powierzchowny rak pęcherza moczowego
Wskazanie

Powierzchowny rak pęcherza moczowego (inaczej nienaciekający mięśniówki rak pęcherza moczowego, NMIBC – Non-Muscle Invasive Bladder Cancer) to nowotwór ograniczony do błony śluzowej (Ta, CIS) lub podśluzowej (T1) pęcherza moczowego. Stanowi około 75-80% wszystkich nowotworów pęcherza moczowego rozpoznawanych po raz pierwszy. Głównym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu, które odpowiada za ok. 50% zachorowań. Inne czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na substancje chemiczne (aminy aromatyczne, barwniki anilinowe), przewlekłe zapalenie pęcherza oraz predyspozycje genetyczne.

Diagnostyka powierzchownego raka pęcherza moczowego opiera się na cystoskopii, cytologii osadu moczu oraz przezcewkowej resekcji guza (TURBT). Leczenie pierwszego rzutu polega na całkowitej elektroresekcji przezcewkowej (TURBT) z pobraniem materiału do badania histopatologicznego. W zależności od stopnia zaawansowania i ryzyka nawrotu, stosuje się uzupełniającą terapię dopęcherzową.

W leczeniu uzupełniającym powierzchownego raka pęcherza moczowego stosuje się preparaty do wlewek dopęcherzowych. W Polsce dostępne są: mitomycyna C (Mitomycin C Accord, Mitomycin C Kyowa), doksorubicyna (Doxorubicin Ebewe, Adriblastina PFS) oraz szczep BCG (BCG-MEDAC, OncoTICE). Wybór leku zależy od ryzyka nawrotu i progresji. Przy niskim ryzyku zwykle stosuje się pojedynczą wlewkę chemioterapeutyku (mitomycyna C, doksorubicyna) bezpośrednio po TURBT. W przypadku średniego i wysokiego ryzyka zalecana jest immunoterapia BCG lub seryjne wlewki chemioterapeutyków.

Największą trudnością w leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego jest wysoki odsetek nawrotów, który może sięgać 50-70% w ciągu 5 lat. Dodatkowo, około 10-30% przypadków ulega progresji do raka naciekającego mięśniówkę, który wymaga radykalnego leczenia. Wyzwaniem jest również optymalizacja schematów leczenia dopęcherzowego – określenie odpowiedniej częstotliwości i długości terapii podtrzymującej. Istotnym problemem klinicznym jest też niepowodzenie immunoterapii BCG, które wymaga alternatywnych strategii terapeutycznych, takich jak wczesna cystektomia lub leczenie w ramach badań klinicznych z zastosowaniem nowych cząsteczek.

Istotne znaczenie ma regularne monitorowanie pacjentów po leczeniu, obejmujące cystoskopie kontrolne oraz badania cytologiczne moczu. Częstotliwość badań kontrolnych zależy od stopnia ryzyka nawrotu i progresji. Pacjenci powinni być również edukowani odnośnie zaprzestania palenia tytoniu, co może zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl