zapalenie kości w sąsiedztwie metalowego implantu
Wskazanie
Zapalenie kości w sąsiedztwie metalowego implantu (periimplantitis ossea) to poważne powikłanie po zabiegach implantacji elementów metalowych do układu kostnego. Schorzenie to charakteryzuje się procesem zapalnym tkanki kostnej otaczającej implant, najczęściej spowodowanym zakażeniem bakteryjnym. Zapalenie może wystąpić zarówno we wczesnym okresie pooperacyjnym, jak i po wielu latach od implantacji, stanowiąc jedną z głównych przyczyn niepowodzeń leczenia implantologicznego.
W diagnostyce zapalenia kości wokół implantu kluczowe znaczenie mają badania obrazowe (RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), badania laboratoryjne (OB, CRP, leukocytoza) oraz badania mikrobiologiczne materiału pobranego z okolicy implantu. Charakterystycznymi objawami są: ból, obrzęk, zaczerwienienie okolicy implantu, wzrost temperatury miejscowej, a czasem również przetoki i sączenie treści ropnej.
W leczeniu tego schorzenia stosuje się antybiotykoterapię celowaną po wykonaniu antybiogramu. Najczęściej stosowane leki w Polsce to: Augmentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym), Clindamycin (klindamycyna), Cipronex (ciprofloksacyna), Zinacef (cefuroksym) czy Biseptol (kotrimoksazol). W ciężkich przypadkach zakażeń okołoimplantowych, szczególnie przy zakażeniach MRSA, stosuje się Zyvoxid (linezolid) lub Cubicin (daptomycyna). Leczenie często wymaga długotrwałej, kilkutygodniowej terapii.
Największą trudnością w leczeniu zapalenia kości wokół implantu jest obecność biofilmu bakteryjnego na powierzchni metalu, który chroni drobnoustroje przed działaniem antybiotyków. W wielu przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne, obejmujące debridement (oczyszczenie chirurgiczne) okolicy implantu, a w skrajnych przypadkach – usunięcie implantu, długotrwałe leczenie przeciwbakteryjne i ponowna implantacja po wyleczeniu zakażenia. Dodatkowym wyzwaniem jest odpowiedni dobór antybiotyków penetrujących do tkanki kostnej oraz leczenie miejscowe z zastosowaniem systemów uwalniających antybiotyk bezpośrednio w miejscu zakażenia (np. łańcuchy z gentamycyną).
Profilaktyka tego powikłania obejmuje rygorystyczne przestrzeganie zasad aseptyki podczas zabiegu implantacji, stosowanie profilaktyki antybiotykowej okołooperacyjnej (najczęściej Biodacyna, Amikacin) oraz odpowiednie przygotowanie pacjenta, zwłaszcza przy współistniejących chorobach (cukrzyca, osteoporoza, zaburzenia odporności), które zwiększają ryzyko rozwoju zakażenia wokół implantu.