gruczolak przysadki wydzielający TSH
Wskazanie

Gruczolak przysadki wydzielający TSH (tyreotropinoma) to rzadki rodzaj nowotworu przysadki mózgowej, stanowiący mniej niż 2% wszystkich gruczolaków przysadki. Charakteryzuje się autonomicznym wydzielaniem hormonu tyreotropowego (TSH), co prowadzi do nadczynności tarczycy mimo podwyższonego stężenia TSH w surowicy. Pacjenci prezentują objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia, drżenie rąk, nietolerancja ciepła, utrata masy ciała, a jednocześnie mogą występować objawy związane z efektem masy guza przysadki, w tym bóle głowy i zaburzenia widzenia.

Diagnostyka gruczolaka wydzielającego TSH opiera się na stwierdzeniu podwyższonych stężeń hormonów tarczycy (T3, T4) przy jednoczesnym nieprawidłowo wysokim lub prawidłowym stężeniu TSH. Kluczowe jest wykonanie badania obrazowego przysadki metodą rezonansu magnetycznego, które potwierdzi obecność guza. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć zespół oporności na hormony tarczycy.

W leczeniu tyreotropinoma metodą z wyboru jest leczenie operacyjne – selektywne usunięcie gruczolaka drogą przezklinową. W Polsce zabiegi takie wykonywane są w wyspecjalizowanych ośrodkach neurochirurgicznych. W przypadku przeciwwskazań do operacji lub niecałkowitej resekcji guza stosuje się leczenie farmakologiczne z wykorzystaniem analogów somatostatyny, takich jak Sandostatin LAR, Somatuline Autogel czy Signifor. Leki te hamują wydzielanie TSH i mogą prowadzić do zmniejszenia wielkości guza.

Największe trudności w leczeniu gruczolaka przysadki wydzielającego TSH wynikają z jego rzadkości i opóźnionej diagnostyki. Często pacjenci są początkowo leczeni z powodu pierwotnej nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa), co opóźnia właściwe rozpoznanie. Wyzwaniem jest również osiągnięcie całkowitej resekcji guza, szczególnie w przypadku makrogruczolaków naciekających okoliczne struktury. U części pacjentów obserwuje się oporność na leczenie analogami somatostatyny. Długoterminowe monitorowanie jest konieczne ze względu na możliwość nawrotu choroby, nawet po skutecznym leczeniu operacyjnym.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl