mięsak
Wskazanie

Mięsak (sarcoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z tkanek pochodzenia mezenchymalnego, takich jak tkanka łączna, mięśniowa, tłuszczowa, naczyniowa czy kości. W przeciwieństwie do raków (carcinoma), które wywodzą się z tkanek nabłonkowych, mięsaki stanowią stosunkowo rzadką grupę nowotworów, odpowiadającą za około 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, choć u dzieci ich odsetek jest wyższy.

Mięsaki mogą występować w dowolnej lokalizacji anatomicznej, najczęściej dotyczą kończyn (około 60%), jamy brzusznej (15%), tułowia (15%) i regionu głowy i szyi (10%). Wyróżniamy dwie główne grupy: mięsaki tkanek miękkich (jak liposarcoma, leiomyosarcoma, rhabdomyosarcoma) oraz mięsaki kości (osteosarcoma, chondrosarcoma, mięsak Ewinga). Objawy zależą od lokalizacji, ale typowo obejmują niebolesny, powiększający się guz, ból (szczególnie w mięsakach kości), ograniczenie ruchomości stawów czy złamania patologiczne.

Leczenie mięsaków wymaga podejścia wielodyscyplinarnego i zależy od typu histologicznego, stopnia zaawansowania oraz lokalizacji. Podstawową metodą leczenia jest radykalne wycięcie chirurgiczne z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych. W leczeniu farmakologicznym stosuje się chemioterapię (przed- i pooperacyjną), a w Polsce najczęściej wykorzystywane są schematy zawierające doksorubicynę (Adriblastina, Doxorubicin-Ebewe), ifosfamid (Holoxan), gemcytabinę (Gemcit, Gemsol), docetaksel (Docetaxel-Ebewe, Taxotere), trabektedynę (Yondelis), pazopanib (Votrient) czy erybulina (Halaven).

Radioterapia jest istotnym elementem leczenia, zwłaszcza w przypadkach, gdy nie można uzyskać odpowiedniego marginesu chirurgicznego. W ostatnich latach rośnie znaczenie terapii celowanych i immunoterapii, szczególnie w podtypach z określonymi zaburzeniami molekularnymi, jak imatynib (Glivec) w GIST (gastrointestinal stromal tumor).

Największe trudności w leczeniu mięsaków obejmują ich heterogenność (ponad 100 różnych podtypów o odmiennym przebiegu klinicznym i wrażliwości na leczenie), częste rozpoznawanie w zaawansowanym stadium, tendencję do nawrotów miejscowych oraz przerzutów, głównie do płuc. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie pacjentów z nawrotami choroby po wyczerpaniu standardowych opcji terapeutycznych. Ze względu na rzadkość występowania, diagnostyka i leczenie mięsaków powinny być prowadzone w wyspecjalizowanych ośrodkach dysponujących doświadczonym zespołem wielodyscyplinarnym.