rak płuca niedrobnokomórkowy
Wskazanie

Rak płuca niedrobnokomórkowy (NDRP) stanowi około 85% wszystkich przypadków nowotworów płuca i jest główną przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych na świecie. Wyróżnia się trzy podstawowe typy histologiczne: rak płaskonabłonkowy, gruczołowy oraz wielkokomórkowy. Choroba najczęściej rozwija się u osób palących tytoń, choć w przypadku raka gruczołowego obserwuje się zwiększoną częstość występowania u osób niepalących, szczególnie kobiet.

Leczenie NDRP zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby oraz stanu ogólnego pacjenta. W przypadku choroby we wczesnym stadium (I-II) preferowaną metodą jest leczenie chirurgiczne. W stadium III stosuje się leczenie skojarzone – radiochemioterapię, czasem poprzedzoną zabiegiem operacyjnym. W stadium IV podstawę stanowi leczenie systemowe: chemioterapia, immunoterapia lub terapia celowana w zależności od statusu biomarkerów.

W Polsce w leczeniu NDRP stosuje się m.in. preparaty takie jak: Keytruda (pembrolizumab), Opdivo (niwolumab), Tecentriq (atezolizumab) w immunoterapii; Iressa (gefitynib), Tarceva (erlotynib), Giotrif (afatynib), Tagrisso (ozymertynib) jako inhibitory EGFR; Xalkori (kryzotynib), Alecensa (alektynib), Lorviqua (lorlatynib) przy obecności rearanżacji ALK; oraz tradycyjne chemioterapeutyki jak Alimta (pemetreksed), Navelbine (winorelbina), a także preparaty zawierające pochodne platyny – Cisplatinum i Carboplatinum.

Największym wyzwaniem w leczeniu NDRP pozostaje późne rozpoznanie – u ponad 60% pacjentów diagnoza stawiana jest w zaawansowanym stadium choroby, co znacząco ogranicza możliwości terapeutyczne. Innym problemem jest oporność na leczenie rozwijająca się w trakcie terapii celowanej oraz toksyczność chemioterapii, ograniczająca jej stosowanie u pacjentów z gorszym stanem sprawności. Dodatkową trudnością jest heterogenność nowotworu, powodująca różnice w odpowiedzi na leczenie nawet w obrębie tego samego guza, oraz szybkie pojawianie się przerzutów, szczególnie do mózgu, które wymagają specjalistycznego podejścia terapeutycznego.

Współczesne leczenie NDRP zmierza w kierunku medycyny precyzyjnej, gdzie dobór terapii opiera się na profilu molekularnym nowotworu. Kluczowe staje się więc wykonanie pełnej diagnostyki molekularnej przed rozpoczęciem leczenia, co niestety nadal nie jest standardem w wielu ośrodkach w Polsce, głównie z powodu ograniczeń finansowych i organizacyjnych.