charakterystyka masy w obrębie trzustki
Wskazanie

Masa w obrębie trzustki to nieprawidłowa struktura tkankowa, która może wskazywać na różne schorzenia, od zmian łagodnych po nowotwory złośliwe. Najczęstszym złośliwym guzem trzustki jest gruczolakorak przewodowy trzustki (PDAC), stanowiący około 90% wszystkich nowotworów złośliwych tego narządu. Inne zmiany obejmują nowotwory neuroendokrynne trzustki (PNET), torbiele trzustki (pseudotorbiele, torbiele surowicze, śluzowe i inne), jak również przewlekłe zapalenie trzustki z ogniskami włóknienia.

Diagnostyka masy w obrębie trzustki opiera się na badaniach obrazowych, takich jak USG, tomografia komputerowa z kontrastem, rezonans magnetyczny oraz endoskopowa ultrasonografia (EUS) z możliwością biopsji cienkoigłowej. Kluczowym elementem diagnostyki jest różnicowanie między zmianami łagodnymi a złośliwymi, co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne.

W przypadku podejrzenia nowotworu złośliwego trzustki stosuje się leczenie operacyjne (gdy guz jest resekcyjny) oraz leczenie systemowe. W chemioterapii raka trzustki stosuje się schematy oparte na gemcytabinie (Gemzar), 5-fluorouracylu (Fluorouracil Accord), nab-paklitakselu (Abraxane) czy FOLFIRINOX (połączenie 5-fluorouracylu, oksaliplatyny (Oxaliplatinum Kabi), irynotekanu (Campto) i kwasu folinowego). W leczeniu nowotworów neuroendokrynnych trzustki wykorzystuje się analogi somatostatyny (Sandostatin LAR, Somatuline Autogel), ewerolimusu (Afinitor) lub sunitynib (Sutent).

Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z masą w obrębie trzustki są: późne rozpoznanie (zwłaszcza nowotworów złośliwych, które często są bezobjawowe w początkowych stadiach), trudności w uzyskaniu materiału do badania histopatologicznego, nieresekocyjność wielu guzów w momencie rozpoznania oraz niska skuteczność leczenia systemowego w przypadku zaawansowanych nowotworów złośliwych. Ponadto, lokalizacja trzustki w przestrzeni zaotrzewnowej utrudnia dostęp chirurgiczny, a bliskość ważnych struktur naczyniowych może ograniczać możliwości radykalnego leczenia operacyjnego.