guz neuroendokrynny trzustki
Wskazanie

Guz neuroendokrynny trzustki (pNET – pancreatic neuroendocrine tumor) to rzadki rodzaj nowotworu, wywodzący się z komórek wysp trzustkowych Langerhansa. Guzy te mogą być zarówno hormonalnie czynne (wydzielające hormony takie jak insulina, gastryna, glukagon czy wazoaktywny peptyd jelitowy), jak i nieczynne hormonalnie. Czynne hormonalnie pNET powodują charakterystyczne zespoły kliniczne związane z nadmiernym wydzielaniem hormonów, podczas gdy guzy nieczynne zazwyczaj są wykrywane przypadkowo lub gdy osiągną znaczne rozmiary, powodując objawy uciskowe.

Diagnostyka guzów neuroendokrynnych trzustki obejmuje badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, PET-CT), badania laboratoryjne (oznaczenie chromograniny A, specyficznych hormonów) oraz badania histopatologiczne. Kluczowe znaczenie ma określenie stopnia zaawansowania i złośliwości guza według klasyfikacji WHO, co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne.

W leczeniu farmakologicznym guzów neuroendokrynnych trzustki stosuje się analogi somatostatyny (Sandostatin LAR, Somatuline Autogel), które hamują wydzielanie hormonów i wykazują działanie antyproliferacyjne. W terapii celowanej wykorzystuje się inhibitory mTOR (Afinitor) oraz inhibitory kinaz tyrozynowych (Sutent). W przypadku guzów złośliwych z przerzutami stosuje się także chemioterapię (najczęściej schematy oparte na streptozotocynie, doksorubicynie, 5-fluorouracylu, temozolomidzie i kapecytabinie). Leczenie radioizotopowe z użyciem znakowanych analogów somatostatyny (PRRT) jest skuteczną opcją dla pacjentów z ekspresją receptorów somatostatynowych.

Największe trudności w leczeniu guzów neuroendokrynnych trzustki wiążą się z ich heterogennością, często późnym rozpoznaniem oraz opornością na standardowe metody leczenia. Wyzwaniem pozostaje indywidualizacja terapii w zależności od typu guza, jego złośliwości i stopnia zaawansowania. Ponadto, leczenie objawów związanych z nadmiernym wydzielaniem hormonów może być trudne i wymagać złożonej farmakoterapii. Istotnym problemem jest również ograniczona dostępność niektórych nowoczesnych metod terapeutycznych, takich jak PRRT, oraz wysoki koszt leków celowanych. Monitorowanie efektów leczenia i wczesne wykrywanie progresji choroby stanowią kolejne wyzwania w opiece nad pacjentami z guzami neuroendokrynnymi trzustki.