Leksykon wskazań
na literę „G”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „G”, strona 1 z 4

  • gorączka

    Gorączka to podwyższenie temperatury ciała powyżej normalnego zakresu, zwykle powyżej 38°C. Jest to fizjologiczna odpowiedź organizmu na infekcję lub stan zapalny, sterowana przez ośrodek termoregulacji w podwzgórzu. Gorączka sama w sobie nie jest chorobą, lecz objawem towarzyszącym różnym schorzeniom, najczęściej infekcjom wirusowym, bakteryjnym lub pasożytniczym, ale również chorobom autoimmunologicznym, nowotworom czy reakcjom polekowym.

  • grypa

    Grypa to ostra choroba zakaźna układu oddechowego, wywoływana przez wirusy grypy, głównie typu A, B lub C. Charakteryzuje się nagłym początkiem, wysoką gorączką (do 39-40°C), bólami mięśniowymi, stawowymi, znacznym osłabieniem, bólami głowy, kaszlem oraz katarem. Typowo objawy pojawiają się po 1-4 dniach od zakażenia i utrzymują się około 7 dni, choć kaszel może utrzymywać się dłużej.

  • grzybica paznokci

    Grzybica paznokci (łac. onychomycosis) to infekcja grzybicza obejmująca płytkę paznokciową, najczęściej spowodowana przez dermatofity, zwłaszcza Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale oraz Epidermophyton floccosum. Schorzenie charakteryzuje się zgrubieniem, zdeformowaniem, zmianą zabarwienia i łamliwością paznokci. Zmiany te zazwyczaj rozpoczynają się od wolnego brzegu paznokcia i stopniowo postępują w kierunku macierzy.

  • grzybica stóp

    Grzybica stóp (tinea pedis) to powszechna infekcja grzybicza skóry stóp, najczęściej wywoływana przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale czy Epidermophyton floccosum. Objawia się złuszczaniem naskórka, zaczerwienieniem, świądem oraz pękaniem skóry, szczególnie w przestrzeniach międzypalcowych. Do czynników predysponujących należą: nadmierna potliwość stóp, noszenie niewłaściwego obuwia, korzystanie z publicznych basenów czy natrysków oraz zaburzenia odporności.

  • grzybica skóry

    Grzybica skóry to powszechna infekcja wywoływana przez dermatofity, drożdżaki lub pleśnie, które atakują warstwę rogową naskórka, włosy i paznokcie. Najczęstsze postacie grzybicy skóry to: grzybica stóp (tinea pedis), grzybica pachwiny (tinea cruris), grzybica tułowia (tinea corporis) oraz łupież pstry. Zakażenie szerzy się przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, zwierzętami lub pośrednio przez przedmioty skażone elementami grzybów.

  • guzkowe zapalenie tętnic

    Guzkowe zapalenie tętnic (łac. polyarteritis nodosa, PAN) to rzadka układowa choroba zapalna naczyń, zaliczana do pierwotnych zapaleń naczyń. Dotyka głównie małych i średnich tętnic, powodując ich martwicze zapalenie, co prowadzi do niedokrwienia narządów i tkanek. Choroba najczęściej występuje u osób w wieku 40-60 lat, częściej u mężczyzn.

  • gruźlica płuc

    Gruźlica płuc jest chorobą zakaźną wywoływaną przez prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), która najczęściej atakuje płuca, choć może także dotyczyć innych narządów. Charakteryzuje się tworzeniem specyficznych zmian zapalnych zwanych gruzełkami, które mogą ulegać serowaceniu, włóknieniu lub zwapnieniu. Zakażenie następuje drogą kropelkową podczas bliskiego kontaktu z osobą chorą, która wydala prątki podczas kaszlu, kichania, mówienia czy śpiewania.

  • gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

    Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (GOMR) to jedna z najcięższych postaci gruźlicy pozapłucnej, występująca u około 1% wszystkich pacjentów z gruźlicą. Choroba rozwija się w wyniku rozsiewu prątków Mycobacterium tuberculosis do ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej z pierwotnego ogniska w płucach. GOMR charakteryzuje się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych z tworzeniem gruźliczaków, wysięku podpajęczynówkowego oraz zapaleniem naczyń, co prowadzi do niedokrwienia tkanki nerwowej.

  • gorączka w przebiegu przeziębienia

    Gorączka w przebiegu przeziębienia to powszechny objaw infekcji górnych dróg oddechowych spowodowanej wirusami. Typowo pojawia się jako reakcja obronna organizmu, gdzie temperatura ciała wzrasta powyżej 37,5°C (pomiar w ustach) lub 38°C (pomiar odbytniczy). Gorączka w przebiębienia rzadko przekracza 39°C i zazwyczaj utrzymuje się 2-4 dni, towarzysząc innym objawom jak katar, ból gardła, kaszel i ogólne osłabienie.

  • grzybica pachwin

    Grzybica pachwin to infekcja grzybicza skóry zlokalizowana w okolicy pachwinowej, najczęściej powodowana przez dermatofity (głównie Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum) lub drożdżaki (Candida albicans). Objawia się czerwonymi, swędzącymi zmianami skórnymi z wyraźnie zaznaczoną granicą, często o charakterze rumieniowym. Zmiany mogą szerzyć się na wewnętrzne powierzchnie ud i okolice krocza. Infekcja występuje częściej u mężczyzn, szczególnie przy nadmiernej potliwości, otyłości, cukrzycy oraz podczas upałów.

  • gorączka w przebiegu grypy

    Gorączka w przebiegu grypy to jeden z głównych objawów zakażenia wirusem grypy. Charakteryzuje się nagłym początkiem i temperaturą powyżej 38°C, często towarzyszą jej bóle mięśniowe, dreszcze, bóle głowy, ogólne osłabienie oraz objawy ze strony układu oddechowego – kaszel, ból gardła i katar. W przeciwieństwie do przeziębienia, grypa zazwyczaj powoduje bardziej nasilone objawy ogólnoustrojowe, a gorączka może utrzymywać się przez 3-5 dni.

  • glejak wielopostaciowy

    Glejak wielopostaciowy (łac. glioblastoma multiforme, GBM) to najczęstszy i najbardziej agresywny pierwotny nowotwór złośliwy mózgu u dorosłych. Charakteryzuje się niekontrolowanym rozrostem komórek glejowych, szybkim wzrostem, wysokim stopniem złośliwości (IV stopień według klasyfikacji WHO) oraz zdolnością do inwazji otaczającej tkanki mózgowej. Występuje najczęściej u osób w wieku 45-70 lat, z przewagą u mężczyzn.

  • grzybica tułowia

    Grzybica tułowia to infekcja grzybicza skóry, najczęściej wywoływana przez dermatofity z rodzaju Trichophyton, Microsporum lub Epidermophyton. Objawia się charakterystycznymi, okrągłymi lub owalnymi zmianami o wyraźnie zaznaczonych brzegach, zazwyczaj z centralnym przejaśnieniem i aktywnym, zaczerwienionym, złuszczającym się obrzeżem. Zmiany te mogą być pojedyncze lub mnogie, często swędzące, występujące głównie na tułowiu, ramionach i szyi.

  • guz rzekomy oczodołu

    Guz rzekomy oczodołu (pseudotumor oczodołu) to nieswoiste zapalenie tkanek oczodołu o charakterze idiopatycznym. Jest to stan chorobowy charakteryzujący się obrzękiem tkanek miękkich oczodołu bez obecności infekcji, nowotworu czy choroby ogólnoustrojowej. Najczęściej występuje jednostronnie, choć w około 25% przypadków może mieć charakter obustronny.

