mięsak pochodzący z tkanki kostnej
Wskazanie

Mięsak pochodzący z tkanki kostnej (osteosarcoma) to złośliwy nowotwór kości, który najczęściej występuje u dzieci, nastolatków i młodych dorosłych. Głównie lokalizuje się w okolicy kolana (kość udowa dystalna, kość piszczelowa proksymalna), choć może pojawić się w każdej kości. Charakteryzuje się produkcją osteoidu (niedojrzałej tkanki kostnej) przez komórki nowotworowe. Typowe objawy to ból, obrzęk, ograniczenie ruchomości stawu oraz możliwe złamania patologiczne.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG, MRI, CT), scyntygrafię kości oraz biopsję, która jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania. Staging nowotworu opiera się na klasyfikacji TNM i ocenie stopnia złośliwości histologicznej. Około 20% pacjentów w momencie rozpoznania ma już przerzuty, najczęściej do płuc.

Leczenie osteosarcoma jest wielodyscyplinarne i obejmuje chemioterapię neoadjuwantową, zabieg chirurgiczny oraz chemioterapię adjuwantową. W Polsce stosowane są schematy oparte na cisplatynie, doksorubicynie (Adriblastina) i metotrekstacie (Methotrexat). W leczeniu stosuje się także ifosfamid (Holoxan) i etopozyd (Etoposid). W przypadku nawrotów rozważa się zastosowanie gemcytabiny (Gemcit) z docetakselem (Taxotere) lub irynotekanu (Campto).

Największym wyzwaniem w leczeniu mięsaka kości jest właściwe planowanie zabiegu chirurgicznego – dążenie do radykalnej resekcji guza z jednoczasową rekonstrukcją, która zapewni odpowiednią funkcjonalność kończyny. Obecnie w większości przypadków udaje się uniknąć amputacji. Inne trudności obejmują monitorowanie i leczenie toksyczności chemioterapii (kardiotoksyczność doksorubicyny, nefrotoksyczność cisplatyny) oraz wczesne wykrywanie i leczenie przerzutów płucnych, które są główną przyczyną niepowodzeń terapeutycznych.

Pięcioletnie przeżycia u pacjentów bez przerzutów sięgają 70%, natomiast przy obecności przerzutów odległych spadają do 20-30%. Kluczowe dla rokowania jest wczesne rozpoznanie, odpowiedź na chemioterapię neoadjuwantową oraz radykalność zabiegu chirurgicznego.