zapalenie naczyń obejmujące duże naczynia
Wskazanie

Zapalenie naczyń obejmujące duże naczynia to grupa układowych chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się zapaleniem dużych tętnic, głównie aorty i jej głównych odgałęzień. Dwie główne postacie to olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) i choroba Takayasu. Objawy GCA obejmują ból głowy, zaburzenia widzenia, ból żuchwy przy żuciu, natomiast choroba Takayasu występuje głównie u młodych kobiet i objawia się osłabieniem tętna na kończynach, różnicą ciśnienia między kończynami oraz objawami niedokrwienia narządów.

Leczenie zapalenia dużych naczyń opiera się przede wszystkim na glikokortykosteroidach. W Polsce stosuje się preparaty takie jak Metypred, Medrol (metyloprednizolon) lub Encorton (prednizon) w dużych dawkach początkowych. W przypadkach opornych lub wymagających redukcji dawki steroidów stosuje się leki immunosupresyjne, jak Metotreksat (Metex, Trexan), Azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS) oraz leki biologiczne, głównie tocilizumab (RoActemra), który jest zarejestrowany w leczeniu GCA.

Największe trudności w leczeniu zapalenia dużych naczyń to balansowanie między skuteczną kontrolą zapalenia a działaniami niepożądanymi długotrwałej steroidoterapii. Około 50% pacjentów doświadcza nawrotów podczas redukcji dawki steroidów. Poważnym wyzwaniem jest również wczesne rozpoznanie choroby, szczególnie w przypadku GCA, gdzie opóźnienie leczenia może prowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku. Monitorowanie aktywności choroby stanowi kolejną trudność, gdyż standardowe markery zapalne nie zawsze korelują z rzeczywistą aktywnością procesu zapalnego w ścianie naczyń, co wymaga regularnych badań obrazowych (USG, angio-MR, PET-CT).