rak rdzeniasty tarczycy
Wskazanie
Rak rdzeniasty tarczycy (MTC) to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek C (okołopęcherzykowych) tarczycy produkujących kalcytoninę. Stanowi około 5-10% wszystkich nowotworów tarczycy. Może występować w postaci sporadycznej (75% przypadków) lub dziedzicznej (25%), jako składowa zespołów mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 (MEN2A, MEN2B) lub jako rodzinny rak rdzeniasty tarczycy (FMTC).
Diagnostyka raka rdzeniastego tarczycy opiera się na badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa), oznaczaniu stężenia kalcytoniny i CEA (antygenu rakowo-płodowego) w surowicy oraz biopsji cienkoigłowej zmiany. W przypadkach dziedzicznych kluczowe znaczenie ma badanie genetyczne w kierunku mutacji protoonkogenu RET, które pozwala na wczesne wykrycie nosicieli mutacji i profilaktyczne leczenie.
Podstawową metodą leczenia raka rdzeniastego tarczycy jest radykalne leczenie chirurgiczne obejmujące całkowitą tyroidektomię z centralną limfadenektomią szyjną, a w przypadku przerzutów do węzłów chłonnych – także z limfadenektomią boczną. W przypadkach zaawansowanych lub przerzutowych stosuje się leczenie systemowe inhibitorami kinaz tyrozynowych, takimi jak wandetanib (Caprelsa) lub kabozantynib (Cometriq, Cabometyx).
W leczeniu objawowym pacjentów z przerzutowym rakiem rdzeniastym tarczycy mogą być również stosowane analogi somatostatyny, takie jak lanreotyd (Somatuline Autogel) czy oktreotyd (Sandostatin LAR), szczególnie w przypadku objawów zespołu rakowiaka. Konwencjonalna chemioterapia i radioterapia mają ograniczoną skuteczność w tym typie nowotworu.
Największe trudności w leczeniu raka rdzeniastego tarczycy wiążą się z jego wczesnym rozsiewem drogą limfatyczną i często już obecnymi mikroprzerzutami w momencie rozpoznania. Problemem jest również oporność na standardowe metody leczenia stosowane w innych typach raka tarczycy, takie jak terapia jodem radioaktywnym. Monitorowanie skuteczności terapii wymaga regularnego oznaczania markerów biochemicznych (kalcytonina, CEA), a wzrost ich stężenia często wyprzedza kliniczne i radiologiczne cechy nawrotu. Wyzwaniem pozostaje również leczenie zaawansowanych postaci choroby z przerzutami odległymi, gdzie mimo stosowania nowoczesnych terapii celowanych, rokowanie pozostaje niepomyślne.
Lista leków z tym wskazaniem
-
99mTc – Tektrotyd – Liofilizat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 16 mcg HYNIC-[De-Phe^1, Tyr^3-Oktreotyd] TFA
Produkt zawiera liofilizat HYNIC-[D-Phe¹, Tyr³-Oktreotyd] o stężeniu 16 mikrogramów i służy do sporządzania radiofarmaceutycznego preparatu diagnostycznego. Stosowany jest do obrazowania zmian patologicznych z nadekspresją receptorów somatostatynowych, szczególnie podtypów 2, 3 i 5. Wskazany jest przede wszystkim do diagnostyki guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego, gruczolaków przysadki oraz nowotworów układu współczulnego i innych guzów o podobnej ekspresji receptorów. Preparat umożliwia wykrywanie i ocenę m.in. raka rdzeniastego tarczycy oraz różnych nowotworów wykazujących ekspresję receptorów somatostatynowych.
• Wskazania do stosowania- chłoniak
- czerniak złośliwy
- ganglioneurinoma
- glejak wielopostaciowy
- gruczolak przysadki
- guz chromochłonny
- guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego
- gwiaździak
- mięsak
- neuroblastoma
- oponiak
- paraganglioma
- rak gruczołu piersiowego
- rak jajnika
- rak jasnokomórkowy nerki
- rak płuca niedrobnokomórkowy
- rak rdzeniasty tarczycy
- rak stercza
- rak tarczycy zróżnicowany
• Substancja czynna• Kategoria leku -
Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii – Roztwór do wstrzykiwań – 370-740 MBq/ml
Produkt leczniczy zawiera radioizotop metajodobenzyloguanidyny znakowany jodem 131I oraz substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy i chlorek sodu. Preparat jest podawany w postaci roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w terapii izotopowych guzów nowotworowych, które gromadzą jobenguan, wywodzących się z komórek grzebienia nerwowego. Wskazaniami są nowotwory chromochłonne, nerwiaki zarodkowe oraz inne nowotwory neuroendokrynne, na przykład rak rdzeniasty tarczycy i rakowiak.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do diagnostyki – Roztwór do wstrzykiwań – 10-37 MBq/ml
Preparat zawiera radioaktywną substancję czynną jobenguan znakowany izotopem jodu-131 oraz substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy i chlorek sodu. Jest to roztwór do wstrzykiwań stosowany wyłącznie w diagnostyce medycznej. Wskazany jest do wykrywania, lokalizacji oraz oceny zaawansowania nowotworów neuroendokrynnych, takich jak guz chromochłonny, nerwiak zarodkowy czy rakowiak. Pomaga również w planowaniu leczenia i ocenie skuteczności terapii tych guzów.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Metajodobenzyloguanidyna- 123 I (MIBG-123 I) – Roztwór do wstrzykiwań – 18,5 – 370 MBq/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym radioizotop jodu (¹²³I) związany z metajodobenzyloguanidyną oraz substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy i chlorek sodu. Preparat służy do diagnostyki obrazowej, przede wszystkim lokalizacji i oceny guzów wywodzących się z grzebienia nerwowego, takich jak guzy chromochłonne, przyzwojaki i nerwiaki zwojowe. Stosuje się go również do wykrywania oraz oceny stopnia zaawansowania nerwiaków zarodkowych oraz oceny czynności rdzenia nadnerczy i unerwienia mięśnia sercowego. Dzięki swojej specyfice umożliwia precyzyjną scyntygrafię pozwalającą na skuteczną diagnozę i kontrolę leczenia tych schorzeń.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku