marker uszkodzenia mięśnia sercowego
Marker uszkodzenia mięśnia sercowego to substancja biochemiczna uwalniana do krwiobiegu, gdy dochodzi do uszkodzenia komórek miokardium. Najczęściej oznaczane markery to troponina sercowa (cTnI i cTnT), której stężenie wzrasta już po 2-4 godzinach od wystąpienia zawału i może utrzymywać się podwyższone przez 7-14 dni, oraz kinaza kreatynowa (CK-MB), która wzrasta po 4-6 godzinach i normalizuje się po 2-3 dniach.
Współcześnie troponina sercowa jest uznawana za „złoty standard” w diagnostyce zawału mięśnia sercowego ze względu na wysoką czułość i specyficzność tkankową. Nowsze testy oznaczające troponinę o wysokiej czułości (hs-cTn) pozwalają wykryć nawet niewielkie uszkodzenia miokardium, umożliwiając szybszą diagnozę. W praktyce klinicznej istotna jest dynamika zmian stężenia troponiny – serial oznaczenia w odstępach 1-3 godzin.
Inne markery uszkodzenia mięśnia sercowego obejmują mioglobinę (wzrost już po 1-2 godzinach, ale niska specyficzność), dehydrogenazę mleczanową (LDH) oraz białko wiążące kwasy tłuszczowe typu sercowego (H-FABP). Ocena markerów uszkodzenia mięśnia sercowego stanowi kluczowy element diagnostyki ostrych zespołów wieńcowych, zapalenia mięśnia sercowego, zatorowości płucnej oraz monitorowania kardiotoksyczności leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba wieńcowa (CHD) pozostaje główną przyczyną zgonów, a jej diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, ocenie czynników ryzyka (m.in. palenie, cukrzyca, nadciśnienie, hipercholesterolemia) oraz badaniach dodatkowych. Typowy ból wieńcowy to ucisk zamostkowy z promieniowaniem, nasilający się przy wysiłku i ustępujący po nitroglicerynie, jednak u kobiet objawy mogą być atypowe. Diagnostyka laboratoryjna obejmuje profil lipidowy, Lp(a), hs-CRP, homocysteinę, HbA1c oraz markery uszkodzenia mięśnia sercowego (troponiny). Podstawowe badania obrazowe to EKG spoczynkowe, testy wysiłkowe (elektrokardiograficzne i farmakologiczne), echokardiografia obciążeniowa (czułość 80-85%, swoistość 80-88%), scyntygrafia perfuzyjna SPECT (czułość 73-92%, swoistość 63-87%) oraz tomografia komputerowa tętnic wieńcowych (CTA) z czułością 95-99% i swoistością 64-83%. Rezonans magnetyczny serca (CMR) umożliwia ocenę perfuzji i blizn pozawałowych, a koronarografia pozostaje złotym standardem diagnostycznym z czułością i swoistością 100%, pozwalając jednocześnie na interwencję.
angiografia wieńcowa, białko C-reaktywne, ból w klatce piersiowej, ból wieńcowy, cholesterol całkowity, choroba mikronaczyniowa, choroba wieńcowa, dysfunkcja mikronaczyniowa, echokardiografia, echokardiografia obciążeniowa, elektrokardiogram, frakcja LDL, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, homocysteina, koronarografia, lipoproteina a, marker uszkodzenia mięśnia sercowego, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, optyczna koherentna tomografia, pozytonowa tomografia emisyjna, próba wysiłkowa, profil lipidowy, rezerwa przepływu wieńcowego, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, test obciążeniowy, tomografia komputerowa tętnic wieńcowych, trójglicerydy, troponina, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych, zawał serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
U pacjentek w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią stosowanie epirubicyny wymaga szczegółowego omówienia potencjalnych zagrożeń dla płodności, ciąży i laktacji. Epirubicyna wykazuje właściwości rakotwórcze i mutagenne w badaniach na zwierzętach, a jej podanie w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. W drugim i trzecim trymestrze brak jest jednoznacznych danych dotyczących ciężkich wad wrodzonych, jednak zgłaszano przemijającą hipokinezę komorową, podwyższenie enzymów sercowych oraz rzadkie przypadki zgonu płodu z powodu kardiotoksyczności. Zaleca się monitorowanie płodu i noworodka pod kątem działań kardiotoksycznych. Karmienie piersią należy przerwać co najmniej 7 dni po ostatniej dawce epirubicyny, gdyż lek jest przeciwwskazany w okresie laktacji ze względu na potencjalne ciężkie działania niepożądane u dziecka.
antracyklina, brak miesiączki, chemioterapia nowotworów, drugi trymestr ciąży, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy sercowe, epirubicyna, hipokineza komorowa, kardiotoksyczność, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, kurczliwość komór serca, lek przeciwnowotworowy, marker uszkodzenia mięśnia sercowego, pierwszy trymestr ciąży, przedwczesna menopauza, samoistne poronienie, uszkodzenie płodu