nieswoista choroba jelit
Wskazanie

Nieswoista choroba jelit (NChJ), obejmująca głównie wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i chorobę Leśniowskiego-Crohna (ChLC), to przewlekłe schorzenia zapalne przewodu pokarmowego o nieznanej etiologii. Charakteryzują się one okresami zaostrzeń i remisji, a ich przebieg może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów. Główne objawy to biegunka (często z domieszką krwi), bóle brzucha, utrata masy ciała, zmęczenie oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu czy wątroby.

W leczeniu NChJ stosuje się różnorodne grupy leków. W terapii indukującej i podtrzymującej remisję wykorzystuje się preparaty mesalazyny (Pentasa, Salofalk, Asamax), sulfasalazyny (Sulfasalazin EN) oraz kortykosteroidy (Encorton, Metypred). W przypadkach opornych lub steroidozależnych stosuje się leki immunosupresyjne, takie jak tiopuryny (Imuran, Azathioprine VIS) czy metotreksat (Metex, Ebetrexat). Dla pacjentów z ciężką postacią choroby lub nieodpowiadających na standardowe leczenie dostępne są terapie biologiczne: anty-TNF (Remicade, Remsima, Inflectra, Humira, Hyrimoz), anty-integryny (Entyvio), anty-IL-12/23 (Stelara) oraz inhibitory JAK (Xeljanz).

Największe trudności w leczeniu NChJ wiążą się z ich przewlekłym charakterem i nieprzewidywalnym przebiegiem. Istotnym problemem jest pierwotny lub wtórny brak odpowiedzi na leczenie, zwłaszcza na leki biologiczne. Pacjenci często doświadczają nawrotów choroby mimo stosowanej terapii podtrzymującej. Leczenie komplikują powikłania takie jak zwężenia, przetoki czy ropnie (szczególnie w ChLC), a także zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego w WZJG. Dodatkowym wyzwaniem są działania niepożądane długotrwałej farmakoterapii, np. zwiększone ryzyko infekcji podczas leczenia immunosupresyjnego czy biologicznego. Ważnym aspektem jest także indywidualizacja terapii, uwzględniająca lokalizację zmian, aktywność choroby, wcześniejsze leczenie oraz preferencje pacjenta.