  • guzowaty włókniakomięsak skóry

    Guzowaty włókniakomięsak skóry (dermatofibrosarcoma protuberans, DFSP) to rzadki, miejscowo agresywny nowotwór skóry wywodzący się z tkanki łącznej. Charakteryzuje się powolnym wzrostem i wysokim ryzykiem nawrotu miejscowego. Najczęściej występuje na tułowiu, kończynach i w obrębie głowy i szyi, początkowo objawiając się jako twarda, bezbolesna zmiana skórna, która z czasem powiększa się i może tworzyć guzkowe nacieki.

  • gwiaździak anaplastyczny

    Gwiaździak anaplastyczny (astrocytoma anaplasticum) to rzadki, złośliwy nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, klasyfikowany jako guz mózgu III stopnia złośliwości według WHO. Powstaje z komórek astrocytarnych i charakteryzuje się szybkim wzrostem oraz wysoką inwazyjnością. Gwiaździaki anaplastyczne mogą wystąpić jako pierwotne nowotwory lub rozwinąć się z gwiaździaków o niższym stopniu złośliwości (I lub II). Najczęściej lokalizują się w półkulach mózgu, ale mogą również pojawić się w innych częściach ośrodkowego układu nerwowego.

  • glejak złośliwy

    Glejak złośliwy (glioblastoma multiforme, GBM) to najczęstsza i najbardziej agresywna forma pierwotnego nowotworu mózgu pochodzenia glejowego. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i inwazyjnością, co sprawia, że rokowanie jest zwykle niekorzystne. Glejaki złośliwe najczęściej występują u osób dorosłych, szczególnie w wieku 45-70 lat, częściej u mężczyzn niż u kobiet.

  • grzybica skóry gładkiej

    Grzybica skóry gładkiej (tinea corporis) to częsta choroba infekcyjna wywołana przez dermatofity, głównie z rodzaju Trichophyton, Microsporum lub Epidermophyton. Charakteryzuje się typowymi zmianami skórnymi w postaci zaczerwienionych, łuszczących się plam o uniesionych brzegach, często z tendencją do szerzenia się obwodowego i centralnego gojenia, tworząc charakterystyczne zmiany obrączkowate. Najczęściej zajmuje odsłonięte części ciała, takie jak twarz, ramiona czy tułów.

  • grzybica fałdów skórnych

    Grzybica fałdów skórnych (intertrigo) to zakażenie grzybicze występujące w obszarach styku skóry ze skórą, takich jak pachy, pachwiny, fałdy pod piersiami, fałdy brzuszne czy przestrzenie międzypalcowe. Zakażenie to najczęściej jest wywołane przez dermatofity (np. Trichophyton rubrum), drożdżaki (głównie Candida albicans) lub pleśnie. Sprzyja mu ciepłe, wilgotne środowisko, które tworzy się w fałdach skórnych, szczególnie u osób z nadwagą, cukrzycą, nadmierną potliwością lub obniżoną odpornością.

  • grzybica podudzi

    Grzybica podudzi to infekcja grzybicza skóry, najczęściej występująca w obrębie dolnej części nóg. Głównym czynnikiem etiologicznym są najczęściej dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes czy Epidermophyton floccosum. Infekcja ta objawia się swędzącymi, czerwonymi, łuszczącymi się zmianami skórnymi, które mogą być pojedyncze lub mnogie, często o charakterystycznym pierścieniowatym kształcie z aktywnym, czerwonym brzegiem i centralnym przejaśnieniem.

  • grzybniak

    Grzybniak (mycetoma) to przewlekła infekcja grzybicza lub bakteryjna (aktynomycetoma), która atakuje skórę, tkankę podskórną i może rozprzestrzeniać się do głębszych tkanek, w tym kości. Choroba ta charakteryzuje się powstawaniem ziarniniaków zapalnych, przetok i zniekształceniem dotkniętych obszarów. Najczęściej występuje w regionach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w tzw. „pasie mycetomy” obejmującym kraje Afryki, Ameryki Południowej i Indii.

  • gruźlica

    Gruźlica to choroba zakaźna wywoływana przez prątki Mycobacterium tuberculosis complex, najczęściej przez Mycobacterium tuberculosis. Choroba ta najczęściej atakuje płuca (postać płucna), jednak może zajmować również inne narządy (postać pozapłucna). Zakażenie następuje drogą kropelkową od osoby chorej. Wczesne objawy gruźlicy obejmują przewlekły kaszel (trwający ponad 3 tygodnie), stany podgorączkowe, nocne poty, utratę masy ciała i osłabienie.

  • grzybica dłoni

    Grzybica dłoni to infekcja grzybicza skóry rąk, najczęściej wywoływana przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum lub drożdżaki z rodzaju Candida. Występuje w dwóch głównych postaciach: grzybicy międzypalcowej, objawiającej się zmianami w przestrzeniach międzypalcowych, oraz grzybicy właściwej dłoni, gdzie zmiany obejmują powierzchnię dłoniową ręki, powodując zaczerwienienie, złuszczanie, świąd i niekiedy bolesne pęknięcia skóry.

  • grzybica międzypalcowa

    Grzybica międzypalcowa to infekcja grzybicza, najczęściej występująca w przestrzeniach międzypalcowych stóp, rzadziej dłoni. Wywołują ją przede wszystkim dermatofity, głównie z rodzaju Trichophyton (najczęściej T. rubrum i T. mentagrophytes), a także drożdżaki z rodzaju Candida. Choroba objawia się zaczerwienieniem, złuszczaniem naskórka, pęknięciami, macerację skóry, świądem oraz nieprzyjemnym zapachem.

  • gruczolak przysadki wydzielający TSH

    Gruczolak przysadki wydzielający TSH (tyreotropinoma) to rzadki rodzaj nowotworu przysadki mózgowej, stanowiący mniej niż 2% wszystkich gruczolaków przysadki. Charakteryzuje się autonomicznym wydzielaniem hormonu tyreotropowego (TSH), co prowadzi do nadczynności tarczycy mimo podwyższonego stężenia TSH w surowicy. Pacjenci prezentują objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia, drżenie rąk, nietolerancja ciepła, utrata masy ciała, a jednocześnie mogą występować objawy związane z efektem masy guza przysadki, w tym bóle głowy i zaburzenia widzenia.

  • gorączka neutropeniczna

    Gorączka neutropeniczna to stan zagrożenia życia, definiowany jako temperatura ciała ≥38,3°C (jednorazowy pomiar) lub ≥38,0°C utrzymująca się przez co najmniej godzinę, występująca u pacjenta z neutropenią (bezwzględna liczba neutrofili <500/μl lub <1000/μl z przewidywanym spadkiem do <500/μl). Najczęściej występuje jako powikłanie chemioterapii przeciwnowotworowej, rzadziej w przebiegu chorób hematologicznych, immunosupresji lub aplazji szpiku.

  • gorączka reumatyczna

    Gorączka reumatyczna to choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, występująca jako powikłanie po nieleczonej lub niewłaściwie leczonej infekcji gardła wywołanej przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes). Zwykle pojawia się 2-3 tygodnie po infekcji paciorkowcowej. Choroba charakteryzuje się zajęciem serca, stawów, skóry oraz układu nerwowego, a niekiedy może prowadzić do trwałego uszkodzenia zastawek serca.

  • grzybicze zakażenie skóry

    Grzybicze zakażenie skóry to powszechny problem dermatologiczny wywołany przez różne rodzaje grzybów, głównie dermatofity, drożdżaki z rodzaju Candida oraz grzyby pleśniowe. Zakażenia te mogą dotyczyć naskórka, włosów i paznokci, a ich występowanie sprzyja wilgotne i ciepłe środowisko, osłabienie układu odpornościowego, cukrzyca oraz długotrwała antybiotykoterapia.

