choroba zapalna jelit
Wskazanie

Choroba zapalna jelit (IBD – Inflammatory Bowel Disease) to grupa przewlekłych schorzeń autoimmunologicznych, obejmujących głównie chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Charakteryzują się nawracającym zapaleniem przewodu pokarmowego, prowadzącym do uszkodzenia śluzówki i głębszych warstw ściany jelita. Objawy obejmują biegunkę (często krwawą), ból brzucha, zmęczenie, utratę masy ciała oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry czy oczu.

W leczeniu IBD stosuje się kilka grup leków. Aminosalicylany (mesalazyna – Pentasa, Asamax, Salofalk) są podstawą terapii łagodnych i umiarkowanych postaci wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Kortykosteroidy (Encorton, Metypred) stosowane są w zaostrzeniach choroby. Leki immunosupresyjne jak azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), 6-merkaptopuryna (Mercaptopurine) oraz metotreksat pomagają w utrzymaniu remisji. W cięższych przypadkach stosuje się leki biologiczne jak infliksymab (Remsima, Inflectra), adalimumab (Humira, Hyrimoz), wedolizumab (Entyvio) czy ustekinumab (Stelara).

Największe trudności w leczeniu IBD wiążą się z przewlekłym charakterem choroby i koniecznością długotrwałej terapii. Wyzwaniem jest osiągnięcie i utrzymanie remisji, gdyż u wielu pacjentów występują nawroty mimo leczenia. Powikłania takie jak zwężenia, przetoki, ropnie (szczególnie w chorobie Leśniowskiego-Crohna) czy zwiększone ryzyko raka jelita grubego (w przypadku WZJG) wymagają szczególnej uwagi. Istotnym problemem jest również wtórna oporność na leki biologiczne oraz działania niepożądane terapii immunosupresyjnej, zwiększającej ryzyko infekcji i innych powikłań.

Leczenie IBD wymaga indywidualnego podejścia i często modyfikacji terapii. Coraz częściej stosuje się strategie leczenia „treat to target”, dążące do wygojenia śluzówki, a nie tylko ustąpienia objawów. Nowoczesne podejście obejmuje również monitorowanie stężenia leków i przeciwciał przeciwlekowych, co pozwala na optymalizację dawkowania. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze konieczne może być leczenie operacyjne.