całkowita resekcja trzustki
Wskazanie

Całkowita resekcja trzustki (pankreatektomia całkowita) to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu całej trzustki. Jest to procedura wykonywana najczęściej w przypadku rozległych nowotworów trzustki, które zajmują cały narząd, przewlekłego zapalenia trzustki opornego na leczenie, mnogich zmian nowotworowych lub w przypadku poważnego urazu trzustki. Zabieg ten wykonuje się również, gdy nowotwór naciska na ważne struktury naczyniowe lub nerwowe.

Konsekwencją całkowitej resekcji trzustki jest rozwój cukrzycy pooperacyjnej typu 3c (pankreatogennej) u wszystkich pacjentów oraz zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki. Pacjenci po zabiegu wymagają intensywnego leczenia insuliną oraz suplementacji enzymów trzustkowych do końca życia. W leczeniu cukrzycy po pankreatektomii stosuje się preparaty insuliny takie jak: Humulin, Gensulin, Insulatard, NovoRapid, Humalog czy Lantus. Zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki leczy się preparatami enzymów trzustkowych, np. Kreon, Lipancrea czy Pangrol.

Największym wyzwaniem w opiece nad pacjentem po całkowitej resekcji trzustki jest właściwe wyrównanie metaboliczne cukrzycy. Cukrzyca pankreatogenna jest trudniejsza w kontroli niż typowa cukrzyca typu 1 czy 2, ze względu na brak wydzielania nie tylko insuliny, ale także glukagonu. Pacjenci są bardziej narażeni na ciężkie hipoglikemie i duże wahania glikemii. Dodatkowo trudności sprawia właściwe dawkowanie enzymów trzustkowych, które musi być indywidualnie dostosowane do spożywanych posiłków. Nieodpowiednia suplementacja prowadzi do zaburzeń wchłaniania, biegunek tłuszczowych i niedożywienia.

Długoterminowa opieka nad pacjentem wymaga współpracy wielospecjalistycznego zespołu, w tym chirurga, diabetologa, gastroenterologa i dietetyka. Regularny monitoring stanu odżywienia, masy ciała oraz poziomu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) jest niezbędny ze względu na ryzyko niedoborów. Pacjenci często wymagają suplementacji tych witamin (preparaty takie jak Vigantol, Devikap) oraz preparatów multiwitaminowych (Centrum, Supradyn).