  • gwiaździak

    Gwiaździak (astrocytoma) to najczęstszy pierwotny nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z astrocytów, czyli komórek gleju gwiaździstego. Według klasyfikacji WHO dzieli się na cztery stopnie złośliwości (I-IV), przy czym gwiaździaki o niższym stopniu złośliwości (I-II) cechują się powolnym wzrostem i lepszym rokowaniem, natomiast wyższe stopnie (III-IV) charakteryzują się agresywnym przebiegiem. Gwiaździak IV stopnia, czyli glejak wielopostaciowy (glioblastoma multiforme), jest najczęstszym i najbardziej złośliwym nowotworem mózgu u dorosłych.

  • gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym

    Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym to poważne powikłanie gruźlicy, stanowiące zagrożenie życia. Schorzenie to rozwija się w wyniku rozsiewu prątków gruźlicy do ośrodkowego układu nerwowego, zwykle jako powikłanie nieleczonej lub niewłaściwie leczonej gruźlicy płuc. Charakterystyczną cechą tej postaci jest powstanie bloku podpajęczynówkowego, który uniemożliwia prawidłowy przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego, prowadząc do wodogłowia i zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego.

  • guz chromochłonny nadnerczy

    Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) to rzadki, zazwyczaj łagodny nowotwór rdzenia nadnerczy, wywodzący się z komórek chromochłonnych. Produkuje on, magazynuje i wydziela katecholaminy (adrenalinę, noradrenalinę), co prowadzi do występowania charakterystycznych objawów klinicznych. Najczęściej występuje u osób w wieku 40-50 lat, przy czym około 10% przypadków stanowią guzy występujące w ramach zespołów genetycznych (MEN2, zespół von Hippla-Lindaua, nerwiakowłókniakowatość typu 1).

  • guz neuroendokrynny

    Guzy neuroendokrynne (NET, ang. neuroendocrine tumors) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek układu neuroendokrynnego, które znajdują się w różnych narządach ciała, najczęściej w przewodzie pokarmowym (żołądek, jelito cienkie, wyrostek robaczkowy, okrężnica) oraz trzustce, ale mogą również występować w płucach, grasicy czy innych lokalizacjach. Charakteryzują się zdolnością do wydzielania hormonów i innych substancji biologicznie czynnych, co może prowadzić do specyficznych zespołów objawowych.

  • guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy

    Guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe (GEP-NET) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek endokrynnych układu pokarmowego. Mogą występować w żołądku, dwunastnicy, jelicie cienkim, wyrostku robaczkowym, jelicie grubym oraz trzustce. Charakteryzują się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym – od guzów wolno rosnących, nieczynnych hormonalnie, do agresywnych nowotworów wydzielających nadmiar hormonów, powodujących objawy zespołów hormonalnych (np. zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona).

  • gruczolakorak trzustki

    Gruczolakorak trzustki to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek przewodów wyprowadzających trzustki. Stanowi około 85-90% wszystkich nowotworów złośliwych trzustki. Charakteryzuje się agresywnym przebiegiem, późnym wykrywaniem (często w stadium zaawansowanym) i niekorzystnym rokowaniem. Najczęściej występuje u osób po 60. roku życia, częściej u mężczyzn niż u kobiet.

  • gorączka z neutropenią

    Gorączka z neutropenią to stan kliniczny, w którym u pacjenta z obniżoną liczbą neutrofili (poniżej 500/μl lub poniżej 1000/μl z przewidywanym spadkiem poniżej 500/μl) występuje gorączka (jednorazowy pomiar temperatury ≥38,3°C lub utrzymująca się przez >1h temperatura ≥38,0°C). Jest to stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż wskazuje na możliwość rozwoju ciężkiego zakażenia przy znacznie osłabionej odporności organizmu.

  • gruźlicze zapalenie opon mózgowych

    Gruźlicze zapalenie opon mózgowych to poważne powikłanie gruźlicy, które występuje, gdy prątki Mycobacterium tuberculosis przedostają się do ośrodkowego układu nerwowego. Schorzenie to cechuje się wysoką śmiertelnością (do 30%) i znacznym ryzykiem trwałych powikłań neurologicznych u osób, które przeżyją zakażenie. Najczęściej rozwija się ono w wyniku rozprzestrzenienia się zakażenia z pierwotnego ogniska gruźliczego w płucach lub innych narządach.

  • guz chromochłonny

    Guz chromochłonny (pheochromocytoma) to rzadki nowotwór wywodzący się z komórek chromochłonnych rdzenia nadnerczy, produkujący nadmierne ilości katecholamin – głównie adrenaliny i noradrenaliny. Najczęściej występuje między 30. a 50. rokiem życia, choć może pojawić się w każdym wieku. Około 10% przypadków ma charakter dziedziczny, związany z zespołami genetycznymi jak MEN 2A, MEN 2B, zespół von Hippla-Lindaua czy nerwiakowłókniakowatość typu 1.

  • guz Wilmsa

    Guz Wilmsa (nephroblastoma) to najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy nerek występujący u dzieci, zazwyczaj rozpoznawany pomiędzy 3 a 5 rokiem życia. Stanowi około 5-6% nowotworów wieku dziecięcego. Charakteryzuje się obecnością guza w jamie brzusznej, który może być wyczuwalny podczas badania przedmiotowego. Często pierwszym objawem jest krwiomocz, ból brzucha, nadciśnienie tętnicze lub gorączka.

  • grzybica ciała

    Grzybica ciała (tinea corporis) to infekcja grzybicza skóry wywołana głównie przez dermatofity z rodzaju Trichophyton, Microsporum lub Epidermophyton. Charakteryzuje się obecnością rumieniowych, okrągłych lub owalnych zmian skórnych z uniesionym, złuszczającym się brzegiem i tendencją do centralnego gojenia. Zmiany mogą być pojedyncze lub mnogie, często swędzące i mogą występować na odsłoniętych częściach ciała, szczególnie tułowiu, kończynach i twarzy.

  • glejak pnia mózgu

    Glejak pnia mózgu to złośliwy nowotwór pochodzenia glejowego, który rozwija się w strukturach pnia mózgu. Stanowi około 10-20% nowotworów mózgu u dzieci, a u dorosłych występuje rzadziej. Jest to szczególnie trudny do leczenia typ nowotworu ze względu na jego lokalizację w krytycznej części mózgu, odpowiedzialnej za podstawowe funkcje życiowe, takie jak oddychanie, tętno, ciśnienie krwi oraz koordynację ruchową.

  • guz mózgu

    Guz mózgu to nieprawidłowy rozrost tkanki w obrębie mózgowia, który może być zarówno złośliwy, jak i łagodny. Guzy mózgu klasyfikuje się według stopnia złośliwości (od I do IV według WHO), pochodzenia (pierwotne – powstające w tkankach mózgu, lub przerzutowe – pochodzące z innych narządów) oraz lokalizacji anatomicznej. Objawy zależą od umiejscowienia guza i mogą obejmować: bóle głowy (zwłaszcza rano), nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn, zmiany osobowości czy napady padaczkowe.

  • gorączka związana z przeziębieniem

    Gorączka związana z przeziębieniem to częsty objaw infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych, występujący zwykle przy temperaturze ciała powyżej 38°C. Stanowi naturalną reakcję obronną organizmu na infekcję, pomagając w eliminacji patogenów poprzez zwiększenie aktywności układu immunologicznego. W przebiegu przeziębienia gorączka zazwyczaj pojawia się w ciągu pierwszych 24-48 godzin od wystąpienia innych objawów, takich jak katar, ból gardła czy kaszel.

  • gruźlica pozapłucna

    Gruźlica pozapłucna to postać choroby wywołanej przez prątki Mycobacterium tuberculosis, która lokalizuje się poza miąższem płucnym. Może dotyczyć różnych narządów, w tym układu moczowo-płciowego, układu kostno-stawowego, węzłów chłonnych, ośrodkowego układu nerwowego (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), opłucnej, osierdzia, czy narządów jamy brzusznej. Stanowi około 15-20% wszystkich przypadków gruźlicy u osób immunokompetentnych, ale odsetek ten wzrasta u pacjentów z immunosupresją, szczególnie u chorych z HIV.

  • grzybica podeszwowa stóp

    Grzybica podeszwowa stóp (tinea pedis) to infekcja grzybicza skóry stóp, która najczęściej zajmuje przestrzenie międzypalcowe i podeszwy. Choroba wywoływana jest głównie przez dermatofity z rodzaju Trichophyton, rzadziej Epidermophyton i Microsporum. Typowe objawy to złuszczanie naskórka, zaczerwienienie, świąd, pieczenie oraz pęknięcia skóry, szczególnie między palcami i na podeszwach.

  • gruczolak autonomiczny

    Gruczolak autonomiczny (gruczolak toksyczny tarczycy, choroba Plummera) jest łagodnym nowotworem tarczycy, który funkcjonuje niezależnie od regulacji hormonalnej przysadki mózgowej, produkując nadmierne ilości hormonów tarczycy. Charakteryzuje się występowaniem pojedynczego guzka tarczycy, który wykazuje autonomiczną aktywność i prowadzi do hipertyreozy.

  • grzybica nieowłosionej skóry

    Grzybica nieowłosionej skóry to infekcja grzybicza dotycząca powierzchni skóry pozbawionej owłosienia. Najczęściej wywołują ją dermatofity (głównie z rodzaju Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton), drożdżaki (Candida) lub pleśnie. Choroba objawia się typowymi rumieniowymi, złuszczającymi się zmianami o charakterystycznym obrączkowatym kształcie z wyraźnie zaznaczonym brzegiem. Pacjenci często skarżą się na świąd i pieczenie w miejscu zakażenia.

  • grzybica krocza

    Grzybica krocza (łac. tinea cruris) to infekcja grzybicza obejmująca okolice pachwin, krocza oraz niekiedy okolicę odbytu i pośladków. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym są dermatofity, przede wszystkim z rodzaju Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes) oraz Epidermophyton floccosum. Choroba występuje głównie u mężczyzn, zwłaszcza z nadwagą, nadmierną potliwością lub cukrzycą.

  • grzybica skóry owłosionej

    Grzybica skóry owłosionej (tinea capitis) to infekcja grzybicza dotycząca skóry owłosionej głowy, brwi i rzęs, wywoływana najczęściej przez dermatofity z rodzaju Trichophyton i Microsporum. Choroba ta występuje głównie u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, rzadziej u dorosłych. Zakażenie szerzy się przez bezpośredni kontakt z chorym człowiekiem lub zwierzęciem, a także przez przedmioty skażone elementami grzybni lub zarodnikami.

  • glistnica

    Glistnica to choroba pasożytnicza wywołana przez glistę ludzką (Ascaris lumbricoides), jednego z największych nicieni pasożytujących u człowieka. Zakażenie następuje poprzez spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej jajami glisty. Po dostaniu się do przewodu pokarmowego, larwy wylęgają się w jelicie cienkim, przebijają jego ścianę i przez układ krwionośny wędrują do płuc, a następnie z powrotem do jelit, gdzie osiągają dojrzałość i składają jaja.

  • glejak o wysokim stopniu złośliwości

    Glejak o wysokim stopniu złośliwości, inaczej glejak wysokozróżnicowany (high-grade glioma, HGG), to nowotwór pierwotny ośrodkowego układu nerwowego pochodzący z komórek glejowych. Do tej grupy zaliczamy przede wszystkim glejaka wielopostaciowego (glioblastoma multiforme, GBM, IV stopień wg WHO) oraz gwiaździaka anaplastycznego (III stopień wg WHO). Nowotwory te charakteryzują się szybkim wzrostem, wysoką inwazyjnością oraz niekorzystnym rokowaniem.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl