nowotwór głowy i szyi
Wskazanie

Nowotwory głowy i szyi to grupa chorób nowotworowych obejmująca nowotwory jamy ustnej, gardła, krtani, zatok, gruczołów ślinowych, nosa i innych struktur w obrębie głowy i szyi. Główną przyczyną tych nowotworów jest długotrwałe narażenie na czynniki rakotwórcze, przede wszystkim palenie tytoniu i spożywanie alkoholu. Coraz częściej obserwuje się też przypadki związane z infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Leczenie nowotworów głowy i szyi ma charakter wielodyscyplinarny i może obejmować chirurgię, radioterapię i chemioterapię, stosowane samodzielnie lub w skojarzeniu. W chemioterapii stosuje się najczęściej preparaty platyny, takie jak Cisplatyna (Cisplatin-Ebewe, Cisplatinum Accord) i Karboplatyna (Carbomedac, Carboplatin Accord). Inne stosowane cytostatyki to m.in. 5-fluorouracyl (5 Fluorouracil-Ebewe), docetaksel (Docetaxel Accord, Docetaxel-Ebewe), paklitaksel (Paclitaxel Kabi, Paclitaxel-Ebewe) oraz gemcytabina (Gemcit, Gemsol).

W terapii celowanej wykorzystuje się przeciwciała monoklonalne, jak cetuksymab (Erbitux), który blokuje receptor naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR). W immunoterapii stosuje się pembrolizumab (Keytruda) oraz niwolumab (Opdivo), które są inhibitorami punktów kontrolnych układu immunologicznego.

Największe trudności w leczeniu nowotworów głowy i szyi wiążą się z ich lokalizacją anatomiczną, która ogranicza radykalność zabiegów chirurgicznych ze względu na bliskość ważnych struktur, takich jak nerwy czaszkowe czy duże naczynia. Innym wyzwaniem jest zachowanie funkcji narządów głowy i szyi po leczeniu, co wpływa na jakość życia pacjentów, w tym zdolność mówienia, połykania czy oddychania. Problemem jest również wysoki odsetek wznów miejscowych oraz rozwój oporności na chemioterapię i radioterapię. Istotną trudnością jest także toksyczność leczenia, szczególnie nasilona przy terapii skojarzonej, prowadząca do zapalenia błon śluzowych, trudności w odżywianiu i zwiększonego ryzyka infekcji.