choroba trzewna
Wskazanie

Choroba trzewna (celiakia) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się nadwrażliwością na gluten, białko występujące w zbożach takich jak pszenica, jęczmień i żyto. W wyniku spożycia glutenu dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, co prowadzi do upośledzenia wchłaniania składników odżywczych. Choroba może wystąpić w każdym wieku, ale często diagnozowana jest w dzieciństwie lub u młodych dorosłych.

Objawy choroby trzewnej mogą być różnorodne i obejmować: biegunkę, wzdęcia, bóle brzucha, zmęczenie, utratę masy ciała, niedokrwistość, osteoporozę oraz objawy neurologiczne. U dzieci może występować zahamowanie wzrostu i opóźniony rozwój. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, przeciwciała przeciwendomyzjalne) oraz biopsji jelita cienkiego potwierdzającej zmiany charakterystyczne dla celiakii.

Leczenie choroby trzewnej polega przede wszystkim na ścisłej diecie bezglutenowej, która musi być stosowana przez całe życie. Na polskim rynku dostępne są specjalistyczne produkty bezglutenowe oznaczone międzynarodowym symbolem przekreślonego kłosa. W przypadku niedoborów witamin i składników mineralnych stosuje się suplementację, najczęściej preparatami zawierającymi żelazo (np. Hemofer, Ferrum Lek), wapń (np. Calcium, Calperos), witaminę D (np. Vigantol, Devikap) oraz kwas foliowy (np. Folacid, Acifolik).

Największym wyzwaniem w leczeniu choroby trzewnej jest ścisłe przestrzeganie diety bezglutenowej, co wymaga stałej czujności pacjenta i czytania składu produktów spożywczych. Trudnością jest również ukryty gluten w wielu produktach, lekach i dodatkach spożywczych. U około 2-5% pacjentów występuje celiakia oporna na dietę bezglutenową, wymagająca dodatkowego leczenia farmakologicznego, najczęściej kortykosteroidami (np. Encorton, Metypred) lub immunosupresantami (np. Azathioprine, Imuran). Istotnym problemem jest także opóźniona diagnostyka, gdyż objawy celiakii często przypominają zespół jelita drażliwego lub inne zaburzenia trawienne.