Leki w grupie
„leki stosowane w leczeniu jaskry”

Leki stosowane w leczeniu jaskry to grupa preparatów farmakologicznych, które mają na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP), co stanowi główny cel terapii jaskry. Działają one poprzez różne mechanizmy: zmniejszenie wytwarzania cieczy wodnistej, zwiększenie jej odpływu drogą konwencjonalną (przez siateczkę beleczkowania) lub drogą niekonwencjonalną (odpływ naczyniówkowo-twardówkowy).

Wyróżnia się kilka głównych grup leków przeciwjaskrowych. Pierwszą z nich są analogi prostaglandyn, które zwiększają odpływ cieczy wodnistej drogą niekonwencjonalną. Do tej grupy należą: latanoprost (Xalatan, Latanoprost Genoptim), bimatoprost (Lumigan, Bimican), trawoprost (Travatan) oraz tafluprost (Taflotan). Leki te są stosowane raz dziennie, najczęściej wieczorem, co stanowi ich dużą zaletę.

Drugą grupą są beta-adrenolityki, które zmniejszają wytwarzanie cieczy wodnistej poprzez blokadę receptorów beta w wyrostkach rzęskowych ciała rzęskowego. Należą do nich: timolol (Oftensin, Timolol WZF), betaksolol (Betoptic) i karteolol (Arteoptic). Są one zwykle aplikowane dwa razy dziennie.

Inhibitory anhydrazy węglanowej hamują enzym anhydrazę węglanową w nabłonku wyrostków rzęskowych, co prowadzi do zmniejszenia produkcji cieczy wodnistej. W tej grupie znajdują się leki podawane miejscowo: dorzolamid (Trusopt, Dorzolamid Genoptim) i brinzolamid (Azopt), oraz ogólnie: acetazolamid (Diuramid).

Leki parasympatykomimetyczne (miotyki) zwiększają odpływ cieczy wodnistej przez siateczkę beleczkowania. Przykładem jest pilokarpina (Pilocarpin WZF). Stosowane są rzadziej ze względu na działania niepożądane, jak zaburzenia widzenia czy bóle głowy.

Sympatykomimetyki, takie jak brymonidyna (Alphagan, Luxfen) i apraklonidyna (Iopidine), zmniejszają wytwarzanie cieczy wodnistej i zwiększają jej odpływ drogą niekonwencjonalną.

Największą zaletą leków przeciwjaskrowych jest ich skuteczność w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co spowalnia progresję choroby i zapobiega utracie wzroku. Preparaty miejscowe są nieinwazyjne, a nowoczesne leki, zwłaszcza analogi prostaglandyn, charakteryzują się długotrwałym działaniem i wygodnym dawkowaniem.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwjaskrowych obejmują miejscowe działania niepożądane, takie jak przekrwienie spojówek, pieczenie, swędzenie, czy uczucie ciała obcego. Analogi prostaglandyn mogą powodować hiperpigmentację tęczówki, wzrost rzęs i przebarwienia skóry powiek. Beta-adrenolityki mogą wywoływać działania ogólnoustrojowe, jak bradykardia, hipotonia, zaostrzenie astmy oskrzelowej czy depresja. Inhibitory anhydrazy węglanowej mogą powodować uczucie gorzkiego smaku, a przy stosowaniu ogólnym – parestezje, zmęczenie czy zaburzenia elektrolitowe.

W leczeniu jaskry często stosuje się terapię skojarzoną, wykorzystując leki o różnych mechanizmach działania. Dostępne są preparaty złożone, np. latanoprost z timololem (Xalacom), dorzolamid z timololem (Cosopt) czy brymonidyna z timololem (Combigan), które zwiększają skuteczność terapii i ułatwiają stosowanie się pacjenta do zaleceń.