gwiaździak anaplastyczny
Wskazanie

Gwiaździak anaplastyczny (astrocytoma anaplasticum) to rzadki, złośliwy nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, klasyfikowany jako guz mózgu III stopnia złośliwości według WHO. Powstaje z komórek astrocytarnych i charakteryzuje się szybkim wzrostem oraz wysoką inwazyjnością. Gwiaździaki anaplastyczne mogą wystąpić jako pierwotne nowotwory lub rozwinąć się z gwiaździaków o niższym stopniu złośliwości (I lub II). Najczęściej lokalizują się w półkulach mózgu, ale mogą również pojawić się w innych częściach ośrodkowego układu nerwowego.

Objawy gwiaździaka anaplastycznego zależą od jego lokalizacji i mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, napady padaczkowe, deficyty neurologiczne czy zmiany zachowania. Diagnoza opiera się na badaniach obrazowych (MRI, CT) oraz ostatecznie na badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji lub resekcji guza.

Leczenie gwiaździaka anaplastycznego ma charakter wielomodałowy. Standardowo obejmuje możliwie maksymalną resekcję chirurgiczną, po której stosuje się radioterapię oraz chemioterapię. Głównym lekiem chemioterapeutycznym stosowanym w Polsce jest temozolomid (Temodal, Temozolomide Accord, Temozolomide Glenmark), często podawany jednocześnie z radioterapią, a następnie jako leczenie podtrzymujące. W przypadku wznowy można rozważyć zastosowanie innych leków, jak lomustyna (Cecenu), karmustyna (Carmubris), czy bewacyzumab (Avastin) w ramach terapii ratunkowej.

Największe trudności w leczeniu gwiaździaka anaplastycznego wiążą się z jego infiltracyjnym charakterem, co często uniemożliwia całkowitą resekcję guza. Komórki nowotworowe mają tendencję do naciekania zdrowej tkanki mózgowej, co utrudnia chirurgowi rozróżnienie granicy między tkanką nowotworową a zdrową. Ponadto, nowotwór ten wykazuje oporność na leczenie i wysokie ryzyko wznowy. Bariera krew-mózg ogranicza przenikanie wielu leków przeciwnowotworowych do tkanki guza. Dodatkowym wyzwaniem jest neurotoksyczność stosowanych terapii, która może prowadzić do pogorszenia funkcji neurologicznych pacjenta. Lokalizacja guza w krytycznych obszarach mózgu może również ograniczać możliwości terapeutyczne.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl