asthma & Clinical Immunology | Full Texthttps://aacijournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13223-018-0288-z
Quality of life can be significantly impacted in patients with CSU. […] The condition can have a negative impact on work, school, social activities, diet and sleep. […] The management of HAE can be divided into the following approaches: treatment of acute attacks, short-term prophylaxis (STP), and long-term prophylaxis (LTP). […] The aim of treatment of acute attacks, also referred to as on demand therapy, is to minimize their severity, including potentially fatal upper airway edema and associated impairment of QOL. […] LTP should be considered in patients with HAE and AAE when their attack frequency and severity are not adequately controlled with acute therapy alone.
- #8 Outcome measures in chronic urticaria: A comprehensive review – Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprologyhttps://ijdvl.com/outcome-measures-in-chronic-urticaria-a-comprehensive-review/
Chronic urticaria, characterised by pruritic wheals, angioedema or both significantly impacts individuals quality of life. […] Studies have demonstrated correlations between urticaria activity score and various aspects of chronic urticaria, providing valuable insights into predicting treatment responses and disease outcomes. […] The urticaria activity score has proven effective in predicting treatment outcomes and prognosis. […] The integration of these measures in both clinical trials and routine practice is essential for a holistic evaluation of urticaria patients. […] Chronic urticaria profoundly impacts the QoL of affected individuals. PROMs play a pivotal role in identifying the overall impact of this skin disease. They offer a better understanding of the profound impact of urticaria on patients lives, guiding the physician regarding the effectiveness of treatment.