Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml

U pacjentek w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią stosowanie epirubicyny wymaga szczegółowego omówienia potencjalnych zagrożeń dla płodności, ciąży i laktacji. Epirubicyna wykazuje właściwości rakotwórcze i mutagenne w badaniach na zwierzętach, a jej podanie w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. W drugim i trzecim trymestrze brak jest jednoznacznych danych dotyczących ciężkich wad wrodzonych, jednak zgłaszano przemijającą hipokinezę komorową, podwyższenie enzymów sercowych oraz rzadkie przypadki zgonu płodu z powodu kardiotoksyczności. Zaleca się monitorowanie płodu i noworodka pod kątem działań kardiotoksycznych. Karmienie piersią należy przerwać co najmniej 7 dni po ostatniej dawce epirubicyny, gdyż lek jest przeciwwskazany w okresie laktacji ze względu na potencjalne ciężkie działania niepożądane u dziecka.

Wpływ epirubicyny na płodność, ciążę i laktację

W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje na temat wpływu epirubicyny na płodność, ciążę i laktację. Kluczowe jest, aby lekarz omówił wszystkie aspekty bezpieczeństwa stosowania leku, potencjalne zagrożenia oraz zalecenia dotyczące antykoncepcji.1

Stosowanie epirubicyny w okresie ciąży

Istnieją ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania epirubicyny u kobiet w ciąży. Należy poinformować pacjentkę, że podobnie jak inne leki przeciwnowotworowe, epirubicyna wykazuje właściwości rakotwórcze oraz mutagenne u zwierząt. Na podstawie danych z badań na zwierzętach należy wyjaśnić, że epirubicyna podana kobiecie w ciąży może spowodować uszkodzenie płodu.2

Pacjentka powinna zostać poinformowana o następujących zaleceniach:

Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką potencjalne zagrożenia dla płodu. W przypadku, gdy pacjentka zaszła w ciążę podczas leczenia epirubicyną, należy zaproponować konsultację genetyczną.5

W ramach chemioterapii nowotworów epirubicyny nie należy stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że korzyści wynikające z leczenia przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.6

Potencjalne działania niepożądane u płodu i noworodka

Należy poinformować pacjentkę, że zgłaszano sporadyczne przypadki następujących działań niepożądanych po ekspozycji na epirubicynę in utero podczas drugiego i (lub) trzeciego trymestru ciąży:

Ze względu na powyższe ryzyko, płód i (lub) noworodka należy monitorować w kierunku działań kardiotoksycznych i przeprowadzać badania zgodne ze standardowymi zasadami postępowania.10

Epirubicyna a karmienie piersią

Lekarz powinien wyjaśnić pacjentce, że:

  • Nie ma jednoznacznych danych, czy epirubicyna przenika do mleka ludzkiego11
  • Badania na zwierzętach wykazały, że epirubicyna przenika do mleka u szczurów12
  • Wiele produktów leczniczych, w tym inne antracykliny, przenika do mleka ludzkiego13
  • Istnieje możliwość wywołania przez epirubicynę ciężkich działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią14

Z uwagi na powyższe, karmienie piersią należy przerwać przed rozpoczęciem stosowania epirubicyny. Produkt leczniczy Epimedac jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią.15

Pacjentkę należy poinformować, aby nie karmiła piersią przez co najmniej 7 dni po przyjęciu ostatniej dawki epirubicyny.16

Wpływ epirubicyny na płodność

Pacjentów należy poinformować, że:

  • Nie ma jednoznacznych informacji dotyczących tego, czy epirubicyna ma negatywny wpływ na płodność człowieka lub działanie teratogenne17
  • Epirubicyna może powodować uszkodzenie chromosomów w ludzkich plemnikach18
  • Epirubicyna może powodować brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę u kobiet przed menopauzą19

Mężczyźni leczeni epirubicyną powinni zostać poinformowani o możliwości pobrania przed leczeniem nasienia do przechowywania w stanie zamrożonym z uwagi na możliwą bezpłodność związaną z leczeniem epirubicyną.20

Zarówno mężczyzn, jak i kobiety otrzymujących epirubicynę należy poinformować o potencjalnym zagrożeniu wystąpienia szkodliwego działania na płodność i reprodukcję.21

Zalecenia dotyczące antykoncepcji

Lekarz powinien przekazać następujące informacje dotyczące antykoncepcji:

  • Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane, aby podczas leczenia unikały zachodzenia w ciążę i stosowały skuteczne metody antykoncepcji przez co najmniej 7 miesięcy po przyjęciu ostatniej dawki22
  • Mężczyźni leczeni epirubicyną powinni być poinformowani o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcji podczas leczenia oraz przez co najmniej 4 miesiące po przyjęciu ostatniej dawki23
Grupa pacjentów Zalecenia dotyczące antykoncepcji Czas trwania po zakończeniu leczenia Dodatkowe zalecenia
Kobiety w wieku rozrodczym Skuteczne metody antykoncepcji Co najmniej 7 miesięcy po ostatniej dawce Unikanie zajścia w ciążę podczas leczenia
Mężczyźni Skuteczne metody antykoncepcji Co najmniej 4 miesiące po ostatniej dawce Rozważenie kriokonserwacji nasienia przed leczeniem
Kobiety karmiące piersią Przerwanie karmienia piersią Co najmniej 7 dni po ostatniej dawce Lek przeciwwskazany podczas karmienia piersią
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl