Przeciwwskazania
Isoptin 80 80 mg

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Bezpieczeństwo farmakoterapii wymaga starannej oceny przeciwwskazań do stosowania werapamilu chlorowodorku (Isoptin). Znajomość sytuacji klinicznych, w których podanie tego leku jest jednoznacznie przeciwwskazane, stanowi podstawę bezpiecznej praktyki lekarskiej i pozwala zapobiec potencjalnie groźnym powikłaniom terapii. Poniżej omówiono szczegółowo wszystkie istotne przeciwwskazania do stosowania preparatu Isoptin.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Absolutnym przeciwwskazaniem do zastosowania leku Isoptin jest nadwrażliwość na werapamilu chlorowodorek lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się szeregiem objawów – od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne zagrażające życiu pacjenta.²

Stany nagłące w kardiologii

Wstrząs kardiogenny stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania werapamilu. Ze względu na silne działanie inotropowe ujemne, lek może pogłębić istniejącą niewydolność hemodynamiczną i prowadzić do dalszego spadku rzutu serca, co znacząco zwiększa ryzyko zgonu.³

Zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego

Werapamil jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁴

• Blokiem przedsionkowo-komorowym II° – ten rodzaj zaburzenia przewodnictwa charakteryzuje się wydłużeniem czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co przy zastosowaniu werapamilu może prowadzić do całkowitego bloku
• Blokiem przedsionkowo-komorowym III° – całkowity blok przewodzenia między przedsionkami a komorami serca

Należy podkreślić, że przeciwwskazanie to nie dotyczy pacjentów posiadających sprawny stymulator serca, który zapewnia odpowiednie przewodzenie impulsów elektrycznych.⁵

Zespół chorego węzła zatokowego

Zespół chorego węzła zatokowego (sick sinus syndrome, SSS) stanowi przeciwwskazanie do stosowania werapamilu z uwagi na jego działanie hamujące na automatyzm węzła zatokowego. Podanie leku pacjentom z SSS może skutkować nasileniem bradykardii, pauzami węzłowymi lub nawet zatrzymaniem krążenia. Podobnie jak w przypadku bloków przedsionkowo-komorowych, przeciwwskazanie to nie dotyczy pacjentów ze sprawnym stymulatorem serca.⁶

Niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową

Werapamil jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością serca charakteryzującą się:

• Zmniejszeniem frakcji wyrzutowej poniżej 35%
• Ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej powyżej 20 mmHg

Negatywny efekt inotropowy werapamilu może prowadzić do dalszego pogorszenia czynności skurczowej lewej komory i nasilenia objawów niewydolności serca. Jedyny wyjątek stanowią przypadki, gdy niewydolność serca jest wtórna do częstoskurczu nadkomorowego, który może ustąpić po leczeniu werapamilem.⁷

Zaburzenia rytmu serca z dodatkowymi drogami przewodzenia

Werapamil jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z migotaniem lub trzepotaniem przedsionków przy współistniejącej dodatkowej drodze przewodzenia, takiej jak:⁸

• Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) – charakteryzujący się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (pęczek Kenta)
• Zespół Lowna-Ganonga-Levine’a (LGL) – gdzie występuje skrócenie odstępu PR z prawidłowym kompleksem QRS

Podanie werapamilu u pacjentów z tymi zespołami może spowodować zablokowanie fizjologicznej drogi przewodzenia przez węzeł przedsionkowo-komorowy, przy jednoczesnym przyspieszeniu przewodzenia przez drogę dodatkową. Może to prowadzić do znacznego przyspieszenia rytmu komór, a w konsekwencji do tachyarytmii komorowej, włącznie z migotaniem komór – stanem bezpośrednio zagrażającym życiu.⁹

Interakcje lekowe istotne z punktu widzenia przeciwwskazań

Jednoczesne stosowanie iwabradyny wraz z werapamilem jest przeciwwskazane. Obie substancje wpływają na układ przewodzący serca, a ich łączne stosowanie może prowadzić do nadmiernej bradykardii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Lekarze powinni dokładnie zbadać historię farmakologiczną pacjenta i wykluczyć równoczesne stosowanie iwabradyny przed zleceniem terapii werapamilem.¹⁰

Szczególne uwagi dotyczące przeciwwskazań

Należy zaznaczyć, że niektóre z wymienionych przeciwwskazań mają charakter względny, w zależności od obecności dodatkowych zabezpieczeń, takich jak:

• Obecność sprawnego stymulatora serca (w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego II° lub III° oraz zespołu chorego węzła zatokowego)
• Etiologia niewydolności serca (jeśli jest wtórna do częstoskurczu nadkomorowego ustępującego po leczeniu werapamilem)

Dokładna ocena stanu pacjenta, analiza mechanizmu leżącego u podstaw zaburzeń krążenia, oraz znajomość farmakodynamiki i farmakokinetyki werapamilu pozwala na podjęcie właściwej decyzji terapeutycznej i uniknięcie potencjalnie niebezpiecznych powikłań.¹¹