paciorkowce zieleniące
Paciorkowce zieleniące (streptokoki viridans) to grupa paciorkowców, które charakteryzują się niepełną hemolizą (α-hemoliza) na podłożach krwawych, powodując zielonkawe przebarwienie wokół kolonii. Ta grupa bakterii stanowi istotny element fizjologicznej flory jamy ustnej, górnych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego oraz dróg moczowo-płciowych u ludzi.
Wśród najważniejszych przedstawicieli paciorkowców zieleniących wyróżnia się: Streptococcus mitis, Streptococcus salivarius, Streptococcus mutans, Streptococcus sanguis oraz Streptococcus pneumoniae. Mimo że zazwyczaj wykazują niską wirulencję, w określonych warunkach mogą stać się patogenami oportunistycznymi, szczególnie u osób z obniżoną odpornością.
Klinicznie paciorkowce zieleniące są najczęstszą przyczyną infekcyjnego zapalenia wsierdzia, zwłaszcza u pacjentów z wadami zastawkowymi serca. Mogą również wywoływać bakteriemię po zabiegach stomatologicznych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie mózgu oraz zapalenia płuc. Szczególnie istotną rolę odgrywają w patogenezie próchnicy zębów (głównie S. mutans) poprzez tworzenie biofilmu i produkcję kwasów.
W leczeniu zakażeń wywołanych przez paciorkowce zieleniące stosuje się przede wszystkim penicyliny, choć w przypadku ciężkich infekcji, takich jak zapalenie wsierdzia, często konieczna jest terapia skojarzona z aminoglikozydami. Narastająca oporność na antybiotyki β-laktamowe wśród tych bakterii stanowi rosnący problem kliniczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teicopix 400 mg
Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie biosyntezy ściany komórkowej bakterii, wiążąc się z resztami D-alanylo-D-alaninowymi i blokując syntezę peptydoglikanu. Mechanizm działania różni się od beta-laktamów, co tłumaczy skuteczność wobec szczepów opornych na te antybiotyki. Oporność na teikoplaninę może wynikać ze zmiany miejsca docelowego (np. u Enterococcus faecium, gdzie D-Ala-D-Ala zastępowane jest przez D-Ala-D-mleczan) lub nadprodukcji prekursorów mureiny (np. u gronkowców). Występuje oporność krzyżowa z wankomycyną, choć fenotyp Van-B u enterokoków może zachować wrażliwość na teikoplaninę. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla wrażliwości: Staphylococcus aureus ≤ 2 mg/L, gronkowce koagulazo-ujemne ≤ 4 mg/L, Enterococcus spp. ≤ 2 mg/L, Streptococcus spp. (A, B, C, G), S. pneumoniae i paciorkowce zieleniące ≤ 2 mg/L. Zaleca się stosowanie metody mikrorozcieńczeń zgodnej z ISO 20776.
antybiotyk beta-laktamowy, bakteria pozbawiona ściany komórkowej, bakteria wewnątrzkomórkowa, biegunka poantybiotykowa, biosynteza ściany komórkowej, Clostridium difficile, D-alanylo-D-alanina, działanie bakteriobójcze, Enterococcus faecium, glikopeptydy przeciwbakteryjne, gronkowiec koagulazo-ujemny, infekcyjne zapalenie wsierdzia, minimalne stężenie hamujące, oporność bakterii, oporność krzyżowa, paciorkowce zieleniące, prekursory mureiny, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza peptydoglikanu, szczepy metycylinooporne, zakażenie oportunistyczne, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lincocin 300 mg/ml
Linkomycyna, substancja czynna leku Lincocin, należy do grupy linkozamidów i wykazuje działanie przeciwbakteryjne poprzez hamowanie biosyntezy białek bakteryjnych na poziomie podjednostki 50S rybosomu. W warunkach in vitro działa głównie bakteriostatycznie, a jej skuteczność koreluje z czasem utrzymywania stężenia powyżej MIC. Występuje pełna oporność krzyżowa z klindamycyną, a mechanizmy oporności u gronkowców i paciorkowców najczęściej wynikają z metylacji 23S rRNA, co może powodować fenotyp MLSB. Zaleca się badanie wrażliwości na klindamycynę zamiast linkomycyny, zgodnie z wytycznymi CLSI i EUCAST, ze względu na brak ustalonych wartości granicznych dla linkomycyny. W przypadku makrolidoopornych szczepów należy wykonać test D-zone w celu wykrycia indukowalnej oporności na linkomycynę/klindamycynę.
