zaawansowany rak trzustki
Wskazanie

Zaawansowany rak trzustki to stan chorobowy charakteryzujący się obecnością nowotworu złośliwego trzustki w stadium zaawansowanym, obejmującym miejscowo zaawansowaną chorobę nieresekcyjną oraz chorobę przerzutową. Rak trzustki jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów z niskim odsetkiem przeżyć 5-letnich (poniżej 10%). Najczęstszym typem histologicznym jest gruczolakorak przewodowy trzustki.

W leczeniu zaawansowanego raka trzustki stosuje się głównie chemioterapię paliatywną. Podstawowymi schematami leczenia są: FOLFIRINOX (5-fluorouracyl, leukoworyna, irynotekan, oksaliplatyna), gemcytabina w monoterapii lub w skojarzeniu z nab-paklitakselem (Abraxane). W Polsce stosowane są również preparaty zawierające gemcytabinę (Gemcit, Gembin, Gemsol), 5-fluorouracyl (5-Fluorouracil-Ebewe), oksaliplatynę (Oxaliplatinum Accord, Oxaliplatin Kabi), irynotekan (Irinotecan Accord, Irinotecan Kabi) oraz kapecytabinę (Capecitabine Accord, Xeloda).

Największe trudności w leczeniu zaawansowanego raka trzustki obejmują późne rozpoznanie (choroba jest zwykle diagnozowana w stadium zaawansowanym), szybką progresję, wysoką oporność na chemioterapię i radioterapię oraz znaczące wyniszczenie organizmu pacjenta. Dodatkowym wyzwaniem jest zarządzanie bólem, który często jest intensywny i trudny do kontrolowania. Wymaga to kompleksowego podejścia z uwzględnieniem opieki paliatywnej i leczenia wspomagającego.

Istotnym aspektem terapii jest również leczenie wspomagające, obejmujące przeciwdziałanie niedożywieniu (często stosuje się enzymy trzustkowe jak Kreon lub Lipancrea), leczenie przeciwbólowe (od NLPZ po silne opioidy jak morfina, fentanyl) oraz zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym. W ostatnich latach prowadzone są badania nad immunoterapią i terapiami celowanymi w określonych podgrupach pacjentów, zwłaszcza z mutacjami BRCA1/2, gdzie inhibitory PARP (olaparyb – Lynparza) mogą przynieść korzyści.