hormonalnie czynny guz trzustki
Wskazanie

Hormonalnie czynny guz trzustki to nowotwór, który produkuje i wydziela hormony w nadmiarze, powodując charakterystyczne objawy kliniczne. Najczęściej występującym typem jest insulinoma (wydzielający insulinę), rzadziej gastrinoma (wydzielający gastrynę), glukagonoma (wydzielający glukagon), VIPoma (wydzielający peptyd wazoaktywny jelitowy) czy somatostatinoma (wydzielający somatostatynę). Guzy te najczęściej stanowią część zespołów wielogruczołowych, np. zespołu MEN-1.

Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne (oznaczenie stężenia specyficznych hormonów we krwi), badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorowa, USG endoskopowe) oraz badania histopatologiczne materiału pobranego podczas biopsji. Szczególnie ważne jest wykonanie testów czynnościowych odpowiednich dla podejrzewanego typu guza (np. test głodowy w przypadku insulinoma).

Leczenie hormonalnie czynnych guzów trzustki jest przede wszystkim chirurgiczne, polegające na resekcji guza. W przypadku guzów niezakwalifikowanych do leczenia operacyjnego stosuje się farmakoterapię ukierunkowaną na kontrolę objawów wynikających z nadprodukcji hormonów. W Polsce stosuje się preparaty takie jak Sandostatin LAR, Somatuline Autogel (analogi somatostatyny), Afinitor (ewerolimus), Sutent (sunitynib). W przypadku insulinoma można stosować Diazoksyd, a w gastrinoma – inhibitory pompy protonowej (np. Controloc, Helicid, Nolpaza).

Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z hormonalnie czynnymi guzami trzustki są: opóźniona diagnostyka (objawy mogą być niespecyficzne i przypominać inne choroby), trudności w lokalizacji małych guzów (zwłaszcza insulinoma), ryzyko powikłań śródoperacyjnych oraz nawroty choroby. Dodatkowym wyzwaniem jest kontrola objawów hormonalnych przed operacją oraz leczenie zaawansowanych form choroby z przerzutami. W przypadku guzów złośliwych rokowanie jest gorsze, a leczenie wymaga podejścia multidyscyplinarnego z udziałem chirurga, endokrynologa, onkologa i radiologa.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl