ostra tolerancja

Ostra tolerancja to zjawisko polegające na szybkim rozwoju odporności organizmu na działanie substancji (najczęściej leku lub narkotyku) po pojedynczej dawce lub krótkim okresie stosowania. W przeciwieństwie do przewlekłej tolerancji, która rozwija się stopniowo w czasie, ostra tolerancja pojawia się w ciągu godzin lub dni od pierwszej ekspozycji.

Mechanizm ostrej tolerancji związany jest z szybkimi zmianami adaptacyjnymi na poziomie komórkowym, takimi jak desensytyzacja receptorów, zmiany w transdukcji sygnału czy indukcja enzymów metabolizujących. Jest to szczególnie obserwowane w przypadku leków działających na ośrodkowy układ nerwowy, w tym benzodiazepin, opioidów czy alkoholu.

Z klinicznego punktu widzenia ostra tolerancja stanowi wyzwanie terapeutyczne, gdyż może prowadzić do szybkiego zmniejszenia skuteczności leków, wymagając zwiększania dawek w krótkim czasie. W farmakologii zjawisko to jest istotnym czynnikiem przy projektowaniu schematów dawkowania, szczególnie w leczeniu bólu, stanów lękowych czy zaburzeń snu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl