biegunka związana ze stosowaniem antybiotyków
Wskazanie

Biegunka związana ze stosowaniem antybiotyków (AAD – Antibiotic-Associated Diarrhea) to powikłanie, które występuje u około 5-35% pacjentów przyjmujących antybiotyki. Najczęściej pojawia się w trakcie antybiotykoterapii lub do 2 miesięcy po jej zakończeniu. Antybiotyki zaburzają naturalną florę bakteryjną jelit, co prowadzi do namnażania się patogenów lub zaburzenia metabolizmu węglowodanów.

Najczęstszą przyczyną ciężkiej biegunki poantybiotykowej jest zakażenie Clostridioides difficile (dawniej Clostridium difficile), które odpowiada za 15-25% wszystkich przypadków AAD. Inne patogeny mogące wywoływać to powikłanie to m.in. Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens czy Candida albicans. Antybiotyki szczególnie predysponujące do wystąpienia biegunki to klindamycyna, cefalosporyny (zwłaszcza III generacji), fluorochinolony oraz amoksycylina z kwasem klawulanowym.

W leczeniu lekkiej i umiarkowanej biegunki poantybiotykowej kluczowe jest zaprzestanie lub zmiana antybiotyku wywołującego objawy (jeśli to możliwe) oraz nawodnienie pacjenta. W przypadku biegunki wywołanej przez C. difficile stosuje się metronidazol (Metronidazol, Metronidazol Polpharma), wankomycynę (Vancomycin Mylan, Vancomycin Kabi) lub fidaksomycynę (Dificlir). W profilaktyce i leczeniu wspomagającym zaleca się probiotyki zawierające Saccharomyces boulardii (Enterol) lub szczepy Lactobacillus (Lacidofil, Lakcid).

Największym wyzwaniem w leczeniu biegunki poantybiotykowej jest nawrotowość zakażeń C. difficile, która występuje u 15-35% pacjentów po pierwszym epizodzie. W przypadkach wielokrotnych nawrotów stosuje się przedłużone schematy leczenia wankomycyną, przeszczep mikrobioty jelitowej (FMT) lub bezolizumab (Zinplava) – przeciwciało monoklonalne przeciwko toksynom C. difficile. Istotnym problemem jest również rosnąca oporność na metronidazol, co zmniejsza skuteczność terapii pierwszego rzutu.

Zapobieganie biegunce związanej z antybiotykami obejmuje racjonalną antybiotykoterapię, stosowanie probiotyków oraz właściwe nawodnienie pacjenta. U osób z grupy wysokiego ryzyka (starsi, hospitalizowani, po zabiegach chirurgicznych) konieczne jest szczególnie wnikliwe monitorowanie objawów i szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl