lekooporność bakteryjna

Lekooporność bakteryjna to zjawisko polegające na zdolności bakterii do przetrwania i namnażania się pomimo obecności antybiotyków lub innych leków przeciwbakteryjnych w stężeniach, które normalnie hamowałyby ich wzrost lub powodowały śmierć. Jest to jeden z najpoważniejszych problemów współczesnej medycyny, klasyfikowany przez WHO jako globalne zagrożenie zdrowia publicznego.

Mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki obejmują: modyfikację miejsca docelowego działania leku, enzymatyczną inaktywację antybiotyku, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej, aktywne usuwanie leku z komórki bakteryjnej (efflux) oraz alternatywne szlaki metaboliczne. Lekooporność może być naturalna (pierwotna) lub nabyta w wyniku mutacji genetycznych czy transferu genów oporności między bakteriami.

Narastanie lekooporności bakteryjnej jest konsekwencją niewłaściwego stosowania antybiotyków, w tym ich nadużywania w medycynie, weterynarii i rolnictwie. Szczególnie niepokojące są bakterie wielolekooporne (MDR), rozszerzonej oporności (XDR) oraz całkowicie oporne (PDR), które nie reagują na większość dostępnych antybiotyków.

Przeciwdziałanie lekooporności wymaga kompleksowego podejścia obejmującego racjonalną antybiotykoterapię opartą na wynikach antybiogramów, programy zarządzania antybiotykami (antibiotic stewardship), wdrażanie skutecznych metod kontroli zakażeń oraz intensyfikację badań nad nowymi antybiotykami i alternatywnymi metodami zwalczania infekcji bakteryjnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl