Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
U pacjentek w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią stosowanie epirubicyny wymaga szczegółowego omówienia potencjalnych zagrożeń dla płodności, ciąży i laktacji. Epirubicyna wykazuje właściwości rakotwórcze i mutagenne w badaniach na zwierzętach, a jej podanie w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. W drugim i trzecim trymestrze brak jest jednoznacznych danych dotyczących ciężkich wad wrodzonych, jednak zgłaszano przemijającą hipokinezę komorową, podwyższenie enzymów sercowych oraz rzadkie przypadki zgonu płodu z powodu kardiotoksyczności. Zaleca się monitorowanie płodu i noworodka pod kątem działań kardiotoksycznych. Karmienie piersią należy przerwać co najmniej 7 dni po ostatniej dawce epirubicyny, gdyż lek jest przeciwwskazany w okresie laktacji ze względu na potencjalne ciężkie działania niepożądane u dziecka.
Wpływ epirubicyny na płodność, ciążę i laktację
W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje na temat wpływu epirubicyny na płodność, ciążę i laktację. Kluczowe jest, aby lekarz omówił wszystkie aspekty bezpieczeństwa stosowania leku, potencjalne zagrożenia oraz zalecenia dotyczące antykoncepcji.1
Stosowanie epirubicyny w okresie ciąży
Istnieją ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania epirubicyny u kobiet w ciąży. Należy poinformować pacjentkę, że podobnie jak inne leki przeciwnowotworowe, epirubicyna wykazuje właściwości rakotwórcze oraz mutagenne u zwierząt. Na podstawie danych z badań na zwierzętach należy wyjaśnić, że epirubicyna podana kobiecie w ciąży może spowodować uszkodzenie płodu.2
Pacjentka powinna zostać poinformowana o następujących zaleceniach:
- Należy bezwzględnie unikać stosowania epirubicyny podczas pierwszego trymestru ciąży3
- Brak jest jednoznacznych danych potwierdzających lub wykluczających wywoływanie przez epirubicynę ciężkich wad wrodzonych lub samoistnych poronień związanych z jej stosowaniem podczas drugiego i trzeciego trymestru ciąży4
Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką potencjalne zagrożenia dla płodu. W przypadku, gdy pacjentka zaszła w ciążę podczas leczenia epirubicyną, należy zaproponować konsultację genetyczną.5
W ramach chemioterapii nowotworów epirubicyny nie należy stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że korzyści wynikające z leczenia przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.6
Potencjalne działania niepożądane u płodu i noworodka
Należy poinformować pacjentkę, że zgłaszano sporadyczne przypadki następujących działań niepożądanych po ekspozycji na epirubicynę in utero podczas drugiego i (lub) trzeciego trymestru ciąży:
- Przemijająca hipokineza komorowa u płodów i (lub) noworodków – obniżona kurczliwość komór serca, która może ustąpić po pewnym czasie7
- Przemijające zwiększenie aktywności enzymów sercowych – podwyższone wartości markerów uszkodzenia mięśnia sercowego8
- Zgon płodu z powodu podejrzewanej kardiotoksyczności wywołanej antracyklinami9
Ze względu na powyższe ryzyko, płód i (lub) noworodka należy monitorować w kierunku działań kardiotoksycznych i przeprowadzać badania zgodne ze standardowymi zasadami postępowania.10
Epirubicyna a karmienie piersią
Lekarz powinien wyjaśnić pacjentce, że:
- Nie ma jednoznacznych danych, czy epirubicyna przenika do mleka ludzkiego11
- Badania na zwierzętach wykazały, że epirubicyna przenika do mleka u szczurów12
- Wiele produktów leczniczych, w tym inne antracykliny, przenika do mleka ludzkiego13
- Istnieje możliwość wywołania przez epirubicynę ciężkich działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią14
Z uwagi na powyższe, karmienie piersią należy przerwać przed rozpoczęciem stosowania epirubicyny. Produkt leczniczy Epimedac jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią.15
Pacjentkę należy poinformować, aby nie karmiła piersią przez co najmniej 7 dni po przyjęciu ostatniej dawki epirubicyny.16
Wpływ epirubicyny na płodność
Pacjentów należy poinformować, że:
- Nie ma jednoznacznych informacji dotyczących tego, czy epirubicyna ma negatywny wpływ na płodność człowieka lub działanie teratogenne17
- Epirubicyna może powodować uszkodzenie chromosomów w ludzkich plemnikach18
- Epirubicyna może powodować brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę u kobiet przed menopauzą19
Mężczyźni leczeni epirubicyną powinni zostać poinformowani o możliwości pobrania przed leczeniem nasienia do przechowywania w stanie zamrożonym z uwagi na możliwą bezpłodność związaną z leczeniem epirubicyną.20
Zarówno mężczyzn, jak i kobiety otrzymujących epirubicynę należy poinformować o potencjalnym zagrożeniu wystąpienia szkodliwego działania na płodność i reprodukcję.21
Zalecenia dotyczące antykoncepcji
Lekarz powinien przekazać następujące informacje dotyczące antykoncepcji:
- Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane, aby podczas leczenia unikały zachodzenia w ciążę i stosowały skuteczne metody antykoncepcji przez co najmniej 7 miesięcy po przyjęciu ostatniej dawki22
- Mężczyźni leczeni epirubicyną powinni być poinformowani o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcji podczas leczenia oraz przez co najmniej 4 miesiące po przyjęciu ostatniej dawki23
| Grupa pacjentów | Zalecenia dotyczące antykoncepcji | Czas trwania po zakończeniu leczenia | Dodatkowe zalecenia |
|---|---|---|---|
| Kobiety w wieku rozrodczym | Skuteczne metody antykoncepcji | Co najmniej 7 miesięcy po ostatniej dawce | Unikanie zajścia w ciążę podczas leczenia |
| Mężczyźni | Skuteczne metody antykoncepcji | Co najmniej 4 miesiące po ostatniej dawce | Rozważenie kriokonserwacji nasienia przed leczeniem |
| Kobiety karmiące piersią | Przerwanie karmienia piersią | Co najmniej 7 dni po ostatniej dawce | Lek przeciwwskazany podczas karmienia piersią |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania