Leki w grupie
„antracykliny”

Antracykliny to grupa leków przeciwnowotworowych o szerokim spektrum działania, które są stosowane w leczeniu wielu typów nowotworów. Ich mechanizm działania polega na interkalacji z DNA, hamowaniu topoizomerazy II, generowaniu wolnych rodników oraz indukcji apoptozy komórek nowotworowych. Dzięki tym mechanizmom antracykliny skutecznie hamują proliferację komórek nowotworowych.

Do najważniejszych leków z grupy antracyklin należą: doksorubicyna (preparaty: Adriblastina, Doxorubicin-Ebewe, Doxorubicinum Accord), epirubicyna (Epimedac, Epirubicin Accord, Epirubicin Kabi), daunorubicyna (Cerubidine, Daunorubicin Accord), idarubicyna (Idarubicin Teva, Zavedos) oraz mitoksantron (Mitoxantron Accord, Novantrone), który zalicza się do antracenodionów, będących pochodnymi antracyklin.

Antracykliny są skuteczne w terapii różnych nowotworów, w tym: chłoniaków, białaczek, raka piersi, raka jajnika, drobnokomórkowego raka płuca, mięsaków tkanek miękkich oraz nowotworów wieku dziecięcego. Ich główną zaletą jest wysoka skuteczność przeciwnowotworowa i możliwość stosowania w wielu schematach chemioterapii, zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym.

Głównym ograniczeniem stosowania antracyklin jest ich kardiotoksyczność, która może mieć charakter ostry (przejściowe zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego) lub przewlekły (kardiomiopatia rozstrzeniowa prowadząca do niewydolności serca). Kardiotoksyczność zależy od dawki kumulacyjnej i może ujawnić się nawet kilka lat po zakończeniu leczenia. Inne istotne działania niepożądane to: mielosupresja, nudności i wymioty, zapalenie błon śluzowych, łysienie, hepatotoksyczność oraz miejscowe uszkodzenia tkanek w przypadku wynaczynienia.

Ze względu na mechanizm działania i profil toksyczności, antracykliny można podzielić na klasyczne (doksorubicyna, daunorubicyna) oraz nowe generacje (epirubicyna, idarubicyna), które charakteryzują się nieco zmodyfikowanym profilem farmakologicznym i mniejszą kardiotoksycznością. Dostępne są również liposomalne postacie antracyklin (np. liposomalna doksorubicyna – Caelyx, Myocet), które zapewniają lepszą dystrybucję leku w organizmie i zmniejszają ryzyko kardiotoksyczności.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl