zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych
Wskazanie

Zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych (zespół złego wchłaniania, malabsorpcja) to grupa schorzeń charakteryzujących się nieprawidłowym wchłanianiem składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym. Mogą one dotyczyć wchłaniania makroskładników (białka, tłuszcze, węglowodany), mikroelementów (żelazo, wapń, cynk) oraz witamin. Najczęstszymi przyczynami są: celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, niedobór laktazy czy choroba Whipple’a.

Objawy zaburzeń wchłaniania są zróżnicowane i mogą obejmować biegunkę, stolce tłuszczowe, utratę masy ciała, osłabienie, niedokrwistość, obrzęki, osteoporozę i zaburzenia neurologiczne. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych, obrazowych oraz endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Kluczowe jest ustalenie pierwotnej przyczyny zaburzeń wchłaniania.

W leczeniu najważniejsze jest postępowanie przyczynowe oraz suplementacja brakujących składników odżywczych. W przypadku celiakii podstawą jest dieta bezglutenowa. W farmakoterapii stosuje się preparaty enzymów trzustkowych (Kreon, Lipancrea, Pangrol) przy niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Przy nietolerancji laktozy pomocne są preparaty zawierające laktazę (Lactazy). W ciężkich przypadkach stosuje się też leki przeciwbiegunkowe (Loperamid, Imodium) oraz suplementy witamin i mikroelementów (Elevit, Vigor, Centrum).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z zaburzeniami wchłaniania jest prawidłowa identyfikacja przyczyny, gdyż objawy mogą być niespecyficzne i naśladować inne schorzenia. Wyzwaniem jest również zapewnienie odpowiedniego odżywienia pacjenta mimo istniejących zaburzeń. W ciężkich przypadkach konieczne może być żywienie pozajelitowe (Aminomel, Nutriflex, Olimel), co niesie ryzyko powikłań infekcyjnych i metabolicznych. Istotną trudnością jest również konieczność długotrwałego, często dożywotniego leczenia i ścisłego przestrzegania zaleceń dietetycznych, co znacząco wpływa na jakość życia pacjentów.