białaczka przewlekła
Wskazanie

Białaczka przewlekła to grupa nowotworów krwi charakteryzujących się powolnym, stopniowym namnażaniem się nieprawidłowych komórek krwi w szpiku kostnym. Wyróżniamy dwa główne typy: przewlekłą białaczkę limfocytową (PBL/CLL) oraz przewlekłą białaczkę szpikową (PBS/CML). W przypadku PBL dochodzi do rozrostu dojrzałych limfocytów B, natomiast PBS związana jest z obecnością chromosomu Philadelphia i nadmierną proliferacją granulocytów.

Diagnostyka białaczek przewlekłych obejmuje badanie morfologii krwi, rozmaz krwi obwodowej, biopsję szpiku kostnego, badania cytogenetyczne oraz immunofenotypowanie. W przypadku CML kluczowe jest wykrycie translokacji BCR-ABL, zaś w CLL istotne znaczenie mają markery immunologiczne, obecność delecji chromosomowych oraz mutacje genu TP53.

W leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej stosuje się inhibitory kinazy tyrozynowej, takie jak Glivec (imatynib), Sprycel (dazatynib), Tasigna (nilotynib) czy Bosulif (bozutynib). W terapii przewlekłej białaczki limfocytowej wykorzystuje się: Imbruvica (ibrutynib), Zydelig (idelalizyb), Venclexta (wenetoklaks), Gazyvaro (obinutuzumab), MabThera (rytuksymab), a także chemioterapeutyki jak Leukeran (chlorambucyl), Endoxan (cyklofosfamid) oraz Fludara (fludarabina).

Największe trudności w leczeniu białaczek przewlekłych wiążą się z rozwojem oporności na stosowane leki, zwłaszcza w przypadku mutacji genu BCR-ABL w PBS lub mutacji TP53 w PBL. Problemem jest także toksyczność terapii, szczególnie u pacjentów starszych z chorobami współistniejącymi. Wyzwaniem pozostaje utrzymanie długotrwałej remisji choroby oraz zapobieganie transformacji do postaci ostrej (blastycznej), która wiąże się z gwałtownym pogorszeniem rokowania. Pacjenci wymagają systematycznego monitorowania odpowiedzi na leczenie oraz wczesnego wykrywania nawrotów choroby.