glejak wielopostaciowy
Wskazanie

Glejak wielopostaciowy (łac. glioblastoma multiforme, GBM) to najczęstszy i najbardziej agresywny pierwotny nowotwór złośliwy mózgu u dorosłych. Charakteryzuje się niekontrolowanym rozrostem komórek glejowych, szybkim wzrostem, wysokim stopniem złośliwości (IV stopień według klasyfikacji WHO) oraz zdolnością do inwazji otaczającej tkanki mózgowej. Występuje najczęściej u osób w wieku 45-70 lat, z przewagą u mężczyzn.

Leczenie glejaka wielopostaciowego opiera się na podejściu multidyscyplinarnym. Standardem postępowania jest maksymalne bezpieczne usunięcie chirurgiczne guza, a następnie radioterapia z jednoczesną chemioterapią temozolomidem (Temodal, Temozolomide Accord, Temozolomide Glenmark, Temozolomide Sandoz). Po zakończeniu radioterapii stosuje się chemioterapię adjuwantową temozolomidem przez 6-12 cykli. W przypadkach nawrotu choroby rozważa się ponowny zabieg, radioterapię stereotaktyczną lub chemioterapię drugiej linii z użyciem lomustyny (CCNU), karmustyny (BiCNU), bewacyzumabu (Avastin, Mvasi, Zirabev) lub irynotekanu (Campto, Irinotecan Accord, Irinotecan Kabi).

Najnowsze podejścia terapeutyczne obejmują wykorzystanie pól elektrycznych o pośredniej częstotliwości (system Optune/NovoTTF), które hamują podział komórek nowotworowych. W Polsce stosuje się również glukokortykosteroidy (Dexaven, Pabi-Dexamethason, Metypred) w celu zmniejszenia obrzęku mózgu oraz leki przeciwpadaczkowe (Keppra, Tegretol, Depakine) w przypadku wystąpienia napadów drgawkowych.

Największe trudności w leczeniu glejaka wielopostaciowego wynikają z jego infiltracyjnego charakteru, co uniemożliwia całkowite usunięcie chirurgiczne, obecności bariery krew-mózg ograniczającej penetrację leków, szybkiego nabywania oporności na stosowane leki oraz heterogenności komórkowej i molekularnej nowotworu. Dodatkowym wyzwaniem jest lokalizacja guza w krytycznych obszarach mózgu, co ogranicza możliwości leczenia chirurgicznego. Pomimo intensywnego leczenia, rokowanie pozostaje niekorzystne, ze średnim czasem przeżycia wynoszącym 12-15 miesięcy od rozpoznania, a odsetek 5-letnich przeżyć nie przekracza 5%.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl