perforacja pęcherzyka żółciowego
Perforacja pęcherzyka żółciowego to poważne powikłanie chorób pęcherzyka żółciowego, najczęściej występujące w przebiegu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego. Do perforacji dochodzi w wyniku martwicy ściany pęcherzyka spowodowanej procesem zapalnym, niedokrwieniem lub zwiększonym ciśnieniem w jego świetle.
Wyróżnia się trzy typy perforacji: typ I – perforacja do wolnej jamy otrzewnej, typ II – perforacja z ograniczonym wyciekiem i wytworzeniem ropnia okołopęcherzykowego, typ III – perforacja z wytworzeniem przetoki do przewodu pokarmowego (najczęściej do dwunastnicy). Typ I wiąże się z najwyższą śmiertelnością sięgającą 30%.
Objawy kliniczne obejmują silny ból brzucha, objawy otrzewnowe, gorączkę, leukocytozę oraz wzrost parametrów zapalnych. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – USG jamy brzusznej, tomografii komputerowej z kontrastem lub cholangiopankreatografii rezonansu magnetycznego (MRCP).
Leczenie perforacji pęcherzyka żółciowego jest zawsze operacyjne i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Standardem postępowania jest cholecystektomia z drenażem jamy otrzewnej, a w przypadku rozlanego zapalenia otrzewnej – intensywna antybiotykoterapia. W wybranych przypadkach, u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym, można rozważyć drenaż przezskórny jako leczenie pomostowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kamienie żółciowe – Objawy
Kamienie żółciowe (cholelithiasis) to złogi zbudowane z cholesterolu, bilirubiny i soli wapnia, które mogą mieć rozmiar od ziarnka piasku do piłki golfowej. U około 70-80% pacjentów pozostają bezobjawowe i nie wymagają leczenia. Najczęstszym objawem jest kolka żółciowa, charakteryzująca się nagłym, silnym, stałym bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha lub nadbrzuszu, trwającym od 15 minut do 12 godzin (zwykle 1-6 godzin), często po posiłkach tłuszczowych. Powikłania obejmują ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (ból >6 godzin, gorączka, dreszcze), zapalenie dróg żółciowych (triada Charcota: żółtaczka, gorączka, ból), ostre zapalenie trzustki oraz żółtaczkę mechaniczną. Ryzyko powikłań wzrasta wraz z wielkością kamieni (>1 cm predysponuje do zapalenia pęcherzyka, >3 cm do raka pęcherzyka), liczbą kamieni oraz czasem trwania blokady przewodów żółciowych.
bilirubina, brodawka Vatera, cholecystektomia, cholelithiasis, cholesterol, choroba refluksowa przełyku, drzewo żółciowe, dyspepsja, kamień żółciowy, kolka żółciowa, kwas żółciowy, niedrożność jelita, pęcherzyk żółciowy, perforacja pęcherzyka żółciowego, przewód trzustkowy, przewód żółciowy, rak pęcherzyka żółciowego, triada Charcota, wyrostek robaczkowy, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, złóg, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Etiologia i przyczyny
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) najczęściej wynika z mechanicznej blokady przewodu pęcherzykowego przez kamienie żółciowe (90-95% przypadków), prowadząc do zastoju żółci, wzrostu ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, obrzęku i reakcji zapalnej. W patogenezie istotną rolę odgrywa uwalnianie enzymów zapalnych, niedokrwienie ściany pęcherzyka oraz wtórne zakażenie bakteryjne (Escherichia coli, Klebsiella, Streptococcus, Enterococcus, Clostridium) stwierdzane w 50-75% przypadków. Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego (5-10% przypadków) jest cięższym stanem klinicznym, związanym z niedokrwieniem i zastojem żółci w przebiegu ciężkich chorób, urazów, długotrwałego żywienia pozajelitowego czy stosowania leków wazopresyjnych, z wysoką śmiertelnością sięgającą 30-50%. Czynniki ryzyka obejmują m.in. płeć żeńską, wiek >40 lat, otyłość, cukrzycę, terapię hormonalną oraz stany immunosupresji.
bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholelithiasis, Escherichia coli, fosfolipaza A, kamienie żółciowe, martwica, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, posocznica, przetoka pęcherzykowo-jelitowa, przewód pęcherzykowy, ropień okołopęcherzykowy, ropniak, ropniak pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie naczyń, zapalenie otrzewnej, zespół nabytego niedoboru odporności, zgorzel, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pęcherzyka żółciowego – Leczenie
Zapalenie pęcherzyka żółciowego wymaga kompleksowego leczenia, które obejmuje hospitalizację, leczenie zachowawcze oraz interwencję chirurgiczną. Wstępne postępowanie polega na głodówce, dożylnym nawodnieniu, antybiotykoterapii (w łagodnych przypadkach monoterapia antybiotykiem o szerokim spektrum, w ciężkich imipenem/cilastatin lub meropenem, alternatywnie metronidazol z cefalosporyną III generacji, ciprofloksacyną lub aztreonamem) oraz kontroli bólu. Złotym standardem leczenia jest wczesna laparoskopowa cholecystektomia, wykonywana w ciągu 24-72 godzin od przyjęcia u pacjentów z niskim ryzykiem powikłań, co skraca czas hospitalizacji i zmniejsza ryzyko powikłań. U pacjentów wysokiego ryzyka lub niemożliwych do natychmiastowej operacji stosuje się przezskórny drenaż pęcherzyka (cholecystostomię) jako terapię tymczasową. ERCP jest wskazane w przypadku kamicy przewodowej lub niedrożności dróg żółciowych, umożliwiając usunięcie kamieni i poprawę odpływu żółci.
antybiotykoterapia, aztreonam, Bacteroides fragilis, cefalosporyna trzeciej generacji, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, cholecystektomia otwarta, cholecystitis, cholecystostomia, ciprofloksacyna, dieta niskotłuszczowa, drenaż pęcherzyka żółciowego, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, Enterococcus, ERCP, Escherichia coli, kamica przewodowa, Klebsiella, kolka żółciowa, krwotoczne zapalenie pęcherzyka żółciowego, kwas ursodeoksycholowy, leczenie zachowawcze, marskość wątroby, marskość wątroby klasy C, meropenem, metronidazol, niedrożność dróg żółciowych, perforacja pęcherzyka żółciowego, petydyna, przezskórny drenaż pęcherzyka żółciowego, Pseudomonas, UDCA, Wytyczne Tokijskie, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Piperacillin/Tazobactam Kabi 2 g + 0,25 g 2 g + 0,25 g
Piperacillin/Tazobactam Kabi to antybiotyk złożony, łączący piperacylinę (penicylina β-laktamowa) z tazobaktamem (inhibitor β-laktamaz), dostępny w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g w formie proszku do infuzji dożylnej. Lek jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat, obejmujących m.in. szpitalne zapalenie płuc, powikłane zakażenia dróg moczowych, jamy brzusznej, skóry i tkanek miękkich, a także bakteriemię powiązaną z tymi zakażeniami. Ponadto stosuje się go u pacjentów z neutropenią i gorączką, prawdopodobnie spowodowaną infekcją bakteryjną. Należy jednak unikać stosowania w bakteriemii wywołanej przez szczepy Escherichia coli i Klebsiella pneumoniae oporne na ceftriakson i produkujące β-laktamazy ESBL. Lek zawiera istotne ilości sodu: 112 mg w dawce 2 g + 0,25 g oraz 224 mg w dawce 4 g + 0,5 g, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
antybiotyk β-laktamowy, bakteria lekooporna, bakteriemia, Escherichia coli, flora bakteryjna, gorączka neutropeniczna, infuzja dożylna, inhibitor β-laktamaz, Klebsiella pneumoniae, lek przeciwbakteryjny, odmiedniczkowe zapalenie nerek, patogen wielolekooporny, perforacja pęcherzyka żółciowego, perforacja wyrostka robaczkowego, respiratorowe zapalenie płuc, ropień wewnątrzbrzuszny, stopa cukrzycowa, szpitalne zapalenie płuc, terapia empiryczna, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, β-laktamaza ESBL - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Patofizjologia i mechanizm
