doustny środek przeczyszczający
Doustne środki przeczyszczające to grupa leków stosowanych w celu ułatwienia wypróżnienia poprzez zwiększenie motoryki jelit lub zmiękczenie mas kałowych. Działają one na różne sposoby: mogą przyciągać wodę do światła jelita, stymulować perystaltykę, zmiękczać stolec lub działać jako środki pęczniejące.
W praktyce klinicznej wyróżniamy kilka rodzajów środków przeczyszczających: osmotyczne (np. laktuloza, glikol polietylenowy), drażniące (bisakodyl, senes), pęczniejące (psyllium), zmiękczające stolec (dokuzan sodowy) oraz środki używane do przygotowania jelita do badań diagnostycznych. Ich dobór zależy od wskazań klinicznych, mechanizmu działania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.
Doustne środki przeczyszczające znajdują zastosowanie w leczeniu zaparć czynnościowych i organicznych, w przygotowaniu do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego (kolonoskopii, badań radiologicznych), przed zabiegami operacyjnymi oraz w leczeniu zatruć w celu przyspieszenia eliminacji toksyn. Należy jednak pamiętać, że długotrwałe stosowanie niektórych środków przeczyszczających może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, zespołu leniwego jelita oraz uzależnienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rectanal Enema (14 g + 5 g)/100 ml
RECTANAL ENEMA to roztwór doodbytniczy zawierający fosforany sodu: sodu diwodorofosforan jednowodny (14,00 g/100 ml) oraz disodu fosforan dwunastowodny (5,00 g/100 ml). Lek działa jako hipertoniczny środek przeczyszczający, wywołując efekt osmotyczny w świetle jelita grubego, co zapobiega wchłanianiu wody z mas kałowych i prowadzi do ich zmiękczenia oraz zwiększenia objętości. Mechanizm ten stymuluje odruch defekacji poprzez rozciągnięcie ścian jelita i aktywację receptorów mechanicznych, co skutkuje niemal natychmiastowym efektem przeczyszczającym po podaniu doodbytniczym. Preparat działa miejscowo, głównie w odbytnicy i esicy, bez istotnego wpływu ogólnoustrojowego, a jego działanie jest szybkie i przewidywalne.
disodu fosforan dwunastowodny, doustny środek przeczyszczający, działanie osmotyczne, fosforan sodu, gradient osmotyczny, hipertoniczny roztwór, jelito grube, motoryka jelit, odbytnica, odruch defekacyjny, roztwór doodbytniczy, sodu diwodorofosforan jednowodny, środek przeczyszczający, wlewka doodbytnicza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Microlax 4,465 g + 0,0645 g + 0,45 g
Microlax, roztwór doodbytniczy zawierający sorbitol ciekły 4,465 g, sodu cytrynian 0,45 g oraz sodu laurylosulfooctan 0,0645 g w 5 ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik preparatu, w tym na kwas sorbowy (5 mg/5 ml). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie żywic kationowymiennych na bazie sulfonianu polistyrenu (soli wapniowej lub sodowej) ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w przypadku niedrożności jelit oraz bólu brzucha o nieznanej etiologii, gdyż może maskować objawy wymagające pilnej interwencji chirurgicznej lub diagnostycznej, np. w zapaleniu wyrostka robaczkowego czy ostrym zapaleniu trzustki.
ból brzucha, cytrynian sodu, doustny środek przeczyszczający, hiperkaliemia, krwawienie z odbytu, kwas sorbowy, laurylosulfooctan sodu, nadwrażliwość na lek, niedrożność jelit, ostre zapalenie trzustki, podrażnienie błony śluzowej, roztwór doodbytniczy, sorbitol ciekły, środek przeczyszczający, sulfonian polistyrenu, zaburzenia wypróżniania, zapalenie wyrostka robaczkowego, żywica jonowymienna, żywica kationowymienna