angina paciorkowcowa, Bacteroides fragilis, Bacteroides thetaiotaomicron, badanie wrażliwości, bakterie beztlenowe Gram-dodatnie, biosynteza białka bakteryjnego, błonica, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, Eggerthella lenta, klindamycyna, lek przeciwbakteryjny, linkomycyna, linkozamid, metoda dyfuzyjno-krążkowa, metoda rozcieńczeń w agarze, metycylinooporny gronkowiec złocisty, minimalne stężenie hamujące, oporność krzyżowa, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce zieleniące, podjednostka 50S rybosomu bakteryjnego, Propionibacterium acnes, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptomyces lincolnensis, tężec, trądzik pospolity, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zatrucie pokarmowe, zgorzel gazowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teicopix 200 mg
Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk o kodzie ATC J01XA02, wykazuje działanie przeciwbakteryjne głównie wobec bakterii Gram-dodatnich poprzez hamowanie biosyntezy ściany komórkowej, wiążąc się specyficznie z resztami D-alanylo-D-alaninowymi i blokując syntezę peptydoglikanu. Oporność na teikoplaninę może wynikać z modyfikacji miejsca docelowego (np. u Enterococcus faecium, gdzie D-Ala-D-Ala jest zastąpione przez D-Ala-D-mleczan) lub nadprodukcji prekursorów mureiny (u Staphylococcus spp.). Wartości graniczne MIC według EUCAST (wersja 10.0, 2020) dla wrażliwości wynoszą: Staphylococcus aureus ≤ 2 mg/L, koagulazo-ujemne gronkowce ≤ 4 mg/L, Enterococcus spp. ≤ 2 mg/L, Streptococcus spp. (A, B, C, G) ≤ 2 mg/L, Streptococcus pneumoniae ≤ 2 mg/L oraz paciorkowce zieleniące ≤ 2 mg/L. Metoda oznaczania MIC powinna opierać się na mikrorozcieńczeniach zgodnie z normą ISO 20776.
antybiotyk, antybiotyk beta-laktamowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza ściany komórkowej, Clostridium difficile, D-Ala-D-mleczan, D-dehydrogenaza mleczanowa, drobnoustrój, Enterococcus faecium, enterokoki oporne na wankomycynę, fenotyp Van-B, glikopeptydy przeciwbakteryjne, gronkowce, gronkowce koagulazo-ujemne, minimalne stężenie hamujące, Mycoplasma, oporność krzyżowa, oporność na teikoplaninę, oporność nabyta, paciorkowce zieleniące, parametr T>MIC, Peptostreptococcus, peptydoglikan, prekursor mureiny, prekursory mureiny, reszty D-alanylo-D-alaninowe, ściana komórkowa bakterii, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szczep typu dzikiego, szczepy metycylinooporne, teikoplanina, wankomycyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lincocin 500 mg
Linkomycyna, należąca do grupy linkozamidów (kod ATC: J01FF02), wykazuje działanie przeciwbakteryjne o charakterze bakteriobójczym lub bakteriostatycznym, zależne od wrażliwości patogenu oraz stężenia leku w miejscu infekcji. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomów. Wrażliwość bakterii na linkomycynę najlepiej ocenia się na podstawie czasu utrzymywania stężenia leku powyżej MIC. W praktyce klinicznej, ze względu na brak specyficznych wartości granicznych dla linkomycyny, stosuje się interpretację wrażliwości na klindamycynę jako wskaźnik zastępczy, zgodnie z wytycznymi CLSI i EUCAST. Wartości MIC dla Staphylococcus spp. wynoszą ≤ 0,5 µg/ml dla szczepów wrażliwych, 1-2 µg/ml dla średniowrażliwych i ≥ 4 µg/ml dla opornych, natomiast dla Streptococcus pneumoniae i paciorkowców β-hemolizujących odpowiednio ≤ 0,25 µg/ml, 0,5 µg/ml i ≥ 1 µg/ml. Metoda dyfuzyjno-krążkowa z krążkiem zawierającym 2 µg linkomycyny pozwala na ocenę stref zahamowania wzrostu, gdzie np. dla Staphylococcus spp. strefa ≥ 21 mm wskazuje na wrażliwość.
Bacteroides fragilis, bakterie beztlenowe, Clostridium perfringens, Clostridium tetani, CLSI, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, EUCAST, fenotyp MLSB, klindamycyna, linkomycyna, linkozamidy, metoda dwóch krążków, metoda dyfuzyjno-krążkowa, MIC, minimalne stężenie hamujące, MRSA, oporność krzyżowa, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce zieleniące, podjednostka 50S rybosomu, Propionibacterium acnes, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptomyces lincolnensis