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZPŻ) jest stanem zapalnym rozwijającym się w ciągu kilku godzin, najczęściej na tle niedrożności przewodu pęcherzykowego, głównie spowodowanej kamicą żółciową (90-95% przypadków). Patomechanizm obejmuje zatrzymanie żółci, wzrost ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, zaburzenia ukrwienia ściany pęcherzyka oraz uwolnienie fosfolipazy A, która przekształca lecytynę w toksyczną lizolecytynę. Proces zapalny jest podtrzymywany przez mediatory, takie jak prostaglandyny, prowadząc do obrzęku, martwicy i ropnego zapalenia. Niedokrwienie ściany pęcherzyka, szczególnie dna, skutkuje martwicą, a nieleczone OZPŻ może przejść w fazy obrzękową (2-4 dni), martwiczą (3-5 dni) i ropną (7-10 dni), z ryzykiem perforacji, ropni okołopęcherzykowych i przetok żółciowych.
acalculous cholecystitis, bakteria Gram-ujemna, cholecystokinina, emphysematous cholecystitis, fosfolipaza A, kamica żółciowa, kolka żółciowa, lizolecytyna, mediator zapalny, niedokrwienie tkanek, niedrożność przewodu pęcherzykowego, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, prostaglandyna, przekrwienie żylne, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, tętnica pęcherzykowa, wstrząs septyczny, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej żółciowe, zatrzymanie żółci, zespół Mirizziego, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pęcherzyka żółciowego – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis) to stan zapalny pęcherzyka żółciowego, którego rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych (ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, objaw Murphy’ego o swoistości 87-97%), badaniach laboratoryjnych (leukocytoza, podwyższone CRP, umiarkowane podwyższenie enzymów wątrobowych ALT, AST, GGTP, fosfatazy alkalicznej oraz bilirubiny) oraz badaniach obrazowych. Ultrasonografia (USG) jest badaniem pierwszego wyboru, wykazującym czułość około 71% i swoistość 85%, z charakterystycznymi cechami takimi jak pogrubienie ściany pęcherzyka >3 mm, obecność złogów, płyn okołopęcherzykowy i sonograficzny objaw Murphy’ego. W przypadku niejednoznacznych wyników USG, cholescyntygrafia HIDA, cechująca się czułością 90-97% i swoistością około 90%, stanowi badanie drugiego rzutu. Tomografia komputerowa (TK) i rezonans magnetyczny (MR/MRCP) są wykorzystywane głównie do oceny powikłań i diagnostyki różnicowej, z czułością i swoistością TK przekraczającą 95% w niektórych badaniach.
acalculous cholecystitis, amylaza i lipaza, białko C-reaktywne, bilirubina, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholecystektomia, cholecystitis, emphysematous cholecystitis, endoskopowa ultrasonografia, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, kamica przewodowa, kolka żółciowa, krwotoczne zapalenie pęcherzyka żółciowego, leukocytoza z przesunięciem w lewo, objaw Murphy’ego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie wątroby, perforacja pęcherzyka żółciowego, perforacja wrzodu trawiennego, pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, posocznica, próby wątrobowe, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, rezonans magnetyczny, ropień okołopęcherzykowy, ropień wątroby, Tokyo Guidelines, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie opłucnej, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zawał serca, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Objawy
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) to nagły stan zapalny, najczęściej wywołany zablokowaniem przewodu pęcherzykowego przez kamień żółciowy, objawiający się silnym, ciągłym bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha trwającym ponad 6 godzin, nasilającym się przy głębokim wdechu (objaw Murphy’ego). Towarzyszą mu objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka powyżej 38°C (u około 33% pacjentów), nudności i wymioty (około 75%), utrata apetytu (około 70%), tachykardia oraz wzmożona potliwość. W badaniu fizykalnym stwierdza się tkliwość i obronę mięśniową w prawym górnym kwadrancie, powiększony i bolesny pęcherzyk (u 30-40% pacjentów) oraz objaw Murphy’ego. U osób starszych i z cukrzycą objawy mogą być mniej wyraźne, co utrudnia diagnozę. W około 15% przypadków może wystąpić żółtaczka, sugerująca blokadę przewodu żółciowego wspólnego.
bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholangitis, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, dyspepsja, kamień żółciowy, kolka żółciowa, leukocytoza, objaw Murphy’ego, obrona mięśniowa, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, pęcherzyk żółciowy, perforacja pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, przewód trzustkowy, przewód żółciowy wspólny, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, sepsa, tachykardia, wstrząs septyczny, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zgorzel pęcherzyka żółciowego, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Leczenie
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego wymaga szybkiej hospitalizacji i kompleksowego leczenia, które obejmuje wstępne postępowanie zachowawcze z zastosowaniem antybiotykoterapii ukierunkowanej na bakterie Gram-ujemne i beztlenowce (np. ampicylina z sulbaktamem, piperacylina z tazobaktamem, imipenem, meropenem, metronidazol w połączeniu z cefalosporyną III generacji lub lewofloksacyną 500 mg/dobę). Standardem leczenia jest wczesna cholecystektomia laparoskopowa (ELC) wykonana w ciągu 72 godzin od początku objawów, co skraca czas hospitalizacji średnio o 3 dni i rekonwalescencji o 22 dni w porównaniu do metody otwartej. W przypadkach wysokiego ryzyka operacyjnego lub powikłań (np. zgorzel, ropniak, perforacja) stosuje się przezskórną cholecystostomię lub endoskopowy drenaż pęcherzyka żółciowego (EUS-GBD), które wykazują ponad 90% skuteczności i mniejsze ryzyko powikłań.
antybiotyk, antybiotykoterapia, bakteria Gram-ujemna, bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, cholecystektomia otwarta, drenaż endoskopowy, drenaż pęcherzyka żółciowego, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, kamica pęcherzyka żółciowego, leczenie przeciwbólowe, litotrypsja falami uderzeniowymi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obturacja, opioidowy lek przeciwbólowy, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, przezskórna cholecystostomia, ropniak, ropniak pęcherzyka żółciowego, sepsa, sonda nosowo-żołądkowa, zapalenie otrzewnej, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pęcherzyka żółciowego – Objawy
Zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis) to stan zapalny najczęściej wywołany zablokowaniem przewodu pęcherzykowego przez kamienie żółciowe, prowadzący do zastoju żółci, obrzęku i bólu w prawym górnym kwadrancie jamy brzusznej. Ostre zapalenie charakteryzuje się nagłym, ostrym bólem trwającym powyżej 5-6 godzin, nasilającym się przy głębokim oddechu (objaw Murphy’ego, czułość 65-97%), często z towarzyszącą gorączką (30-50%), nudnościami (75%) i żółtaczką (15%). Przewlekłe zapalenie rozwija się na skutek nawracających epizodów ostrego stanu, objawia się tępnym, nawracającym bólem o mniejszym nasileniu, nietolerancją tłustych pokarmów oraz zmianami strukturalnymi pęcherzyka (pogrubienie ścian, zwłóknienie, zmniejszenie objętości). U osób starszych objawy mogą być atypowe, z brakiem gorączki i bólu, co utrudnia diagnostykę.
antybiotykoterapia, bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholecystektomia, drenaż pęcherzyka żółciowego, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, niedrożność jelit, objaw Murphy’ego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, porcelanowy pęcherzyk żółciowy, posocznica, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, ropień pęcherzyka żółciowego, tachykardia, wstrząs septyczny, zaburzenia trawienia, zakażenie ogólnoustrojowe, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zgorzel pęcherzyka żółciowego, żółć, żółtaczka