Przedawkowanie
Isoptin 80 80 mg

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin, prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, metabolicznego oraz ośrodkowego układu nerwowego, zagrażających życiu pacjenta. Charakterystyczne objawy to niedociśnienie tętnicze (znaczne obniżenie ciśnienia krwi), rzadkoskurcz (poniżej 60 uderzeń/min), zaburzenia przewodzenia (od bloku I° do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego), zatrzymanie akcji węzła zatokowego, hiperglikemia, osłupienie, kwasica metaboliczna oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej. Mechanizmy tych objawów wynikają z blokady kanałów wapniowych, co prowadzi do zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, rozszerzenia naczyń obwodowych oraz zaburzeń automatyzmu i przewodnictwa sercowego. W skrajnych przypadkach dochodzi do zapaści krążeniowej, całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, zatrzymania krążenia i niewydolności oddechowej.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku zawartego w produkcie leczniczym Isoptin stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Kliniczne konsekwencje przedawkowania manifestują się głównie w obrębie układu sercowo-naczyniowego, metabolicznego oraz ośrodkowego układu nerwowego, prowadząc w skrajnych przypadkach do zgonów.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku charakteryzuje się wystąpieniem szeregu objawów, które wynikają z jego działania blokującego kanały wapniowe, co wpływa na przewodnictwo i kurczliwość mięśnia sercowego oraz napięcie naczyń obwodowych. Do najważniejszych objawów przedawkowania należą zaburzenia hemodynamiczne i elektrofizjologiczne w układzie krążenia.2

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm Stopień nasilenia
Niedociśnienie tętnicze Znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi Rozszerzenie naczyń obwodowych i zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego Od umiarkowanego do ciężkiego, zagrażającego życiu wstrząsu
Rzadkoskurcz Zwolnienie akcji serca poniżej 60 uderzeń/min Hamowanie automatyzmu węzła zatokowego Od łagodnego do ciężkiego, mogącego prowadzić do asystolii
Zaburzenia przewodzenia Zwolnienie przewodnictwa aż do bloku przedsionkowo-komorowego wysokiego stopnia Hamowanie przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym Od bloku I° do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego
Zatrzymanie akcji węzła zatokowego Brak generowania impulsów z węzła zatokowego Całkowite zahamowanie automatyzmu węzła zatokowego Ciężkie, zagrażające życiu
Hiperglikemia Podwyższone stężenie glukozy we krwi Zaburzenie wydzielania insuliny zależnego od jonów wapnia Zazwyczaj umiarkowane
Osłupienie (stupor) Stan znacznego ograniczenia świadomości i reakcji na bodźce Zaburzenia krążenia mózgowego w wyniku niedociśnienia Od umiarkowanego do ciężkiego
Kwasica metaboliczna Obniżenie pH krwi z powodu gromadzenia się kwasów Hipoperfuzja tkankowa i metabolizm beztlenowy Umiarkowane do ciężkiego
Zespół ostrej niewydolności oddechowej Ciężka dysfunkcja wymiany gazowej w płucach Wieloczynnikowy, w tym zaburzenia hemodynamiczne Ciężki, zagrażający życiu

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania werapamilu chlorowodorku wymaga natychmiastowego wdrożenia działań mających na celu podtrzymanie funkcji życiowych i przeciwdziałanie specyficznym skutkom toksycznym leku. Dobór metod terapeutycznych powinien być indywidualnie dostosowany do stanu klinicznego pacjenta oraz nasilenia objawów.3

Strategia postępowania terapeutycznego obejmuje następujące elementy:

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – w przypadku niedawnego przyjęcia leku doustnie
  2. Farmakoterapia celowana – antagonizowanie działania werapamilu:
    • Stymulacja β-adrenergiczna – stosowanie agonistów receptorów β-adrenergicznych (np. izoproterenolu chlorowodorek) w celu zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego i częstości akcji serca4
    • Parenteralne podanie preparatów wapnia (chlorek wapnia) – dostarczenie jonów wapnia przezwyciężających blokadę kanałów wapniowych5
  3. Leczenie niedociśnienia tętniczego – zastosowanie leków wazopresyjnych w przypadku istotnego klinicznie spadku ciśnienia6
  4. Leczenie zaburzeń przewodzenia – elektrostymulacja serca w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego wyższego stopnia7
  5. Postępowanie w asystolii – wdrożenie standardowego protokołu resuscytacji krążeniowo-oddechowej, w tym stymulacja β-adrenergiczna i podanie leków wazopresyjnych8

Ograniczenia eliminacji leku

Istotną informacją w kontekście przedawkowania werapamilu jest fakt, że hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji tego leku z organizmu. Wynika to z właściwości farmakokinetycznych werapamilu, w tym wysokiego stopnia wiązania z białkami osocza i dużej objętości dystrybucji.9 W związku z tym, leczenie przedawkowania musi opierać się przede wszystkim na farmakologicznej neutralizacji działania leku i leczeniu objawowym.

Zagrożenia życia w przedawkowaniu

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, włącznie ze zgonem pacjenta.10 Główne mechanizmy zagrażające życiu to:

  • Zapaść krążeniowa – w wyniku głębokiego niedociśnienia i zmniejszonej kurczliwości mięśnia sercowego
  • Blok przedsionkowo-komorowy całkowity – prowadzący do bradykardii i asystolii
  • Zatrzymanie krążenia – jako konsekwencja asystolii lub migotania komór
  • Zespół ostrej niewydolności oddechowej – prowadzący do hipoksemii i niewydolności oddechowej11

Z uwagi na poważne konsekwencje przedawkowania, pacjenci z podejrzeniem przyjęcia nadmiernej dawki werapamilu chlorowodorku powinni być hospitalizowani w warunkach umożliwiających intensywne monitorowanie parametrów życiowych i wdrożenie natychmiastowej interwencji terapeutycznej.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl