przewlekłe zakażenie kości
Wskazanie

Przewlekłe zakażenie kości (osteomyelitis chronica) to długotrwały, uporczywy stan zapalny tkanki kostnej wywołany przez patogeny, najczęściej bakterie. Choroba charakteryzuje się nawracającymi epizodami zaostrzeń i okresami względnego wyciszenia objawów. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli oraz bakterie beztlenowe. Do rozwoju zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku urazu, zabiegu operacyjnego, przedłużającego się zakażenia tkanek miękkich lub jako powikłanie ostrego zapalenia kości.

W leczeniu przewlekłego zakażenia kości stosuje się terapię skojarzoną obejmującą długotrwałą antybiotykoterapię oraz leczenie chirurgiczne. Wśród antybiotyków stosowanych w Polsce wymienić należy: Biotraxon, Clindamycin MIP, Cipronex, Amoksiklav, Augmentin, Tazocin, Ceftriaxon, Metronidazol, Linezolid WZF, Zyvoxid, Rifampicyna TZF, Dalacin C oraz Targocid. Wybór antybiotyku zależy od identyfikacji patogenu i antybiogramu. Leczenie trwa zwykle od 6 tygodni do nawet kilku miesięcy.

Leczenie chirurgiczne przewlekłego zakażenia kości polega na radykalnym usunięciu zakażonych i martwiczych tkanek (sequestrectomia), drenażu ropni, stabilizacji kości oraz często rekonstrukcji ubytków kostnych. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie płatów mięśniowych do wypełnienia ubytków lub nawet amputacja kończyny. Coraz częściej stosuje się również miejscowe nośniki antybiotyków w postaci gąbek kolagenowych nasączonych antybiotykiem (np. Garamycin, Gentamicin Implant) lub cementu kostnego z antybiotykiem.

Największą trudnością w leczeniu przewlekłego zakażenia kości jest rozwój biofilmu bakteryjnego, który znacząco zmniejsza skuteczność antybiotykoterapii. Bakterie w biofilmie wykazują do 1000 razy większą oporność na antybiotyki niż te same szczepy w hodowli. Dodatkowo wyzwaniem jest niedostateczne ukrwienie zakażonej kości, co utrudnia penetrację antybiotyków. Inne problemy to narastająca antybiotykooporność patogenów, długi czas leczenia wpływający na compliance pacjenta oraz wysokie ryzyko nawrotów. Szacuje się, że nawet do 30% przypadków przewlekłego zapalenia kości kończy się niepowodzeniem terapeutycznym, wymagając ponownych interwencji.