Leki w grupie
„leki na guzy neuroendokrynne”

Leki na guzy neuroendokrynne (NET) stanowią zróżnicowaną grupę preparatów stosowanych w leczeniu nowotworów wywodzących się z komórek układu neuroendokrynnego. Terapia nowotworów neuroendokrynnych opiera się na kilku strategiach: kontroli objawów, hamowaniu wzrostu guza oraz leczeniu cytoredukcyjnym.

Podstawową grupą leków są analogi somatostatyny, które wiążą się z receptorami somatostatynowymi na powierzchni komórek nowotworowych, hamując wydzielanie hormonów i czynników wzrostu. Do najważniejszych należą: oktreotyd (Sandostatin LAR), lanreotyd (Somatuline Autogel) oraz pasireotyd (Signifor). Leki te skutecznie kontrolują objawy zespołu rakowiaka i innych zespołów hormonalnych, a także wykazują działanie antyproliferacyjne.

Inhibitory kinaz tyrozynowych stanowią kolejną ważną grupę. Ewerolimus (Afinitor) – inhibitor mTOR oraz sunitynib (Sutent) – wielokinazowy inhibitor, są zatwierdzone w leczeniu zaawansowanych NET trzustki. Hamują one szlaki przekazywania sygnałów komórkowych, blokując wzrost i podziały komórek nowotworowych.

W leczeniu stosuje się także terapię radioizotopową z wykorzystaniem znakowanych analogów somatostatyny (PRRT). Najczęściej stosowanymi radioizotopami są lutecium-177 (177Lu-DOTATATE, Lutathera) oraz itr-90 (90Y-DOTATOC), które selektywnie dostarczają promieniowanie do komórek nowotworowych.

W przypadku guzów wydzielających interferują z metabolizmem serotoniny: inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz cyproheptadyna (Periactin). W leczeniu objawowym stosuje się także loperamid (Imodium) przy biegunkach oraz H2-blokery jak ranitydyna (Zantac) i inhibitory pompy protonowej jak pantoprazol (Controloc) przy objawach żołądkowo-jelitowych.

Największą zaletą nowoczesnych terapii NET jest ich selektywność – zdolność do celowanego działania na komórki nowotworowe przy minimalizacji wpływu na zdrowe tkanki. Analogi somatostatyny charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa i skutecznie kontrolują objawy hormonalne poprawiając jakość życia pacjentów.

Główne niebezpieczeństwa terapii obejmują możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, zaburzenia gospodarki węglowodanowej (szczególnie przy analogach somatostatyny), kardiotoksyczność (inhibitory kinaz), mielosupresję oraz zwiększone ryzyko zakażeń. Leczenie PRRT wiąże się z potencjalną nefrotoksycznością i hematotoksycznością, wymagającą monitorowania funkcji nerek i parametrów morfologii krwi.

Guzy neuroendokrynne dzielą się na podstawie lokalizacji pierwotnej (trzustkowe, jelitowe, płucne, itd.) oraz stopnia zróżnicowania (G1, G2, G3), co determinuje wybór optymalnej terapii. Dla wysokozróżnicowanych NET stosuje się głównie analogi somatostatyny i terapię celowaną, podczas gdy dla niskozróżnicowanych NEC (neuroendocrine carcinoma) preferowana jest chemioterapia, np. schematy oparte na platynie (cisplatyna, karboplatyna) z etopozydem.