Leksykon wskazań
na literę „G”
Wskazania na „G”, strona 4 z 4
grzybica goleni
Grzybica goleni to dermatofitoza obejmująca skórę kończyn dolnych, najczęściej wywoływana przez dermatofity z rodzaju Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton. Charakteryzuje się występowaniem swędzących, rumieniowych, złuszczających się zmian skórnych, które mogą przyjmować postać plackowatą lub pierścieniowatą z aktywnym, zapalnym brzegiem. Zakażenie często szerzy się z innych lokalizacji, takich jak stopy (tinea pedis) lub paznokcie (onychomikoza).
glomerulopatia o etiologii innej niż cukrzycowa
Glomerulopatia o etiologii innej niż cukrzycowa obejmuje grupę chorób nerek, w których dochodzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych z przyczyn innych niż cukrzyca. Do najczęstszych przyczyn należą choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń), zakażenia (wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, HIV), choroby nowotworowe, leki (niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne, sole złota), a także pierwotne glomerulopatie (nefropatia IgA, błoniaste zapalenie kłębuszków nerkowych).
grzybica przypaznokciowa
Grzybica przypaznokciowa (onychomikoza) to powszechna infekcja grzybicza paznokci, najczęściej wywoływana przez dermatofity, głównie z rodzaju Trichophyton. Choroba objawia się zgrubieniem, przebarwieniem, kruchością i deformacją płytki paznokciowej. Zmiany najczęściej rozpoczynają się od dystalnej części paznokcia i stopniowo obejmują całą płytkę. Grzybica przypaznokciowa występuje częściej u osób starszych, diabetyków, pacjentów z zaburzeniami immunologicznymi oraz u osób narażonych na powtarzające się mikrourazy paznokci.
grzybica sromu
Grzybica sromu to infekcja grzybicza występująca w okolicy narządów płciowych zewnętrznych kobiety, najczęściej wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Candida, głównie Candida albicans. Charakteryzuje się silnym świądem, pieczeniem, zaczerwienieniem oraz obrzękiem tkanek sromu. W niektórych przypadkach może pojawić się białawy, serowaty nalot lub upławy o charakterystycznym zapachu.
grzybica pochwy
Grzybica pochwy, znana również jako kandydoza pochwy, to infekcja wywołana przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Dotyczy około 75% kobiet przynajmniej raz w życiu, a u 40-45% może wystąpić ponownie. Objawia się białym, serowatym upławami, świądem i pieczeniem sromu oraz pochwy, zaczerwienieniem, obrzękiem oraz dyskomfortem podczas stosunków płciowych i oddawania moczu.
grzybica drobnozarodnikowa skóry owłosionej
Grzybica drobnozarodnikowa skóry owłosionej (tinea versicolor, łupież pstry) to powierzchowna infekcja grzybicza wywoływana przez drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia (dawniej Pityrosporum). Choroba objawia się występowaniem drobnołuszczących się plam o różnej barwie (od jasnobrązowej po białawą) na skórze, najczęściej w obrębie klatki piersiowej, pleców, ramion i szyi. W przypadku lokalizacji na skórze owłosionej głowy może prowadzić do łupieżu oraz miejscowego wypadania włosów.
grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego
Grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego to infekcja grzybicza obejmująca przewód słuchowy zewnętrzny. Najczęściej wywołują ją grzyby z rodzaju Aspergillus i Candida. Choroba występuje częściej u osób z cukrzycą, zaburzeniami odporności, po antybiotykoterapii, a także u osób często mających kontakt z wodą. Główne objawy to swędzenie, ból ucha, uczucie pełności w uchu, czasem niedosłuch oraz wyciek z ucha (często o charakterystycznym zapachu i zabarwieniu).
grzybica z nadkażeniem bakteryjnym
Grzybica z nadkażeniem bakteryjnym to złożony stan chorobowy, w którym zakażenie grzybicze skóry, paznokci lub błon śluzowych zostaje dodatkowo skomplikowane przez jednoczesne zakażenie bakteryjne. Sytuacja taka najczęściej występuje przy długotrwałej grzybicy, szczególnie w miejscach wilgotnych, z uszkodzoną barierą naskórkową, np. w przestrzeniach międzypalcowych, pachwinach, pod pachami czy w okolicach fałdów skórnych.
gorączka z neutropenią przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego
Gorączka z neutropenią przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego to stan kliniczny charakteryzujący się temperaturą ciała powyżej 38,3°C lub utrzymującą się powyżej 38,0°C przez ponad godzinę, występujący u pacjentów z neutropenią (liczba neutrofili poniżej 500/μl lub poniżej 1000/μl z przewidywanym spadkiem poniżej 500/μl). Stan ten najczęściej dotyczy pacjentów onkologicznych po chemioterapii, pacjentów po przeszczepach szpiku kostnego oraz osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami hematologicznymi.
groźny stan niedociśnienia tętniczego
Groźny stan niedociśnienia tętniczego (hipotensja) to spadek ciśnienia krwi poniżej wartości 90/60 mmHg, prowadzący do niedostatecznej perfuzji narządów. W przeciwieństwie do łagodnej hipotensji, stan groźny charakteryzuje się objawami klinicznymi takimi jak zawroty głowy, omdlenia, dezorientacja, zmniejszona diureza, a w skrajnych przypadkach wstrząs i niewydolność wielonarządowa. Może wystąpić w wyniku krwawienia, odwodnienia, reakcji anafilaktycznej, ciężkiej infekcji (sepsy), niewydolności serca lub jako skutek uboczny leków.
guzek pojedynczy
Guzek pojedynczy to ograniczona zmiana patologiczna wyczuwalna palpacyjnie lub widoczna w badaniach obrazowych, występująca w różnych narządach i tkankach. Najczęściej diagnozowane są guzki pojedyncze tarczycy, płuc, piersi, skóry i węzłów chłonnych. Każda taka zmiana wymaga szczegółowej diagnostyki w celu wykluczenia procesu nowotworowego.
grand mal
Grand mal, obecnie nazywany napadem toniczno-klonicznym, to najcięższa postać napadu padaczkowego, charakteryzująca się nagłą utratą przytomności, sztywnością ciała (faza toniczna), a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna). Napady te mogą wystąpić u pacjentów z różnymi typami padaczki i zazwyczaj trwają od 1 do 3 minut. Do objawów towarzyszących należą: przygryzienie języka, mimowolne oddanie moczu, zaburzenia oddychania oraz stan pomroczny po napadzie (faza ponapadowa).
grzybica wału paznokciowego
Grzybica wału paznokciowego (łac. paronychia fungal) to infekcja grzybicza atakująca wał paznokciowy, czyli tkankę otaczającą paznokieć. Choroba objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem, bólem i często wysiękiem ropnym wokół paznokcia. Grzybica wału paznokciowego występuje najczęściej u osób, których dłonie są regularnie narażone na wilgoć, pacjentów z cukrzycą, z obniżoną odpornością oraz u osób wykonujących zawody wymagające częstego mycia rąk, jak personel medyczny czy pracownicy gastronomii.
gościec mięśniowo-ścięgnisty
Gościec mięśniowo-ścięgnisty (reumatyzm pozastawowy) to grupa schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego obejmująca zapalenia ścięgien, mięśni, kaletek maziowych oraz przyczepów ścięgnistych. Występuje najczęściej u osób w wieku 30-60 lat, często jako skutek przeciążeń, mikrourazów lub nadmiernego wysiłku fizycznego. Charakterystycznymi objawami są ból, obrzęk, ograniczenie ruchomości oraz bolesność uciskowa zajętych struktur.
gruczolak przysadki typu prolaktynoma
Gruczolak przysadki typu prolaktynoma to łagodny nowotwór przysadki mózgowej, który wytwarza nadmierne ilości prolaktyny. Jest to najczęstszy typ guzów przysadki, stanowiący około 30-40% wszystkich gruczolaków przysadki. Prolaktynoma może występować u obu płci, jednak częściej diagnozowana jest u kobiet w wieku rozrodczym.
gruczolak wydzielający prolaktynę
Gruczolak wydzielający prolaktynę (prolaktynoma) to najczęstszy typ hormonalnie czynnego guza przysadki mózgowej, stanowiący około 40% wszystkich gruczolaków przysadki. Charakteryzuje się nadmiernym wydzielaniem prolaktyny, co prowadzi do hiperprolaktynemii. Gruczolaki te klasyfikuje się jako mikrogruczolaki (średnica <10 mm) lub makrogruczolaki (średnica ≥10 mm).
gorączka z neutropenią w przypadku podejrzenia zakażenia grzybiczego
Gorączka z neutropenią w przypadku podejrzenia zakażenia grzybiczego to poważny stan kliniczny, występujący najczęściej u pacjentów onkologicznych lub poddawanych immunosupresji. Neutropenia definiowana jest jako zmniejszenie liczby neutrofili poniżej 1500/µl, przy czym ciężka neutropenia to wartości poniżej 500/µl. Gorączka w neutropenii (FN) to temperatura ciała ≥38,3°C jednorazowo lub ≥38,0°C utrzymująca się przez co najmniej godzinę u pacjenta z neutropenią.
głębokie zakażenie grzybicze
Głębokie zakażenia grzybicze (mycoses systemiczne) to grupa ciężkich infekcji wywołanych przez grzyby, które mogą rozprzestrzeniać się do tkanek i narządów wewnętrznych. Występują one częściej u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u osób z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów, w trakcie chemioterapii, a także u pacjentów z neutropenią czy długotrwale hospitalizowanych. Do najczęstszych patogenów należą: Candida spp., Aspergillus spp., Cryptococcus, Pneumocystis jirovecii oraz grzyby z grupy mucormycosis.