gruczolak przysadki typu prolaktynoma
Wskazanie

Gruczolak przysadki typu prolaktynoma to łagodny nowotwór przysadki mózgowej, który wytwarza nadmierne ilości prolaktyny. Jest to najczęstszy typ guzów przysadki, stanowiący około 30-40% wszystkich gruczolaków przysadki. Prolaktynoma może występować u obu płci, jednak częściej diagnozowana jest u kobiet w wieku rozrodczym.

Główne objawy prolaktynoma u kobiet to zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), niepłodność, mlekotok (galactorrhea) oraz obniżone libido. U mężczyzn typowe objawy to impotencja, obniżone libido oraz ginekomastia. W przypadku większych guzów (makroprolaktynoma) mogą wystąpić objawy związane z uciskiem na okoliczne struktury, takie jak bóle głowy, zaburzenia widzenia (szczególnie ubytki w polu widzenia) czy niedoczynność przysadki.

W leczeniu prolaktynoma stosuje się przede wszystkim agonistów dopaminy, które hamują wydzielanie prolaktyny i prowadzą do zmniejszenia wielkości guza. W Polsce najczęściej stosowanymi lekami są: bromokryptyna (Bromocorn, Bromergon, Parlodel), kabergolina (Dostinex, Cabergolin) oraz chinagolid (Norprolac). Kabergolina jest zazwyczaj lekiem pierwszego wyboru ze względu na większą skuteczność i lepszą tolerancję przez pacjentów.

Trudności w leczeniu prolaktynoma obejmują przede wszystkim działania niepożądane leków (nudności, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne), oporność na leczenie farmakologiczne (około 10% przypadków) oraz nawroty po odstawieniu leków. W przypadku oporności na leczenie farmakologiczne lub nietolerancji leków może być konieczne leczenie operacyjne (zazwyczaj przezklinowa adenomektomia) lub radioterapia. Wyzwaniem jest również prowadzenie pacjentek planujących ciążę, gdyż wymaga to szczególnego monitorowania i dostosowania leczenia.

Długoterminowe monitorowanie pacjentów z prolaktynoma jest niezbędne, nawet po normalizacji stężenia prolaktyny i zmniejszeniu wielkości guza. Regularne badania stężenia prolaktyny i okresowe badania obrazowe (MRI przysadki) są konieczne do wczesnego wykrycia ewentualnych nawrotów.