Leki w grupie
„leki przeciwhormonalne”
Leki przeciwhormonalne to grupa farmaceutyków stosowanych głównie w leczeniu nowotworów hormonozależnych, takich jak rak piersi, rak prostaty czy rak endometrium. Działają one poprzez blokowanie produkcji lub działania hormonów, które stymulują wzrost tych nowotworów. W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwhormonalne mogą hamować syntezę hormonów, blokować receptory hormonalne lub modyfikować przekazywanie sygnałów hormonalnych.
Główne podgrupy leków przeciwhormonalnych to: antyestrogeny (selektywne modulatory receptora estrogenowego – SERM, antagoniści receptora estrogenowego), inhibitory aromatazy, antyandrogeny, analogi gonadoliberyny (GnRH) oraz inhibitory syntezy steroidów nadnerczowych.
Antyestrogeny obejmują takie substancje czynne jak tamoksyfen (Nolvadex, Tamoxifen), fulwestrant (Faslodex) czy raloksyfen (Evista). Inhibitory aromatazy to m.in. anastrozol (Arimidex), letrozol (Femara) i eksemestan (Aromasin). Wśród antyandrogenów wyróżniamy bikalutamid (Casodex), flutamid (Flutamid) i enzalutamid (Xtandi). Analogi GnRH to m.in. goserelina (Zoladex), leuprorelina (Eligard, Lucrin) i tryptorelina (Diphereline). Do inhibitorów syntezy steroidów należy abirateron (Zytiga).
Największą zaletą leków przeciwhormonalnych jest ich względnie dobra tolerancja w porównaniu z klasyczną chemioterapią. Powodują one mniej skutków ubocznych dotyczących szpiku kostnego, przewodu pokarmowego czy układu nerwowego. Ponadto, terapia hormonalna często pozwala na długotrwałą kontrolę choroby nowotworowej bez gwałtownego pogarszania jakości życia pacjentów.
Stosowanie leków przeciwhormonalnych wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia specyficznych działań niepożądanych. Antyestrogeny mogą zwiększać ryzyko zakrzepów, uderzeń gorąca czy rozwoju raka endometrium. Inhibitory aromatazy często powodują bóle stawowo-mięśniowe i osteoporozę. Antyandrogeny mogą wywoływać ginekomastię, zaburzenia funkcji wątroby i upośledzenie funkcji seksualnych. Analogi GnRH początkowo mogą nasilać objawy choroby (zjawisko „flare-up”), a długotrwale stosowane prowadzą do osteoporozy i zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego.
W nowszych strategiach leczenia stosuje się często kombinacje różnych leków przeciwhormonalnych lub łączy się je z innymi terapiami celowanymi, aby przezwyciężyć mechanizmy oporności, które rozwijają się podczas monoterapii przeciwhormonalnej.
Lista leków w tej grupie
-
Myrelez – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 90 mg
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający lanreotyd w postaci lanreotydu octanu o dawkach 60 mg, 90 mg lub 120 mg. Lek stosuje się w leczeniu akromegalii, gdy poziomy hormonu wzrostu i IGF-1 pozostają nieprawidłowe po operacji lub radioterapii, a także w terapii guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego i trzustki. Może być także używany do łagodzenia objawów związanych z guzami neuroendokrynnymi, takimi jak rakowiaki. Preparat podaje się w formie ampułko-strzykawki z półstałym roztworem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Somatuline Autogel – Roztwór do wstrzykiwań – 90 mg/dawkę
Produkt leczniczy zawiera lanreotyd w postaci lanreotydu octanu w dawkach 60 mg, 90 mg lub 120 mg, podawany jako roztwór do wstrzykiwań o półstałej konsystencji. Stosowany jest przede wszystkim w długotrwałym leczeniu akromegalii, gdy poziomy hormonu wzrostu i insulinopodobnego czynnika wzrostu pozostają nieprawidłowe po zabiegach chirurgicznych lub radioterapii. Lek jest również przeznaczony do leczenia objawów związanych z akromegalią. Ponadto wykorzystywany jest w terapii nieoperacyjnych guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych u dorosłych pacjentów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Myrelez – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 60 mg
Roztwór do wstrzykiwań zawierający lanreotyd octan w dawkach 60 mg, 90 mg lub 120 mg, stosowany jest w leczeniu akromegalii, gdy poziomy hormonu wzrostu i IGF-1 są nieprawidłowe po operacji lub radioterapii. Preparat wykorzystywany jest również w terapii guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego i trzustki o niskim lub umiarkowanym stopniu złośliwości oraz w leczeniu objawów tych guzów. Roztwór ma półstałą konsystencję i jest podawany w formie iniekcji. Zastosowanie ma u dorosłych pacjentów z zaawansowanymi lub przerzutowymi zmianami nowotworowymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Okteva – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera oktreotyd w postaci oktreotyd octanu, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Stosuje się go w leczeniu pacjentów z akromegalią, hormonally czynnymi guzami żołądka, jelit i trzustki oraz zaawansowanymi guzami neuroendokrynnymi. Jest również wykorzystywany w terapii gruczolaków przysadki wydzielających TSH, zwłaszcza gdy inne metody leczenia są niewskazane lub nieskuteczne. Preparat pomaga kontrolować objawy i wspiera leczenie chirurgiczne oraz radioterapię.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Okteva – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu – 30 mg
Jest to lek w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, zawierający oktreotyd w postaci oktreotydu octanu. Stosowany jest w leczeniu akromegalii, hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego, takich jak rakowiaki, oraz zaawansowanych guzów neuroendokrynnych ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym. Ponadto wykorzystuje się go w terapii gruczolaków przysadki wydzielających TSH, zwłaszcza gdy leczenie chirurgiczne lub radioterapia są niewystarczające lub przeciwwskazane. Lek pomaga w kontrolowaniu objawów oraz wspomaga terapię u pacjentów niemożliwych do poddania interwencji chirurgicznej lub będących w okresie przejściowym przed efektem działania radioterapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sandostatin LAR – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań – 30 mg
Produkt leczniczy zawiera oktreotyd w postaci oktreotydu octanu w dawkach 10 mg, 20 mg lub 30 mg, w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Stosowany jest w leczeniu akromegalii, szczególnie gdy leczenie chirurgiczne jest niewskazane lub nieskuteczne, a także w przypadkach hormonalnie czynnych guzów żołądka, jelit i trzustki oraz zaawansowanych guzów neuroendokrynnych. Wykorzystywany jest również w terapii gruczolaków przysadki wydzielających TSH, zwłaszcza gdy inne metody leczenia nie przyniosły efektów. Lek pomaga kontrolować objawy i wspomaga leczenie w okresach przejściowych przed pełnym efektem radioterapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna