gruźlica
Wskazanie

Gruźlica to choroba zakaźna wywoływana przez prątki Mycobacterium tuberculosis complex, najczęściej przez Mycobacterium tuberculosis. Choroba ta najczęściej atakuje płuca (postać płucna), jednak może zajmować również inne narządy (postać pozapłucna). Zakażenie następuje drogą kropelkową od osoby chorej. Wczesne objawy gruźlicy obejmują przewlekły kaszel (trwający ponad 3 tygodnie), stany podgorączkowe, nocne poty, utratę masy ciała i osłabienie.

W leczeniu gruźlicy stosuje się skojarzoną terapię przeciwprątkową, która trwa minimum 6 miesięcy. Leczenie pierwszego rzutu obejmuje cztery podstawowe leki przeciwprątkowe: izoniazyd (Nidrazid), ryfampicynę (Rifamazid), pirazynamid (Pyrazinamid) i etambutol (Ethambutol). W Polsce dostępne są również preparaty złożone jak Rifamazid (izoniazyd + ryfampicyna) czy Trisyn (izoniazyd + ryfampicyna + pirazynamid). W przypadku oporności na leki pierwszego rzutu stosuje się leki drugiego rzutu, takie jak streptomycyna, amikacyna, kapreomycyna, cykloseryna, etionamid, lewofloksacyna czy moksyfloksacyna.

Największym wyzwaniem w leczeniu gruźlicy jest wielolekooporność prątków (MDR-TB, XDR-TB). Szczepy MDR-TB są oporne przynajmniej na izoniazyd i ryfampicynę, dwa najskuteczniejsze leki pierwszego rzutu. Szczepy XDR-TB wykazują dodatkowo oporność na fluorochinolony i co najmniej jeden z iniekcyjnych leków drugiego rzutu. Leczenie takich postaci gruźlicy jest długotrwałe (18-24 miesiące), kosztowne i obarczone większą liczbą działań niepożądanych.

Innym problemem jest współistnienie gruźlicy z zakażeniem HIV, co wymaga szczególnej ostrożności w doborze leków ze względu na interakcje między lekami przeciwprątkowymi a antyretrowirusowymi. Trudności sprawia również niestosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych, co może prowadzić do nawrotów choroby i rozwoju lekooporności. W Polsce leczenie gruźlicy jest prowadzone w specjalistycznych ośrodkach pulmonologicznych i jest bezpłatne dla pacjentów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl