pierwotny rak płuca
Wskazanie

Pierwotny rak płuca to nowotwór złośliwy, który wywodzi się z komórek płuca i stanowi najczęstszą przyczynę zgonów nowotworowych na świecie. Schorzenie to charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, głównie z powodu późnego wykrywania – w momencie diagnozy u większości pacjentów choroba jest już w zaawansowanym stadium. Głównym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu, odpowiedzialne za około 85-90% przypadków.

Leczenie pierwotnego raka płuca zależy od typu histologicznego (drobnokomórkowy vs niedrobnokomórkowy), stadium zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta. W stadium wczesnym stosuje się leczenie chirurgiczne, często w połączeniu z chemioterapią adjuwantową. W Polsce stosowane są schematy zawierające cisplatynę (Cisplatin-Ebewe) w połączeniu z winorelbiną (Navelbine), pemetreksedem (Alimta) lub gemcytabiną (Gemzar).

W przypadku zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca coraz większe znaczenie ma terapia ukierunkowana molekularnie. U pacjentów z mutacją EGFR stosuje się inhibitory kinazy tyrozynowej, takie jak ozymertynib (Tagrisso), afatynib (Giotrif) czy erlotynib (Tarceva). Przy rearanżacji ALK skuteczne są alektynib (Alecensa) lub kryzotynib (Xalkori). W immunoterapii wykorzystuje się pembrolizumab (Keytruda), niwolumab (Opdivo) czy atezolizumab (Tecentriq).

Drobnokomórkowy rak płuca jest zwykle leczony chemioterapią opartą na cisplatynie lub karboplatynie (Carboplatin Pfizer) w skojarzeniu z etopozydem (Etoposid Teva). W ostatnich latach dołączono do schematu również atezolizumab lub durwalumab (Imfinzi) w przypadku choroby rozległej.

Największymi wyzwaniami w leczeniu pierwotnego raka płuca są: późna diagnoza, szybki rozwój oporności na stosowane leki oraz występowanie licznych działań niepożądanych terapii. Problemem pozostaje również dostępność nowoczesnych terapii celowanych i immunoterapii w ramach finansowania ze środków publicznych. Istotną trudnością jest także właściwa kwalifikacja pacjentów do określonego rodzaju leczenia, szczególnie w kontekście niejednoznacznych wyników badań molekularnych czy obrazowych.