detekcja nowotworu nieznanego pochodzenia
Wskazanie

Detekcja nowotworu nieznanego pochodzenia (Cancer of Unknown Primary, CUP) dotyczy sytuacji klinicznej, w której zdiagnozowano przerzuty nowotworu złośliwego, ale mimo wykonania standardowych badań diagnostycznych nie udaje się zidentyfikować pierwotnej lokalizacji guza. Stanowi to około 3-5% wszystkich diagnoz nowotworowych. Najczęstszymi miejscami występowania przerzutów są węzły chłonne, wątroba, płuca, kości i mózg.

Diagnostyka CUP obejmuje kompleksowe badania laboratoryjne, obrazowe (TK, MRI, PET-CT), endoskopowe oraz immunohistochemiczne materiału biopsyjnego. Coraz większą rolę odgrywają zaawansowane techniki molekularne, w tym sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) oraz profilowanie ekspresji genów, które mogą pomóc w identyfikacji prawdopodobnego pochodzenia nowotworu.

W leczeniu stosuje się zazwyczaj schematy chemioterapii o szerokim spektrum działania. W Polsce wykorzystuje się preparaty takie jak: Cisplatyna (Cisplatin Accord, Cisplatin-Ebewe), Karboplatyna (Carbomedac, Carboplatin Accord), Docetaksel (Docetaxel Accord, Docetaxel-Ebewe), Paklitaksel (Paclitaxel Kabi, Sindaxel), Gemcytabina (Gemcitabinum Accord, Gemcit) oraz Etopozyd (Etoposid Actavis, Etoposid-Ebewe).

Największym wyzwaniem w leczeniu CUP jest dobór optymalnej terapii bez znajomości pierwotnej lokalizacji nowotworu. Stanowi to istotne ograniczenie, gdyż współczesne leczenie onkologiczne jest coraz bardziej spersonalizowane i zależne od typu nowotworu. Dodatkowo, rokowanie w CUP jest zwykle gorsze niż w przypadku nowotworów o znanym pochodzeniu – mediana przeżycia wynosi około 6-9 miesięcy. Identyfikacja biomarkerów molekularnych może jednak pozwolić na zastosowanie terapii celowanych, co w niektórych przypadkach znacząco poprawia wyniki leczenia.