grand mal
Wskazanie

Grand mal, obecnie nazywany napadem toniczno-klonicznym, to najcięższa postać napadu padaczkowego, charakteryzująca się nagłą utratą przytomności, sztywnością ciała (faza toniczna), a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna). Napady te mogą wystąpić u pacjentów z różnymi typami padaczki i zazwyczaj trwają od 1 do 3 minut. Do objawów towarzyszących należą: przygryzienie języka, mimowolne oddanie moczu, zaburzenia oddychania oraz stan pomroczny po napadzie (faza ponapadowa).

W leczeniu napadów toniczno-klonicznych stosuje się leki przeciwpadaczkowe pierwszego rzutu, takie jak walproiniany (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Neurotop), lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix) czy lewetyracetam (Keppra, Trund). W przypadku nieskuteczności monoterapii wdraża się terapię skojarzoną, dodając leki drugiego rzutu, np. topiramat (Topamax, Epiramat), okskarbazepinę (Trileptal) lub perampanel (Fycompa). W stanach nagłych podaje się doraźnie diazepam (Relanium) doodbytniczo lub dożylnie.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z napadami toniczno-klonicznymi jest osiągnięcie pełnej kontroli napadów przy jednoczesnym minimalizowaniu działań niepożądanych leków. Około 30% pacjentów cierpi na padaczkę lekooporną, gdzie napady utrzymują się mimo stosowania dwóch lub więcej leków przeciwpadaczkowych. Dodatkowe trudności to: zapewnienie bezpieczeństwa pacjenta podczas napadu, zapobieganie urazom, przestrzeganie regularnego przyjmowania leków oraz radzenie sobie z ograniczeniami w życiu codziennym (np. zakaz prowadzenia pojazdów, ograniczenia zawodowe).

Istotnym elementem terapii jest również edukacja pacjenta i jego rodziny w zakresie udzielania pierwszej pomocy podczas napadu oraz zapobieganie czynnikom wyzwalającym, takim jak deprywacja snu, stres czy alkohol. W przypadkach lekoopornych rozważa się leczenie neurochirurgiczne, stymulację nerwu błędnego lub dietę ketogenną jako metody uzupełniające farmakoterapię.