rak jasnokomórkowy nerki
Wskazanie

Rak jasnokomórkowy nerki (clear cell renal cell carcinoma, ccRCC) to najczęstszy podtyp raka nerkowokomórkowego, stanowiący około 70-80% wszystkich przypadków. Charakteryzuje się obecnością komórek z przejrzystą cytoplazmą bogatą w lipidy i glikogen. Nowotwór ten wywodzi się z komórek kanalika proksymalnego nefronu i często wiąże się z mutacją lub inaktywacją genu supresorowego VHL, zlokalizowanego na chromosomie 3p.

Diagnostyka raka jasnokomórkowego nerki opiera się na badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji lub po nefrektomii. Ocena zaawansowania nowotworu uwzględnia klasyfikację TNM oraz skalę Fuhrman określającą stopień zróżnicowania komórek nowotworowych.

Leczenie zależy od stadium zaawansowania choroby. W przypadku zmian ograniczonych do nerki podstawową metodą jest zabieg chirurgiczny – nefrektomia częściowa lub radykalna. W zaawansowanych stadiach stosuje się terapię systemową. Leki stosowane w Polsce w leczeniu zaawansowanego raka jasnokomórkowego nerki obejmują: inhibitory kinaz tyrozynowych (Sutent, Votrient, Cabometyx, Inlyta), inhibitory mTOR (Afinitor), przeciwciała monoklonalne (Avastin) oraz immunoterapię (Opdivo, Keytruda, Yervoy).

Najnowsze schematy leczenia pierwszej linii obejmują połączenia immunoterapii z inhibitorami kinaz tyrozynowych, takie jak pembrolizumab z aksytynibem (Keytruda + Inlyta) czy niwolumab z kabozantynibem (Opdivo + Cabometyx), które wykazują lepszą skuteczność niż monoterapia. W przypadku niepowodzenia pierwszej linii leczenia stosuje się sekwencyjnie inne dostępne preparaty.

Największe trudności w leczeniu raka jasnokomórkowego nerki obejmują oporność na chemioterapię konwencjonalną, wysoki odsetek nawrotów po leczeniu chirurgicznym oraz rozwój mechanizmów oporności na terapie celowane. Wyzwaniem pozostaje również odpowiednia kwalifikacja pacjentów do poszczególnych schematów leczenia oraz optymalne sekwencjonowanie dostępnych terapii. Dodatkowo, toksyczność leków stosowanych w terapii zaawansowanego raka nerki może prowadzić do konieczności redukcji dawek lub przerwania leczenia, co wpływa na jego skuteczność.