mutacja PTEN
Mutacja PTEN odnosi się do zmiany genetycznej w genie PTEN (Phosphatase and Tensin Homolog), który jest kluczowym genem supresorowym nowotworów. Gen ten koduje enzym, który reguluje ścieżkę sygnałową PI3K/AKT/mTOR, hamując proliferację komórek i kontrolując procesy wzrostu komórkowego.
Mutacje w genie PTEN występują w różnych typach nowotworów, w tym w raku piersi, endometrium, tarczycy, prostaty i glejaku wielopostaciowym. Utrata funkcji PTEN prowadzi do niekontrolowanej aktywacji szlaku PI3K/AKT, co skutkuje zwiększoną proliferacją komórek i hamowaniem apoptozy.
Dziedziczne mutacje PTEN są związane z zespołem Cowdena i innymi zespołami hamartomatycznymi PTEN (PHTS), charakteryzującymi się zwiększonym ryzykiem nowotworów oraz występowaniem mnogich hamartomatów. Pacjenci z tymi zespołami wymagają wczesnej diagnostyki i regularnego monitorowania w kierunku rozwoju nowotworów.
W kontekście terapii przeciwnowotworowej, status mutacji PTEN może mieć znaczenie predykcyjne dla skuteczności inhibitorów szlaku PI3K/AKT/mTOR oraz niektórych innych terapii celowanych. Identyfikacja mutacji PTEN jest istotnym elementem diagnostyki molekularnej w onkologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzonu macicy – Patofizjologia i mechanizm
Rak trzonu macicy (endometrium) jest najczęstszym nowotworem złośliwym żeńskiego układu rozrodczego w krajach rozwiniętych, stanowiąc około 7% wszystkich nowotworów u kobiet. Patogeneza obejmuje złożone mechanizmy molekularne, hormonalne i genetyczne. Tradycyjna klasyfikacja wyróżnia typ I (endometrioidalny, 80% przypadków, estrogenozależny, lepsze rokowanie) oraz typ II (nieendometrioidalny, estrogenoniezależny, gorsze rokowanie). Nowoczesna klasyfikacja molekularna TCGA dzieli raka na cztery podtypy: CNH (copy number high) z mutacjami TP53 i złym rokowaniem, MSI z defektem naprawy DNA i wysokim obciążeniem mutacyjnym, ultramutowaną z mutacją POLE oraz CNL z niską liczbą kopii. W praktyce klinicznej stosuje się klasyfikację ProMisE, identyfikującą podtypy MMRd, POLE, p53abn i p53wt. Kluczowym czynnikiem ryzyka jest długotrwała ekspozycja na estrogeny bez przeciwwagi progesteronu, co prowadzi do rozrostu endometrium, atypowego rozrostu (EIN) i transformacji nowotworowej. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. otyłość, PCOS, cukrzyca typu 2, HTZ bez progestagenów, tamoksyfen, wczesna menarche, późna menopauza i nulliparitas.
apoptoza komórek, atypowy rozrost endometrium, badanie immunohistochemiczne, defekt naprawy DNA, hiperestrogenizm, hiperinsulinemia, hormonalna terapia zastępcza, immunoterapia, inwazja mięśniówki macicy, klasyfikacja molekularna, mutacja KRAS, mutacja PTEN, mutacja TP53, nadekspresja HER2/neu, niestabilność mikrosatelitarna, proliferacja komórek, przerzut nowotworowy, przerzuty do węzłów chłonnych, rak endometrioidalny, rak endometrium, rak jasnokomórkowy, rak nieendometrioidalny, rak surowiczy, rak trzonu macicy, rozrost endometrium, sekwencjonowanie DNA, szlak PI3K/AKT/mTOR, tamoksyfen, zespół Cowdena, zespół Lyncha, zespół policystycznych jajników